Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Siemiatyczach wniósł o rozstrzygniecie sporu o właściwość z Podlaskim Powiatowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Białymstoku przez wskazanie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Zespołu Szkół Specjalnych w S. o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W uzasadnieniu wskazał, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku uznał, iż nie jest właściwy w sprawie rozpoznania wniosku Zespołu Szkół Specjalnych w S. o zatwierdzenie zakładu i o wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W uzasadnieniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku stwierdził, iż w świetle art. 61 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) organem właściwym w sprawie rejestracji i zatwierdzania oraz prowadzenia rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny.
W odpowiedzi na wniosek Podlaski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku wnosił o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wniosku wywodził, że na mocy art. 61 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny są organami właściwymi w sprawach rejestracji oraz zatwierdzania, warunkowego zatwierdzania, przedłużania warunkowego zatwierdzenia, zawieszania oraz cofania zatwierdzenia zakładów, które:
- 1) produkują lub wprowadzają do obrotu żywność pochodzenia niezwierzęcego,
- 2) wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego, nieobjętych urzędową kontrolą organów Inspekcji Weterynaryjnej,
- 3) produkują lub wprowadzają do obrotu żywność zawierającą jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 853/2004, z zastrzeżeniem art. 73 ust. 6,
- 4) działają na rynku materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym zakładów prowadzonych przez podmioty zajmujące się recyklingiem – w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 i rozporządzeniu nr 882/2004.
Kompetencja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie rejestracji i zatwierdzania zakładów wynika z wyraźnej normy prawnej. Co więcej art. 1 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności określa właściwość organów w zakresie przeprowadzania urzędowych kontroli żywności na zasadach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 191 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200), zwanym dalej rozporządzeniem nr 882/2004. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia wykonuje w zakresie swojej regulacji rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej, dlatego również z tego powodu należy przyznać jej pierwszeństwo stosowania.
Kwestią oczywistą jest, iż w pierwszej kolejności na zastosowanie prawo unijne. Art. 12 ust. 1 oraz art. 1a pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest normą ogólną wobec art. 61 ustawy o bezpieczeństwie żywności. Dlatego mając na uwadze normy kolizyjne l-go stopnia lex specialis derogat legi generali prawo o większym stopniu szczegółowości (pochodzące z aktów prawnych o tej samej mocy, np. z dwóch ustaw, obowiązujące w tym samym czasie) należy stosować przed prawem ogólniejszym. Dokonując wykładni obu przepisów w kontekście określonej w nich właściwości organów nie może ujść uwagi fakt, iż ustalenie Podlaskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego organem I instancji w zakresie rejestracji i zatwierdzania zakładów spowodowałoby prowadzenie dwóch rejestrów zakładów, a to było sprzeczne z celem ustawodawstwa unijnego w zakresie ochrony bezpieczeństwa żywności. Mnożenie organów właściwych do zatwierdzania zakładów oraz prowadzenie kilku rejestrów (wykazów) tych zakładów stałoby w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 31 ust. 1 lit. b/ rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej". Według art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej". Z regulacji art. 1 § 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych i art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że z zakresu właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłączone rozstrzyganie sporów o właściwość pomiędzy organami administracji rządowej.
Według art. 10 ust. 1 "Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonują następujące organy: (...);
- 2) państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w województwie;
- 3) państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (...).
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są organami rządowej administracji zespolonej. To, że art. 22 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego reguluje rozstrzyganie sporów o właściwość między kierownikami inspekcji administracji zespolonej tego samego powiatu, działających w imieniu własnym lub w imieniu starosty – przyznając własność staroście, nie zmienia charakteru ustrojowego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Nie zalicza ich do organów samorządu terytorialnego art. 5 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który uzależnia zaliczenie do organów jednostek samorządu terytorialnego od działania w imieniu wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty lub marszałka województwa.
Organ właściwy do rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu jest uregulowany w art. 22 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 i art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O zwrocie wpisu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.