Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] marca 2010 (data stempla pocztowego) Starosta D. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o "rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim, a Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w O., Wójtem Gminy R., Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w O. oraz Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania decyzji nakazującej likwidację urządzenia wodnego – kanału – wykonanego bez wymaganego pozwolenia".
W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu [...] czerwca 2006 roku Welski Park Krajobrazowy zawiadomił Starostwo Powiatowe w D. o nielegalnych robotach ziemnych w pobliżu rzeki Wel w miejscowości Grabacz, na działce nr [...] obręb Grabacz należącej D. L. i A. L. Przeprowadzona wizja lokalnej potwierdziła, że na przedmiotowej działce wykonano kanał długości około 300 m i szerokości 5 m. Według oświadczenia właściciela działki budowa kanału prowadzona była w 2001 r. bez pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto ustalono, że działka ta znajduje się w granicach obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 "Ostoja Welska" oraz na terenie Welskiego Parku Krajobrazowego. Starosta D. poinformował Komendanta Powiatowej Policji w Działdowie o stwierdzonej samowoli. Organ poinformował także właścicieli działki o możliwości legalizacji urządzenia wodnego w trybie art. 64a ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo Wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.).
Zaznaczył, że w przypadku niezłożenia takiego wniosku do dnia 21 sierpnia 2006 r. informacja o samowoli będzie przekazana Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego celem podjęcia działań w sprawie rozbiórki (likwidacji) obiektu. Do końca 2006 r. D. L. i A. L. nie wystąpili z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego.
W styczniu 2007 r. Starosta D. powziął informację o wystąpieniu przez A. L. do Wójta Gminy R. "o ustalenie warunków zabudowy terenu działki nr [...] oraz części działki [...], obręb Grabacz dla stawu do hodowli ryb karpiowatych, na bazie wykonanego samowolnie kanału". Wójt Gminy R. wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji stwierdzając, iż Wojewódzki Konserwator Przyrody w Olsztynie nie uzgodnił planowanego przedsięwzięcia. Konserwator stwierdził, że realizacja inwestycji wpłynie negatywnie na gatunki roślin i zwierząt, dla których rzeka Wel stanowi siedlisko, co narusza art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr. 92, poz. 880 ze zm.)
Pismem z dnia [...] marca 2007 r. Starosta D. wystąpił do Warmińsko- Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie o podjęcie działań w sprawie rozbiórki (likwidacji) nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego. Warmińsko-Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie przekazał powyższe pismo Wójtowi Gminy R. Jego zdaniem wykonane roboty ziemne spowodowały zmianę ukształtowania terenu oraz zmianę stosunków wodnych, w związku z czym, w myśl art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, organem właściwym w sprawie jest wójt, który może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego.
W dniu [...] września 2009 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku przeprowadził kontrolę interwencyjną na przedmiotowym terenie, w związku z powzięciem informacji o wykonaniu przekopu rzeki Wel. W toku tej kontroli potwierdzono samowolne wykonanie rowu długości 300 m i szerokości 5 m, a także fakt przerwania gruntu oddzielającego czoło rowu od rzeki. Pismem z dnia [...] września 2009 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku zwrócił się do Wójta Gminy R. o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji mającej na celu likwidację kanału i przywrócenie terenu do poprzedniego stanu, zgodnie z kompetencjami wynikającymi z art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne.
W dniu [...] września 2009 r. Wójt Gminy R. wszczął postępowanie w sprawie zmiany stanu wody na działkach nr [...] i [...] w miejscowości Grabacz, przekazując jednocześnie pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] września 2009 r. w części dotyczącej zmiany ukształtowania terenu na działkach nr [...] i [...] do załatwienia według właściwości Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Olsztynie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Wójt Gminy R. nakazał właścicielowi gruntu zlikwidowanie połączenia kanału z rzeką od strony wlotu kanału, w sposób uniemożliwiający ponowne przerwanie gruntu w tym miejscu.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. nie uznał się właściwym w sprawie dotyczącej zmiany ukształtowania terenu na działkach nr [...] i [...]. Jego zdaniem jest to kwestia negatywnego oddziaływania na środowisko przez podmiot korzystający ze środowiska, a w myśl art. 378 ust. 1 i art. 362 ustawy – Prawo ochrony środowiska organem właściwym do rozpoznawania i rozstrzygania tego rodzaju spraw jest starosta. Dlatego też postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. przekazał pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] września 2009 r. w części dotyczącej zmiany ukształtowania terenu na działkach nr [...] i [...] według właściwości Staroście Działdowskiemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, a organami administracji rządowej.
Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej. Spór kompetencyjny może powstać tylko na tle konkretnej sprawy administracyjnej. Zatem podstawową przesłanką dla ustalenia właściwości terenowej organów jest uprzednie ustalenie przedmiotu sporu.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2010 r. Starosta D. zwrócił się do Sądu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego "w sprawie wydania decyzji nakazującej likwidację (rozbiórkę) urządzenia wodnego, tj. kanału, wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego" przez A. L. na działce nr [...] i częściowo [...], w miejscowości Grabacz.
Zauważyć w związku z powyższym należy, że w tej sprawie wydana została już przez Wójta Gminy R. w dniu [...] listopada 2009 r. decyzja nr [...], w której "nakazano A. L., właścicielowi nieruchomości położonej w miejscowości Grabacz – działki nr [...] – zlikwidowanie połączenia kanału znajdującego się na działce nr [...] i sieci działki nr [...] z rzeką Wel od strony wlotu kanału, w sposób trwały i umożliwiający ponowne przeznaczenie gruntu.
Rejestrując wydanie ww. decyzji Starosta D. nie odniósł się do zawartych w niej nakazów i ich zakresu. Z kolei z uzasadnienia omawianej decyzji nie wynika czy nakaz zlikwidowania połączenia kanału z rzeką jest jednoznaczny z jego rozbiórką. Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego winno być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i określeniem przedmiotu sprawy.
W przypadku gdyby okazało się, że zawarty w decyzji Wójta nakaz likwidacji połączenia kanału z rzeką Wel w efekcie powoduje likwidację przedmiotowego kanału, przestaje istnieć przedmiot sprawy i konieczność jej załatwienia przez właściwy organ. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym względzie powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu uznać należy za przedwczesny, co pociąga za sobą konieczność jego oddalenia (por. postanowienia NSA z dnia 16 lutego 2004 r. sygn. akt OW 39/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 17, postanowienie WSA z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt OW.110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46).
Z wymienionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek Starosty Działdowskiego oddalił.