Postanowienie NSA z 23 kwietnia 2014 r., II OW 182/13

Sąd

POSTANOWNIENIE Dnia 23 kwietnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 kwietnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w S. a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia

Sprawa

sprawy dotyczącej wnioskowanego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1976 r. nr [...] oraz z dnia [...] lipca 1976 r. nr [...] postanawia: wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.

Skład

Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia NSA Jolanta Rudnicka /spr./ sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak
starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara protokolant

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie wymiany gruntów.

W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w S. działając z upoważnienia Wojewody [...] skierował do Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wniosek z dnia 6 czerwca 1995 r. o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji:, tj. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1976 r. nr [...] w sprawie rozszerzenia postępowania wymiennego niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi B. Gm. N. woj. [...], w części dotyczącej pkt IIa- Państwowego Funduszu Ziemi - działka nr [...] o pow [...] ha" oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1976 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu wymiany niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi B. Gm. N. woj. [...] w części dotyczącej pkt IVa - Spółdzielnia Kółek Rolniczych w N. - działka nr [...] o pow. [...] ha w zakresie działki dawny nr [...] o pow. [...] ha.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek ten przekazał według właściwości Wojewodzie [...].

Z postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. nr [...] wynika, iż Wojewoda [...] wniosek ten zwrócił ponownie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego przez Prezesa Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. i wskazaniem, iż organem właściwym jest w tej sprawie Minister.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał wniosek Wojewody [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Kolegium rozpatrując sprawę ustaliło, że dla prawidłowego załatwienia sprawy niezbędne jest ustalenia kręgu stron, wobec nieżyjącego właściciela nieruchomości objętej granicami scalenia. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. organ zawiesił postępowanie do czasu dostarczenia przez następców J. W. postanowienia o nabyciu praw do spadku. Dotychczas postanowienie takie nie zostało doręczone do Kolegium.

Kolegium wskazało, że wobec konieczności rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na upływ terminu zawieszenia postępowania zasadnym jest wskazanie już na tym etapie organu właściwego do rozpatrzenia tej sprawy.

Uzasadniając właściwość Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania przedmiotowego wniosku, Kolegium przywołało uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OPS 1/12.

W odpowiedzi na wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził stanowisko, iż podziela pogląd zawarty w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OPS 1/12.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniosek dotyczy sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. 2012, poz.270 ze zm.). Przez spór kompetencyjny, w rozumieniu wskazanego przepisu, należy rozumieć sytuację, w której z jednej strony organ jednostki samorządu terytorialnego, a z drugiej organ administracji rządowej uważają się za niewłaściwe w sprawie. Mamy wówczas do czynienia z tzw. sporem negatywnym. Tego rodzaju spór zaistniał w rozpoznawanej sprawie, a dotyczy on wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Wojewody [...]: w sprawie rozszerzenia postępowania wymiennego niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi B. Gm. N. oraz sprawie zatwierdzenia projektu wymiany niezabudowanych gruntów położonych na terenie wsi B. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z organów jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji.

W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podniosło, że kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 17 kwietnia 2012 r. uchwałę następującej treści: "Organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a." (II OPS 1/12, publ., ONSAiWSA 2012, nr 4, poz.60, LEX nr 1142616). W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że wywiedziona z art. 20 K.p.a. reguła, iż właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zastosowanie wówczas, gdy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 K.p.a. są niewystarczające dla ustalenia organu właściwego z uwagi na zmianę we właściwości organów. Przy czym nie chodzi o każdą zmianę właściwości organów, lecz o zmianę związaną z przemianami strukturalnymi, za którymi idzie likwidacja jednych organów i tworzenie innych. Dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., pozostaje w strukturze organów administracji publicznej, dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności winien być określany na podstawie wskazanych przepisów.

Przyjęte w uchwale stanowisko prowadzi do uznania, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w sprawie wymiany gruntów pozostaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Należy także wskazać, że w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. 2013, poz. 1157) ustawodawca nadał nowe brzmienie art.3 ust.1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Treść tego przepisu, w aktualnym brzmieniu, wskazuje na wojewodę jako organ wyższego stopnia - w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego - w stosunku do starosty, który jest organem pierwszej instancji przeprowadzającym postępowanie scaleniowe. Trzeba także nadmienić, że zgodnie art. 5 ustawy zmieniającej z dnia 30 sierpnia 2013 r. przepisy dotyczące właściwości organów w sprawach scalenia gruntów mają zastosowanie również przy wymianie gruntów.

Stosownie do art. 17 pkt 2 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest właściwy w sprawie minister.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.