Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.
W uzasadnieniu organ wskazał, że I. T. wystąpiła do Starosty K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1976 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi P. gmina B. województwa [...], w stosunku do działki gruntu oznaczonej przed scaleniem nr [...].
Starosta K. w dniu 12 grudnia 2006 r. przekazał przedmiotowy wniosek wraz aktami sprawy w trybie art. 65 k.p.a. Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organowi właściwemu w sprawie.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi również na podstawie art. 65 k.p.a. wniosek i akta sprawy przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., podnosząc, że decyzja została wydana przez wojewodę na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz.U Nr 3, poz.
13) Ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. nr 178, poz. 1749 ze zm.) Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy organem I instancji w zakresie przeprowadzenia scalenia uprawniony jest starosta. W związku z tym, zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Uzasadniając właściwość Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiotowej sprawie, Kolegium przywołało uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OPS 1/12. Zdaniem Kolegium w okolicznościach faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy powyższa uchwała oznacza, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w sprawie scalania gruntów pozostaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W odpowiedzi na wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OPS 1/12.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek dotyczy sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. 2012, poz.270 ze zm.). Przez spór kompetencyjny, w rozumieniu wskazanego przepisu, należy rozumieć sytuację, w której z jednej strony organ jednostki samorządu terytorialnego, a z drugiej organ administracji rządowej uważają się za niewłaściwe w sprawie. Mamy wówczas do czynienia z tzw. sporem negatywnym. Tego rodzaju spór zaistniał w rozpoznawanej sprawie, a dotyczy on wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1976 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z organów jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji.
W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podniosło, że kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 17 kwietnia 2012 r. uchwałę następującej treści: "Organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a." (II OPS 1/12, publ., ONSAiWSA 2012, nr 4, poz.60, LEX nr 1142616). W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że wywiedziona z art. 20 K.p.a. reguła, iż właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zastosowanie wówczas, gdy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 K.p.a. są niewystarczające dla ustalenia organu właściwego z uwagi na zmianę we właściwości organów.
Przy czym nie chodzi o każdą zmianę właściwości organów, lecz o zmianę związaną z przemianami strukturalnymi, za którymi idzie likwidacja jednych organów i tworzenie innych. Dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., pozostaje w strukturze organów administracji publicznej, dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności winien być określany na podstawie wskazanych przepisów.
Przyjęte w uchwale stanowisko prowadzi do uznania, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w sprawie scalenia gruntów pozostaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Należy także wskazać, że w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. 2013, poz. 1157) ustawodawca nadał nowe brzmienie art.3 ust.1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Treść tego przepisu, w aktualnym brzmieniu, wskazuje na wojewodę jako organ wyższego stopnia - w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego - w stosunku do starosty, który jest organem pierwszej instancji przeprowadzającym postępowanie scaleniowe.
Stosownie do art. 17 pkt 2 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest właściwy w sprawie minister.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.