Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wnioskiem z dnia 10 czerwca 2014 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Starostą K. w przedmiocie "przekazania organowi nadzoru budowlanego podania z dnia 31 marca 2014 r. i z dnia 28 kwietnia 2014 r. M. Z. i T. Z., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., wskazujących na konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wydaną przez Starostę K.".
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., wydanej przez Starostwo Powiatowe w K., E. i A. S. (zwani dalej inwestorem) przystąpili do rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego położonego w P. przy al. [...]. W trakcie budowy M. Z. i T. Z. zam. w P. przy al. [...] zwróciły się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (PINB) z prośbą o powstrzymanie inwestora od wykonania przyłączy do rozbudowywanego budynku. Zdaniem wnoszących podanie, wydane inwestorowi pozwolenie na budowę nie mogło obejmować wykonania przyłączy do budynku, ponieważ w trakcie postępowania wszczętego przez organ administracji architektoniczno - budowlanej w przedmiocie udzielenia rzeczonego pozwolenia na budowę, strony tegoż postępowania M. i T. Z. pismem z dnia 6 stycznia 2012 r. poinformowały powyższy organ o braku ich zgody na wykonanie przyłączy.
Data wpływu wyżej wymienionych dokumentów do Starostwa P. to 9 stycznia 2012 r., natomiast data wydania decyzji o pozwoleniu na budowę to [...] stycznia 2012 r. Okoliczność ta może sugerować, iż właściwy organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę nie zapoznał się z tą informacją. Dowód istniejący w dniu wydania decyzji nie był znany organowi, który wydał decyzję. Jest to sytuacja wyczerpująca znamiona art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Pismem z dnia 8 maja 2014 r. PINB w K. zawiadomił wnioskodawczynie o przekazaniu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. ich podania z dnia 28 kwietnia 2014 r. organowi administracji architektoniczno - budowlanej do załatwienia zgodnie z właściwością wniosku zawierającego w swej treści prośbę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Powyższy organ nie uznał się za właściwy, bowiem potraktował przekazane podanie jako "wniosek o wykonanie samowoli budowlanej" i przekazał podanie organowi nadzoru budowlanego do załatwienia zgodnie z właściwością.
Zgodnie natomiast z właściwością określoną w art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno - budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zatwierdza projekt budowlany, jako integralną cześć pozwolenia na budowę. W ocenie wnioskodawcy, w niniejszej sprawie zatwierdzony projekt, choć w sposób enigmatyczny, opisuje w części opisowej sposób zabezpieczenia rozbudowywanego budynku w podstawowe media (przyłącza). Zatwierdzony z takim zapisem projekt nie wyjaśnia jednoznacznie tej kwestii, przez co budzi uzasadnione wątpliwości wszystkich zainteresowanych stron, tylko nie organu, który taki projekt zatwierdził. Według tego zapisu można wykonać o wiele więcej niż zaplanował inwestor lub nic nie robić w tym zakresie, jednocześnie nie narażając się na naruszenie warunków pozwolenia na budowę. Taki stan ogranicza również zdolności kontrolne organu nadzoru budowlanego, działającego ściśle według zapisów określonych w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Organ administracji architektoniczno - budowlanej w czasie procedowania w przedmiocie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę dzień przed wydaniem decyzji administracyjnej wszedł w posiadanie istotnych dla podjęcia właściwego rozstrzygnięcia dowodów, nowych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Były to pisma stron postępowania z dnia 6 stycznia 2012 r. (data wpływu 9 stycznia 2012 r.) informujące organ o konieczności uwzględnienia określonych rozwiązań projektowych, celem uniknięcia naruszenia przepisów prawa. Nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności, dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie w wyniku zaniedbań, czy jak to było w omawianym przypadku, praktycznie nastąpiło "minięcie" się wydanej w dniu [...] stycznia 2012 r. decyzji i pisma strony, które wpłynęło w dniu 9 stycznia 2012 r.
Wnioskodawca wskazał, że wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. O sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie.
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Ponadto, warunkiem rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest oczywiście precyzyjne ustalenie stanu faktycznego, w którym ma być rozstrzygana przedmiotowa sprawa przez właściwy organ.
Jednocześnie należy podkreślić, że spór kompetencyjny z istoty swojej zachodzi między określonymi organami na tle konkretnej sprawy administracyjnej, o której załatwienie wystąpił do organów indywidualnie oznaczony podmiot lub podmioty. O konkretnej sprawie administracyjnej nie sposób mówić, jeśli przed wystąpieniem z wnioskiem, organ nie ustalił w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygające spór nie może być więc abstrakcyjne, pozbawione odniesienia do konkretnej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wystąpił spór kompetencyjny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał wstępnej oceny sprawy i uznał, że jego zdaniem lepszym rozwiązaniem byłoby wszczęcie postępowania wznowieniowego w sprawie pozwolenia na budowę. Jednakże taki wniosek nie został zawarty w pismach M. Z. i T. Z. z dnia 31 marca 2014 r. oraz 28 kwietnia 2014 r. Wprost przeciwnie w piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. wnioskodawczynie wprost wskazały, że w ich ocenie doszło do samowoli budowlanej. W takiej sytuacji nie można mówić o sporze kompetencyjnym, gdyż organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie samowoli budowlanej, niezależnie od tego, czy taka rzeczywiście zaistniała. Za spór kompetencyjny nie można uznać sytuacji, w której organ nadzoru budowanego jest odmiennego zdania niż wnioskodawca i uważa, że strona powinna wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151, art. 64 § 3 i art. 193 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.