Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r., znak: [...], Wojewoda [...] wniósł o rozpatrzenie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą [...], a Samorządowym Kolegium Odwoławczym, zwanym dalej "SKO", w P. oraz ustalenie, że SKO w P. jest organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia B. i W. S. na postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], o wszczęciu postępowania scaleniowego gruntów obiektu B., położonych w części obrębu B., gm. P., o łącznej powierzchni 45,4548 ha.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że ww. postanowieniem Starosta O. wszczął na wniosek właścicieli gruntów położonych we wsi B., gmina P., których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, postępowanie scaleniowe gruntów obiektu B., położonych w części obrębu B., zwanego lokalnie jako "O.", gm. P., powiat opoczyński, województwo łódzkie, na obszarze o łącznej powierzchni 45,4548 ha i granicach wyznaczonych linią czerwoną przedstawionych na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część niniejszego postanowienia.
Na powyższe postanowienie pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. B. i W. S. wnieśli zażalenie do SKO w P..
SKO w P. pismem z dnia 21 października 2013 r., znak: [...], przekazało przedmiotowe zażalenie Wojewodzie [...], powołując się na art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1157).
Wojewoda [...] wskazał, że nie uznaje się za właściwy do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Starosty O.. Co prawda, w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3 ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu od 16 października 2013 r. jest wojewoda, to jednak art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów stanowi, że "do postępowań scaleniowych lub wymiennych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym przez art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. Nr 92 poz. 753 ze zm.) organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach objętych postępowaniem scaleniowym lub wymiennym do dnia 15 października 2013 r. było samorządowe kolegium odwoławcze, co wynikało z art. 17 pkt 1 K.p.a., stanowiącego, iż organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są: w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.
Tak, więc z uwagi na fakt wydania przez Starostę O. postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego w dniu 11 lipca 2013 r., tj. przed dniem 16 października 2013 r. organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia jest SKO w P..
Przedmiotowy wniosek stanowił reakcję Wojewody na stanowisko SKO w P. wyrażone w piśmie z dnia 21 października 2013 r. Przy piśmie tym SKO przekazało według właściwości zażalenie B. i W. S. na ww. postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...]. SKO wskazało, że Starosta O., wydając ww. postanowienie, działał na podstawie art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1157): "Postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie poscaleniowe przeprowadza i wykonuje starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa, z zastrzeżeniem ust. 5-7 oraz art. 4 ust. 2 i 3. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest wojewoda".
W świetle powyższego SKO w P. uznało, że jest niewłaściwe do rozpatrzenia ww. zażalenia B. i W. S. na postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...]. Organem właściwym w tej sprawie jest Wojewoda [...]. Stanowisko to SKO podtrzymało w odpowiedzi na wniosek, podnosząc, że w świetle art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej nie ma podstaw do przyjęcie, że to SKO jest nadal właściwym organem, który może rozpatrzyć ww. zażalenie, ponieważ co innego wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów w nowym brzmieniu. Ponadto na potwierdzenie swojego stanowiska SKO przywołało treść art. 127 § 2 w zw. z art. 144 i art. 17 pkt 1 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość, jako że zarówno występujący z wnioskiem Wojewoda [...], jak i SKO w P. wykluczają swoje kompetencje do rozpoznania zażalenia B. i W. S. na postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], o wszczęciu postępowania scaleniowego gruntów obiektu B., położonych w części obrębu B., gm. P., o łącznej powierzchni 45,4548 ha.
Odnosząc się do złożonego przez Wojewodę [...] wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość należy uznać, że zawarte w nim żądanie, a także przytoczona argumentacja prawna zasługują na uwzględnienie.
Przekazując ww. zażalenie Wojewodzie [...], SKO w P. nie uwzględniło bowiem treści normy intertemporalnej, tj. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Przepis ten stanowi, że "do postępowań scaleniowych lub wymiennych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe".
Jak wynika z akt sprawy, wszczęcie postępowania scaleniowego w niniejszej sprawie nastąpiło przed dniem 16 października 2013 r., tj. przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, w tym art. 1 pkt 4 tej ustawy, którym dokonano nowelizacji art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Zgodnie z tą nowelizacją organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do starosty w sprawach postępowania scaleniowego stał się wojewoda. Na uwagę zasługuje, że norma intertemporalna o charakterze konstytucyjnym zawarta w art. 2 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej nie dokonuje rozróżnienia w czasowym stosowaniu czy to przepisów o charakterze materialnym, czy też przepisów procesowych. Gdyby ustawodawca chciał dokonać takiego rozróżnienia to w takim przepisie zawarłby z pewnością stosowną normę, która dokonałaby takiego rozróżnienia, pozwalającego na stwierdzenie, że przepis intertemporalny ma zastosowanie wyłącznie do przepisów prawa materialnego.
W niniejszej sprawie takiego działania przepisu intertemporalnego art. 2 ustawy zmieniającej jednak nie przewiduje. Wyjaśnienia tej kwestii nie zawiera też uzasadnienie do projektu omawianej ustawy zmieniającej, gdzie w omawianym zakresie wskazano jaki jest cel nowelizacji art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, co prawda, znowelizowana treść art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów wskazuje, że od dnia 16 października 2013 r. w postępowaniu scaleniowym to wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do starosty, jednak – z uwagi na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów – nowa reguła nie ma zastosowania do postępowania scaleniowego wszczętego i niezakończonego przed dniem 16 października 2013 r. Oznacza to, że tylko w sprawach scaleniowych wszczętych po 16 października 2013 r. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty będzie wojewoda. Żądanie SKO w P. byłoby uzasadnione w sytuacji, gdyby inaczej postanowił ustawodawca lub gdyby ustawa nowelizująca nie zawierała żadnych przepisów międzyczasowych.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia B. i W. S. na postanowienie Starosty O. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], o wszczęciu postępowania scaleniowego gruntów obiektu B., położonych w części obrębu B., gm. P., o łącznej powierzchni 45,4548 ha., jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P..
Z tych względów, na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.