Uzasadnienie
Wnioskiem z 2 grudnia 2019 r. Starosta Poznański wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Marszałka Województwa Wielkopolskiego jako organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów w sortowni odpadów o wydajności powyżej 10 Mg/dobę, zlokalizowanej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], gm. [...].
W uzasadnieniu Starosta Poznański wskazał, że wniosek o wydanie decyzji wpłynął 12 września 2019 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego przekazał wniosek Staroście Poznańskiemu wskazując, że przetwarzanie odpadów w instalacji sortowni odpadów nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm. – dalej: ustawa środowiskowa). Ponadto nie są spełnione inne warunki uzasadniające właściwość marszałka województwa z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r. poz. 701 ze zm. – dalej: ustawa o odpadach).
Starosta Poznański nie podzielił stanowiska Marszałka Województwa Wielkopolskiego i wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Starosta Poznański wskazał, że 11 października 2019 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). W obecnym stanie prawnym, sortownię kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia z 2019 r.). Starosta Poznański wskazał, że zgodnie z § 4 cytowanego rozporządzenia, w tej sprawie powinno stosować się przepisy dotychczasowe, ale dotyczy to tylko przepisów prawa materialnego, a właściwość organu powinno ustalić się według przepisów obecnie obowiązujących.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Wielkopolskiego wniósł o wskazanie Starosty Poznańskiego jako organu właściwego w sprawie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach, marszałek województwa jest organem właściwym dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy środowiskowej.
Istota sporu, do jakiego doszło w tej sprawie między organami sprowadza się do interpretacji § 4 rozporządzenia z 2019 r., zgodnie z którym do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy środowiskowej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Jedną z decyzji, o których stanowi ten przepis jest niewątpliwie zezwolenie na przetwarzanie odpadów, a postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2019 r. W uprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.) przedmiotowe przedsięwzięcie nie było kwalifikowane jak zawsze znacząco oddziałujące na środowisko. Na gruncie rozporządzenia obecnie obowiązującego sortownia objęta wnioskiem o wydanie zezwolenia jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Starosta Poznański trafnie zauważył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., II OW 54/15 i II OW 55/15 oraz z 20 lipca 2018 r. II OW 14/18). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według aktualnie obowiązujących przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Pogląd ten nie znajduje jednak zastosowania w tej sprawie, ponieważ właściwość organów do wydania zezwolenia na przetwarzanie lub zezwolenia na zbieranie odpadów, nie uległa zmianie po wejściu w życie rozporządzenia z 2019 r. Zarówno w uprzednim, jak i obecnym stanie prawnym marszałek województwa jest właściwy w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a w przypadku przedsięwzięć niespełniejacych tego warunku (oraz innych warunków z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach) właściwym organem jest starosta.
Oznacza to, że jeżeli zmianie uległa kwalifikacja prawna niektórych przedsięwzięć, to w tej sprawie należy w tym zakresie uwzględnić dotychczasowy (uprzedni) stan prawny zgodnie z § 4 rozporządzenia z 2019 r. Przyjęcie, że planowane w tej sprawie przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., oznacza, że organem właściwym w sprawie jest Starosta Poznański.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Poznańskiego jako organ właściwy w sprawie.