Uzasadnienie
We wniosku z 14 lutego 2008 r. [...] S.A. w W. Oddział w S., ul. [...] wniosło o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego między Prezydentem Miasta R. a Wojewodą P. w sprawie wydania decyzji o wyznaczeniu kierunku i terminu wykonania rekultywacji gruntów.
W uzasadnieniu Przedsiębiorstwo podniosło, że od [...] jest stroną toczącego się przed Prezydentem Miasta R. postępowania administracyjnego o wydanie decyzji w sprawie określenia kierunku rekultywacji zanieczyszczonych gruntów. Prezydent Miasta R. pismem z dnia [...], znak: [...], powołując się na art. 36 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. Nr 75, poz. 493) przekazał akta sprawy dotyczącej rekultywacji zanieczyszczonych gruntów wraz z całą dokumentacją Wojewodzie P. W odpowiedzi Wojewoda P. pismem z dnia [...] uznał się niewłaściwym, wskazując, iż "ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie w przepisie art. 35 zmieniła właściwość rzeczową organu odnośnie wydawania decyzji w oparciu o art. 106 POŚ. Od dnia 30 kwietnia 2007 r. organem właściwym w sprawie uzgadniania zakresu, sposobu oraz terminu zakończenia rekultywacji jest wojewoda.
Należy jednak stwierdzić, iż żaden przepis ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (ani żaden inny przepis prawa) nie uchylił ciążącego na starostach obowiązku wydania decyzji ustalającej kierunek i termin wykonania rekultywacji."
Następnie Prezydent Miasta R. pismem z dnia [...] wydał postanowienie działając na podstawie art. 65 § 1 Kpa oraz art. 36 pkt 1 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, którym przekazał Wojewodzie P. akta sprawy dotyczącej rekultywacji wraz z pełną dokumentacją jako organowi właściwemu. W uzasadnieniu swego postanowienia Prezydent wskazał, że w myśl art. 35 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, do szkód w środowisku dotyczących powierzchni ziemi wyrządzonych przed dniem 30 kwietnia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. 2006, Nr 129, poz. 902) w brzmieniu dotychczasowym, "z tym, że organem właściwym jest wojewoda".
Spór kompetencyjny między powyższymi organami uniemożliwia Stronie uzyskanie decyzji w sprawie określenia kierunku rekultywacji, mimo przedłożenia wszystkich niezbędnych dokumentów do jej uzyskania (łącznie z Projektem rekultywacji i zagospodarowania terenu oraz pozytywu; decyzją Dyrektora Okręgowego [...] w K., znak: [...]). Spór niepotrzebnie przedłuża toczące się postępowanie, a w konsekwencji może uniemożliwić lub znacznie utrudnić rekultywowanie terenu w terminie wskazanym w postanowieniu Dyrektora Okręgowego [...] w K..
Prezydent Miasta R. w odpowiedzi na ten wniosek wniósł o:
- 1) oddalenie wniosku o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego skierowanego przez [...] S.A. w W. i umorzenie postępowania,
- 2) w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i stwierdzenie, iż organem właściwym do prowadzenia postępowań w zakresie objętym wnioskiem jest Wojewoda P..
Ad. l) Zgodnie z art. 36 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75 poz. 493 z późn. zm.) Prezydent Miasta R. miał obowiązek niezwłocznie po wejściu w życie ustawy przekazać właściwym wojewodom akta spraw dotyczących rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi wraz z pełną posiadaną dokumentacją. W myśl art. 35 ust. 2 ww. ustawy do szkód w środowisku dotyczących powierzchni ziemi wyrządzonych przed dniem 30 kwietnia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że organem właściwym jest wojewoda.
Prezydent Miasta R. postanowieniem z dnia [...] znak [...] przekazał Wojewodzie P. akta sprawy dotyczącej rekultywacji zanieczyszczonej gleby i ziemi wraz z pełną posiadaną dokumentacją po byłej wiertni R. [...] i [...] na osiedlu [...]. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] przekazał Wojewodzie P. akta sprawy dotyczącej rekultywacji zanieczyszczonej gleby i ziemi, wraz z pełną posiadaną dokumentacją po byłej wiertni R. [...] i [...] na osiedlu [...].
Od wyżej wymienionych postanowień strona – [...] S.A nie złożyła odwołania i postanowienia się uprawomocniły. Wojewoda P. nie wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w tym zakresie ani nie wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. postanowień. W związku z powyższym Prezydent Miasta R. uznał, iż sprawy zostały przekazane Wojewodzie P., który od dnia przekazania powinien prowadzić je zgodnie z przepisami prawa. Jeżeli jak napisano powyżej między organami brak jest sporu kompetencyjnego i jasno jest określony ustawą i postanowieniami o przekazaniu sprawy organ właściwy do prowadzenia sprawy to oczywiste jest, że nie zachodzi spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą P. oraz Prezydentem Miasta R. i wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. O ile organ Wojewoda P. nie prowadzi należycie sprawy stronie przysługują inne środki zaskarżenia np. skarga na bezczynność organu, a nie wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego, którego w rzeczywistości brak.
Ad.
2) Z ostrożności procesowej, o ile postępowanie nie zostanie umorzone podnoszę, że przed wejściem w życie ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, problematyka rekultywacji uregulowana była przepisami (art. 102-111) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902, z późn. zm.) Zgodnie z przepisami tejże ustawy, rekultywacja zanieczyszczonej gleby lub ziemi polegała na przywróceniu do stanu wymaganego standardami jakości, natomiast rekultywacja w związku z niekorzystnym przekształceniem naturalnego ukształtowania terenu - polegała na jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Obecnie problematyka rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi uregulowana jest przepisami ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. W myśl art. 6 pkt 11 lit. c ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub ziemi, w tym w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi.
W myśl art. 35 ust. 2 ww. ustawy do szkód w środowisku dotyczących powierzchni ziemi wyrządzonych przed dniem 30 kwietnia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawa ochrony środowiska w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że organem właściwym jest wojewoda. Zgodnie z art. 36 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75 poz. 493 z późn. zm.) Prezydent Miasta R. ma obowiązek niezwłocznie po wejściu w życie ustawy przekazać właściwym wojewodom akta spraw dotyczących rekultywacji zanieczyszczonej gleby lub ziemi wraz z pełną posiadaną dokumentacją.
Prezydent Miasta R. w obecnym stanie prawnym prowadzi jedynie sprawy z zakresu określi mego w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, i nie ma kompetencji do prowadzenia postępowania dotyczącego zanieczyszczonej powierzchni gleby lub ziemi. Zwłaszcza z uwagi na brzmienie art. 22a ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.) stanowiącego, że przepisów art. 20 i 22 nie stosuje się do rekultywacji gruntów, które zostały zanieczyszczone substancjami, preparatami, organizmami lub mikroorganizmami. Do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493). Z opisanego powyżej stanu prawnego i załączonych wyjaśnień pochodzących z internetowego portalu Ministerstwa Środowiska wynika, iż obecnie to Wojewoda powinien prowadzić rekultywację zanieczyszczonej gleby lub ziemi w oparciu o obowiązujące przed dniem 30 kwietnia 2007 r. przepisy ustawy prawo ochrony środowiska.
Z kolei Wojewoda P. wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta R. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku strony z dnia [...]. Podkreślił, że strona jako podstawę swego żądania wyraźnie wskazała art. 22 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ten zaś w ust. 2 jako organ właściwy do załatwienia sprawy wskazuje starostę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 22a ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przepisów art. 20 i 22 tej ustawy nie stosuje się do rekultywacji gruntów, które zostały zanieczyszczone substancjami, preparatami, organizmami lub mikroorganizmami. Oznacza to, że w obowiązującym stanie prawnym Prezydent Miasta R., przed którym zostało wszczęte postępowanie administracyjne na skutek złożenia przez [...] S.A. w W. Oddział w S. wniosku z dnia [...] powinien ustalić, czy dalej jest właściwy w sprawie ze względu na brak zanieczyszczeń, o których mowa w art. 22a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i w konsekwencji wydać merytoryczną decyzję w sprawie, czy też wykazać, że utracił swoją właściwość, ponieważ podlegające rekultywacji grunty zostały zanieczyszczone substancjami, preparatami, organizmami lub mikroorganizmami, co w konsekwencji powinno prowadzić do umorzenia postępowania administracyjnego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.