Uzasadnienie
W piśmie z [...] października 2018 r., znak: [...], Starosta P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Dyrektorem Zarządu Zlewni w I. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie dotyczącym wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód dla rurociągu położonego na działkach o nr ewid. [...]/1 i [...] obręb D., gmina L., wymaganej na podstawie art. 64b ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. z 2017 r. poz. 1121), przez wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni w I. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako organu właściwego do wydania ww. decyzji.
W uzasadnieniu wniosku Starosta P. wskazał, że jako organ, który po wejściu w życie w dniu 1 stycznia 2018 r. ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawa wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) utracił właściwość do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, w załączeniu do protokołu zdawczo-odbiorczego z 2 lutego 2018 r., na podstawie art. 545 ust. 5 ustawy Prawo wodne z 2017 r., przekazał organowi właściwemu - Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie Zarząd Zlewni w I., sprawę wszczętą i niezakończoną znak: [...], prowadzoną na wniosek K. R. zam. D. [...], [...] L. z [...] września 2017 r., dotyczącą wydania decyzji w trybie art. 64b ustawy Prawo wodne z 2001 r., nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód odnośnie rurociągu położonego na działkach o nr ewid. [...]/1 i [...], obręb D., gm. L.. Protokół zdawczo - odbiorczy wraz z dołączonymi do niego aktami sprawy został przyjęty przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w I. W piśmie z [...] września 2018 r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w I. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r., sygn. akt II OW 24/18, przekazał przedmiotową sprawę Staroście P., jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia zgodnie z kompetencją.
W ocenie Starosty P., ustalając właściwość organu, jako podstawową kwestię rzutującą na ważność wydanej w toku postępowania administracyjnego decyzji, należy opierać się na aktualnie obowiązującym stanie prawnym.
Ogólnej podstawy do przekazania przedmiotowej sprawy staroście jako organowi właściwemu nie może stanowić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r., sygn. akt II OW 24/18, gdyż wiąże ono organ tylko w sprawie, której dotyczy. W podobnych sprawach, orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie można uznać za jednolicie ugruntowane. W postanowieniu z 20 lipca 2018 r., sygn. II OW 14/18 NSA, w tożsamo rodzajowej sprawie, jako organ właściwy, wskazał dyrektora zarządu zlewni PGW WP.
W odpowiedzi na wniosek Starosty P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Dyrektor Zarządu Zlewni w I. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz PGW WP kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, która uchyliła obowiązującą dotychczas ustawę Prawo wodne z 2001 r. (art. 573 ustawy Prawo wodne z 2017 r.). Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r., a więc to jej przepisy prawa materialnego znajdą zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. Stosownie bowiem do art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy te powinny być interpretowane w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową (instancyjną) powinno określać się według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2015 r., II OW 54/15 i II OW 55/15 oraz z 20 lipca 2018 r. II OW 14/18). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwiania danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych - aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie" kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami.
Akceptacja tej koncepcji ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2015 r., II OW 101/15).
Z tego też powodu w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Dyrektora Zarządu Zlewni w I. przedstawionego w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (pismo z 3 grudnia 2018 r.) i wyrażonego, w powołanym w tym piśmie, postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r. II OW 24/18, wskazując Dyrektora Zarządu Zlewni w I. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, jako organ właściwy w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód dla rurociągu położonego na działkach o nr ewid. [...]/1 i [...] obręb D., gmina L., wymaganej na podstawie art. 64b ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. z 2017 r. poz. 1121).
Oznacza to, że na gruncie obowiązujących obecnie przepisów organem właściwym w sprawie dotyczącej wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód dla rurociągu położonego na działkach o nr ewid. [...]/1 i [...] obręb D., gmina L., wymaganej na podstawie art. 64b ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. z 2017 r. poz. 1121), jest Dyrektor Zarządu Zlewni w I. - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organ właściwy w sprawie.
Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.