Uzasadnienie
Pismem z 22 stycznia 2019 r. Starosta Sławieński wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej jako organu właściwego do załatwienia sprawy dotyczącej legalizacji umocnienia brzegów rzeki Wieprzy i Kanału Miejskiego na działkach nr ewid. [...] i [...], obręb [...] m. [...], gm. [...].
W uzasadnieniu wniosku Starosta Sławieński wyjaśnił, że z wnioskiem o legalizację umocnienia wystąpił Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie. Postępowanie w sprawie toczy się od 4 marca 2015 r. i nie zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej. Postępowanie toczyło się na podstawie art. 64a ust. 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne z 2001 r."). W dniu 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne z 2017 r."). Tym samym starosta utracił kompetencje do wydawania decyzji w sprawie legalizacji urządzenia wodnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, która uchyliła obowiązującą dotychczas ustawę Prawo wodne z 2001 r. (art. 573 ustawy Prawo wodne z 2017 r.). Jak wynika z akt sprawy postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w 2015 r., a więc jeszcze podczas obowiązywania ustawy Prawo wodne z 2001 r. Przepisy prawa materialnego tej ustawy mają zatem zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. Stosownie bowiem do art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r., "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy te należy interpretować w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., II OW 54/15 i II OW 55/15 oraz z 20 lipca 2018 r. II OW 14/18). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych - aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie“ kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami.
Akceptacja tego stanowiska ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2015 r., II OW 101/15).
Zgodnie z art. 64a ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r., jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację [...]. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63 cytowanej ustawy, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego (art. 64a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r.). Kluczowe znaczenie dla ustalenia organu właściwego do wydania decyzji na podstawie art. 64a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., ma wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla realizacji przedmiotowego urządzenia wodnego na gruncie obowiązujących obecnie przepisów Prawa wodnego z 2017 r.
Organy właściwe do wydania pozwolenia wodnoprawnego zostały wskazane w art. 397 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Wnioskodawcą w tej sprawie był Zachodniopomorski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Szczecinie, a więc wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna realizująca zadania marszałka województwa w zakresie określonym przepisami Prawa wodnego z 2001 r. Zgodnie z art. 526 Prawa wodnego z 2017 r., z dniem wejścia w życie tej ustawy, Wody Polskie wykonują zadania [...] marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej. Oznacza to, że w drodze sukcesji generalnej wnioskodawcą jest obecnie właściwy miejscowo dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, co wynika z art. 545 ust. 6 Prawa wodnego z 2017 r.
Stosownie do art. 397 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r., jeżeli wnioskodawcą są Wody Polskie, organem właściwym w sprawie zgód wodnoprawnych jest minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. Oznacza to, że na gruncie obowiązujących obecnie przepisów organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla przedmiotowego urządzenia wodnego, wobec którego ma zostać wydana decyzja z art. 64a ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., jest.minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, a więc Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, co wynika z § 2 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2015 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2078).
Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.