Uzasadnienie
Wnioskiem z 15 grudnia 2015 r. Starosta Białostocki wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie, który organ - Starosta Powiatu Białostockiego, czy Marszałek Województwa Podlaskiego - wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do działki Nr [...] obręb [...], gmina [...], powiat białostocki. Jednocześnie Starosta Białostocki wniósł o jego wyłączenie od załatwienia sprawy dotyczącej przeprowadzenia konserwacji rowu melioracji wodnej szczegółowej, jeżeli prawa te wykonuje Starosta Powiatu Białostockiego.
W uzasadnieniu Starosta Białostocki wskazał, że Gminna Spółka Wodna A. w J. oraz Sołtys wsi Lewickie Stacja zwrócili się do z wnioskiem o interwencję w sprawie udrożnienia rowu melioracyjnego na opisanej wyżej działce. Na terenie tym nie funkcjonuje spółka wodna.
Starosta Białostocki wskazał, że rów na odcinku przewidzianym do konserwacji, stanowi wydzieloną działkę o numerze geodezyjnym nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntu wynika, że jest to działka stanowiąca wody powierzchniowe stanowiące własność Skarbu Państwa w zarządzie Marszałka Województwa Podlaskiego. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń́ Wodnych w Białymstoku (wykonujący prawa właścicielskie w stosunku do wód powierzchniowych w imieniu Marszałka Województwa Podlaskiego) stanął na stanowisku, że nie jest to rzeka, ale urządzenie melioracji wodnych szczegółowych stanowiące własność Skarbu Państwa niebędące w zarządzie marszałka województwa.
W ocenie Starosty Białostockiego, zgodnie z art 14 ust. 4 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne") działka ta przechodzi w zarząd tego organu i w związku z tym wniósł o wyłączenie go od załatwienia sprawy.
Starosta Białostocki wyjaśnił, że zwrócił się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie o rozstrzygniecie w tej sprawie. Organ ten poinformował, że zgodnie z informacjami zawartymi w katastrze wodnym na terenie działki występuje ciek naturalny o nazwie "[...]", w związku z czym prawa właścicielskie w stosunku do tego cieku naturalnego wykonuje Marszałek Województwa Podlaskiego. Traktując działkę̨ jako wody powierzchniowe Starosta Białostocki przekazał sprawę Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji Wodnej w Białymstoku. Organ ten zwrócił akta sprawy informując, że ciek naturalny "[...]" podczas realizacji zadania inwestycyjnego [...] został uregulowany i zakwalifikowany jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Podlaskiego wniósł o jego oddalenie.
Marszałek Województwa Podlaskiego wyjaśnił, że zgodnie z ewidencją przedmiotowy rów stanowi fragment rowu melioracji wodnych szczegółowych o nazwie R - R wykonanego w latach 1982-86 w ramach zadania inwestycyjnego [...]. Rów ten stanowi odprowadzalnik wód ze zmeliorowanych użytków rolnych
Marszałek Województwa Podlaskiego wyjaśnił ponadto, że podczas przeprowadzonych 23 czerwca 2015 r. oględzin tego odcinka rowu stwierdzono, że jedną z głównych przyczyn podpiętrzania wody w tym rowie są zatory i przetamowania. Starosta Białostocki zobowiązał się, że do połowy lipca 2015 r. na odcinku nieobjętym działalnością spółki wodnej będzie je systematycznie usuwać. Starosta zobowiązał się również do wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia odmulenia tego rowu.
Ponadto Marszałek Województwa Podlaskiego wyjaśnił, że postanowieniem z 5 lipca 2010 r. Starosta Białostocki sprostował omyłkę w decyzji z [...] sierpnia 2009 r. stwierdzającej przejście z mocy prawa w trwały zarząd Marszałka Województwa Podlaskiego śródlądowych wód powierzchniowych płynących stanowiących rzekę [...]. W postanowieniu tym stwierdzono, że działka nr [...] stanowi urządzenie melioracji wodnych szczegółowych. Omyłka wynikła z faktu, że na mapie ewidencji gruntów w obrębie Szerenosy pomyłkowo rów R oznaczono jako rzekę [...]. Pomimo sprostowania tej omyłki Starosta Białostocki nie sprostował ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowej działki, która nadal zapisana jest jako woda płynąca (Wp) w trwałym zarządzie Marszałka Województwa Podlaskiego. Marszałek Województwa Podlaskiego wyjaśnił, że nie posiada do tej działki tytułu prawnego i ewidencja w tym zakresie jest niezgodna ze stanem faktycznym na gruncie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory, o których mowa w art. 4, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym.
Spór kompetencyjny ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów, co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tego rodzaju sporem. Starosta Białostocki nie kwestionuje swojej właściwości do załatwienia sprawy na tle zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego. Jako źródło sporu organ ten wskazuje natomiast "uprawnienia właścicielskie" poszczególnych organów wykonujących te uprawnienia w imieniu Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do oceny, który z organów państwa jest właścicielem lub sprawuje zarząd nad urządzeniami wodnymi na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne. Uprawnienia te wynikają bezpośrednio z przepisów ustawy lub decyzji właściwych organów administracji publicznej o przekazaniu wód pod zarząd danego organu.
Ponadto uprawnienia te podlegają ujawnieniu w ewidencjach prowadzonych przez właściwe organy (ewidencja gruntów i budynków i ewidencja wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów), przy czym ewidencje te nie tworzą stanu prawnego, a jedynie odzwierciedlają stan istniejący. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o charakterze prawnym, natomiast wniosek Starosty Białostockiego jest wnioskiem o ustalenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienie ewentualnych sprzeczności wynikających z prowadzonych dla przedmiotowej działki ewidencji. Wyjaśnienie tego rodzaju wątpliwości pozostaje poza zakresem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, podobnie jak ewentualne wyłączenie organu od załatwienia sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Żaden z przepisów tej ustawy, podobnie jak żaden przepis ustawy p.p.s.a. nie daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kompetencji do orzekania w tym przedmiocie.
Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art.15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie całego uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.