Uzasadnienie
Starosta Złotoryjski pismem z dnia 7 listopada 2014 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Wójtem Gminy Pielgrzymka poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku Pani M.C. z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie zbadania gospodarki wodnej w obrębie działki nr A w Wojcieszynie, gmina Pielgrzymka.
W uzasadnieniu wniosku Starosta Złotoryjski wskazał, iż w dniu 27 marca 2014 r. wpłynął wniosek M.C. do Powiatowego Zarządu Dróg w Złotoryi. W dniu 6 maja 2014 r., odbyły się oględziny w których uczestniczył kierownik Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w Złotoryi. W trakcie oględzin stwierdzono, iż problem stanowią nieoczyszczone ścieki odprowadzane do przydrożnego rowu (którego zadaniem jest odwadnianie drogi i przyległych do niego posesji) i dalej pod drogą powiatową i poprzez posesję Pani M.C., aż do rzeki Skora. W związku z powyższym Powiatowy Zarząd Dróg w Złotoryi przekazał wniosek postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] do Wójta Gminy Pielgrzymka jako organu właściwego w sprawie.
Następnie Wójt Gminy Pielgrzymka postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. powołując się na art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r., poz. 145, z późn. zm.) przekazał wniosek wraz z notatkami służbowymi z dnia 9 lipca 2014 r. i 22 sierpnia 2014 r. Staroście Złotoryjskiemu. Organ wskazał, iż do akt administracyjnych dołączono wypis z rejestru gruntów oraz kopię mapy zasadniczej i ewidencyjnej na których nie wykazano istnienia przedmiotowych urządzeń oraz kopię pisma z dnia 12 maja 2014 r. skierowanego do Pani M.C., w którym kierownik Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami informuje, że w granicach ww. działki nie przebiega ciek wodny. Starosta stwierdził, iż wydanie decyzji zgodnych z art. 77 ust. 2 ustawy Prawo wodne w tym przypadku jest niemożliwe, ponieważ istniejący na wysokości posesji nr B w Wojcieszynie przepust jest nieudokumentowany, a Powiatowy Zarząd Dróg w Złotoryi nie ma go w swojej ewidencji.
Odpływ wód z rowu przebiegającego wzdłuż drogi powiatowej na wysokości posesji nr B w Wojcieszynie usytuowany kilkadziesiąt metrów dalej jest prawidłowo konserwowany przez Powiatowy Zarząd Dróg w Złotoryi. Starostwa wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.) gmina musi posiadać regulamin utrzymania czystości i porządku na swoim terenie. Art. 4 ust. 2 pkt 3 tej ustawy dokładnie precyzuje konieczność określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości płynnych z terenu nieruchomości. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 3a-3b tej ustawy właściciele nieruchomości zobowiązani są do gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych oraz pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Zdaniem Starosty w przypadku stwierdzenia niewykonania powyższych obowiązków, wójt wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Pielgrzymka wskazał, iż przedmiotem wnioskowanego przez M.C. postępowania administracyjnego jest zamiar zlikwidowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej – zarurowanego kanału wód opadowych przebiegającego przez drogę powiatową nr 1 D i przez działkę wnioskodawczyni M.C. (obręb Wojcieszyn) oraz skutki takiego rozwiązania sprawy (a nie innych zagadnień przedłożonych przez Starostwo Powiatowe w Złotoryi we wniosku o rozstrzygnięcie sporu właściwość). Wójt Gminy Pielgrzymka podtrzymał stanowisko zawarte w swoim postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2014 r. o wskazanie jako właściwego rzeczowo i miejscowo organu jakim jest Starosta Złotoryjski. Zdaniem Wójta umocowanie formalno-prawne tego stanowiska zawarte jest w art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2012 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.) oraz art. 77 ust. 2 ustawy Prawo wodne wskazującym wprost, że uprawnionym do ww. rodzaju spraw jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego i jest nim zgodnie z art. 140 ust. 1 tej ustawy Starosta Złotoryjski.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Natomiast spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga co do zasady wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a dopiero w razie braku takiego organu - sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Oczywistym jest przy tym, że rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organem właściwym jest jeden z organów pozostających w sporze. Organami pozostającymi w sporze są natomiast organ, do którego skierowano określone żądanie i który uznał się za niewłaściwy, oraz organ, któremu to żądanie zostało przekazane do załatwienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. i który uznaje, że przekazanie to nastąpiło wbrew jego właściwości określonej w stosownych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość pomiędzy dwoma organami samorządowymi Starostą Złotoryjskim a Wójtem Gminy Pielgrzymka, gdyż oba organy uznały się za niewłaściwe w sprawie rozpoznania wniosku M.C. Przedmiotem złożonego w rozpoznawanej sprawie wniosku jest zamiar zlikwidowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej – zarurowanego kanału wód opadowych przebiegającego przez drogę powiatową nr 1 D i przez działkę wnioskodawczyni Pani M.C. (obręb Wojcieszyn). Treść złożonego wniosku nie nasuwa żadnych wątpliwości, dotyczy on zlikwidowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej dokładnie opisanego we wniosku. I tym żądaniem powinien zająć się właściwy organ.
Odnosząc powyższe do kwestii właściwości organu uprawnionego do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku strony podkreślić należy, że ogólna właściwość organów w sprawach z zakresu prawa wodnego została określona w art. 4 ustawy Prawo wodne. W odniesieniu do poszczególnych kategorii spraw i poszczególnych zadań, właściwe organy wskazywane są poprzez dalsze przepisy ustawy.
Kwestię utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych reguluje przepis art. 77 ustawy Prawo wodne, który jednoznacznie stanowi, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością Spółki wodnej, to do tej Spółki (art. 77 ust. 1). Z dyspozycji art. 77 ust. 2 ustawy Prawo wodne wynika zaś, że jeżeli obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie jest wykonywany to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania.
W przedmiotowej sprawie jak wspomniano wyżej nie budzi wątpliwości, iż zarurowany kanał wód opadowych przebiegający przez drogę powiatową nr 1 D i przez działkę wnioskodawczyni jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej w rozumieniu art. 77 ustawy Prawo wodne. Organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych stosownie do treści art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej.
Oczywiście bezpodstawne jest stanowisko Starosty Złotoryjskiego, iż w rozpoznawanej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z uwagi na jednoznaczną treść złożonego w sprawie wniosku.
Tym samym właściwym organem do załatwienia wniosku M.C. jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 p.p.s.a. Starosta Złotoryjski.