Uzasadnienie
Wnioskiem z 21 października 2015 r. Wójt Gminy Lipusza wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku jako organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny o powierzchni 0,1 ha, na działce nr 406/1 obręb ewidencyjny Płocice, gmina Lipusz, powiat kościerski.
W uzasadnieniu Wójt Gminy Lipusza wyjaśnił, że A.L., przedstawiciel ustawowy A.L. i P.L. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia.
Pismem z 1 czerwca 2015 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wezwał wnioskodawców do usunięcia braków formalnych wniosku, a następnie, po uzupełnieniu wniosku, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z dokumentami oraz złożenia ewentualnych uwag i wniosków. Pismem z 30 czerwca 2015 r. wezwano wnioskodawców do uzupełnienia karty informacyjnej przedsięwzięcia o wyjaśnienie przedmiotowości przedsięwzięcia. Wnioskodawcy złożyli wyjaśnienia 15 lipca 2015 r. Opinię w sprawie sporządził ponadto radca prawny zatrudniony w organie. Po przedstawieniu powyższych dokumentów Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku przekazał wniosek Wójtowi Gminy Lipusz.
Wójt Gminy Lipusz, wyjaśnił, że z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, iż celem przekształcenia gruntu leśnego na użytek rolny będzie budowa budynku gospodarczego wykorzystywanego na potrzeby działalności rolniczej związanej z chowem i hodowlą ryb oraz, że grunty z budynkami wykorzystywanymi na potrzeby chowu i hodowli ryb stanowią użytek rolny. Stąd też Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny. Na wyłączonym z produkcji leśnej gruncie zaplanowano budowę budynku gospodarstwa rybackiego i leśnego o wymiarach zewnętrznych wynoszących 15m x 15m z tarasem. Budynek rybaczówki składać się będzie z części mieszkalnej oraz części gospodarczej przeznaczonej do prowadzenia gospodarki rybackiej, a więc pomieszczenia magazynowego i technicznego.
W części poddasza zlokalizowane będą pomieszczenia mieszkalne właściciela oraz pomieszczenia związane z obsługą socjalną pracowników. W części parterowej budynku zlokalizowane zostaną pomieszczenia gospodarcze m.in.: magazyn na narzędzia, wędki i sieci, pomieszczenie na łodzie, kapoki i wiosła, suszarnię odzieży i sieci.
Wójt Gminy Lipusza wyjaśnił, że stosownie do art. 75 ust.
1. pkt 1) lit. d) ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa") w przypadku zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Ponadto przedmiotowe zamierzenie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie § 3 ust. 1 pkt 86 ppkt c) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.).
Wójt Gminy Lipusza wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość stanowi lasy o powierzchni 2,13 ha oraz wody stojące o powierzchni 1,64 ha. Wnioskodawca zamierza zmienić rodzaj użytku na powierzchni 0,1 ha z leśnego na rolny. Zgodnie z kartą informacyjną przedmiotowe przedsięwzięcie polega na zmianie sposobu użytkowania lasu na użytek rolny, gdzie na "wyłączonym z produkcji leśnej gruncie zaplanowano budowę budynku gospodarstwa rybackiego i leśnego o wymiarach zewnętrznych wynoszących 15x15 m z tarasem" oraz, że budynek składać się będzie "z części mieszkalnej rodziny właściciela rybaczówki oraz części gospodarczej przeznaczonej do prowadzenia gospodarki rybackiej". W ocenie Wójta Gminy Lipusza, jest to więc grunt rolny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.).
Ponadto Wójt Gminy Lipusza zaznaczył, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wszczął postępowanie w sprawie, co oznacza, że przeprowadził wstępną, formalną ocenę swojej właściwości.
W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wniósł o wskazanie Wójta Gminy Lipusza jak organu właściwego w sprawie.
W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku złożony przez inwestorów wniosek nie dotyczył procedury zmiany lasu lub nieużytku na użytek rolny, a innego przypadku wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 86 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, obejmującego łącznie jako przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: zmianę lasu lub nieużytku na użytek rolny lub wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku wyjaśnił, że potraktował wniosek strony, jako mający na celu wylesienie służące zmianie sposobu użytkowania terenu, co nie zawsze musi być tożsame ze zmianą lasu na użytek rolny, a tylko w przypadku tego rodzaju inwestycji właściwym organem jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku. W przypadku pozostałych przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 86 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. postępowanie w sprawie powinien prowadzić Wójt Gminy Lipusz. W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika, że to właśnie konieczność określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wylesienia mającego na celu zmianę sposobu użytkowania terenu jest przedmiotem postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Jednak, o sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny o powierzchni 0,1 ha, na działce nr 406/1 obręb ewidencyjny Płocice, gmina Lipusz, powiat kościerski.
Stosownie do art. 75 ust.
1. pkt 1) lit. d) ustawy ustawy środowiskowej, w przypadku zmiany lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest regionalny dyrektor ochrony środowiska
W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1632/96, LEX nr 47890), a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko strony, która w sposób jednoznaczny wyraziła stanowisko, że wnosi o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny. To strona, a nie organ administracji decyduje o treści żądania. Precyzyjne i jednoznaczne oznaczenie przedmiotu sprawy przez samą stronę z powołaniem się na konkretny przepis prawa uznaje się za przesłankę przesądzającą co do zasady kwestię właściwości rzeczowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II OW 84/08 i z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OW 27/08).
Skoro wnioskodawcy wystąpili o o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie lasu, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, na użytek rolny, to organem właściwym rzeczowo w sprawie jest właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a więc w niniejszej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku.
Z tych względów i na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.