Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku a Wojewodą Pomorskim w sprawie zażalenia K. P. na postanowienie Burmistrza Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy o wymeldowanie K. P. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...], przy ul. [...] w R. "decyzji o wymeldowaniu z dnia [...] lipca 2012 r. wraz z uzasadnienie"
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] Burmistrz Miasta R. orzekł o wymeldowaniu K. P. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...], przy ul. [...] w R. Pismem z dnia 6 lipca 2012 r. K. P. złożył wniosek do B. M. R. o "przesłanie decyzji o wymeldowaniu z dnia [...] lipca 2011 r. wraz z uzasadnieniem, która jest potrzebna do zaskarżenia".
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] r. Burmistrz Miasta R. odmówił wydania z akt sprawy o wymeldowanie K. P. z miejsca pobytu stałego decyzji o wymeldowaniu z dnia [...] lipca 2012 r. wraz z uzasadnieniem.
Zażalenie na postanowienie wniósł K. P. Pismem z dnia 13 września 2012 r. Wojewoda Pomorski, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 i 127 § 1 k.p.a., przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, zgodnie z właściwością, zażalenie K. P. na postanowienie Burmistrza Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie wydania odpisów dokumentów z akt sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, we wniosku o rozstrzygnięcie sporu, nie podziela stanowiska Wojewody Pomorskiego, że jest ono organem właściwym do rozpoznania zażalenia. Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, - dalej jako ustawa), wojewoda jest organem odwoławczym od orzeczeń administracyjnych wydanych przez organy gminy na podstawie ustawy. W ocenie Kolegium właściwość danego organu administracji publicznej rozciąga się na całą sprawę administracyjną. Organem odwoławczym od decyzji organu gminy w przedmiocie decyzji o wymeldowaniu jest zgodnie z ustawą wojewoda.
Wobec tego, należy uznać, że zażalenie na postanowienie wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., jako kwestia wpadkowa wobec sprawy w przedmiocie wymeldowania, winno być rozstrzygnięte przez organ odwoławczy w stosunku orzeczeń Burmistrza Miasta R., w rozumieniu przepisów ustawy. Rozstrzyganie spraw przez wojewodę na podstawie ustawy obejmuje bowiem nie tylko wydanie decyzji, w wyniku złożenia odwołania, ale także wszystko to co do tego celu prowadzi. Wobec powyższego, skoro Wojewoda Pomorski jest organem właściwym do rozstrzygnięcia odwołania strony od decyzji Burmistrza Miasta R. w przedmiocie wymeldowania, to należy uznać, że jest on również organem właściwym do rozpoznania zażalenia w kwestii odmowy wydania odpisów dokumentów z akt sprawy dotyczącej wymeldowania K. P. z miejsca pobytu stałego.
W tej sytuacji, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku jedynym rozwiązaniem stało się wystąpienie do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Organ, któremu została przekazana sprawa na podstawie art. 65 k.p.a. nie może ponownie przekazać w tym trybie sprawy innemu organowi. W przypadku, gdy organ któremu przekazano sprawę uważa, że nie jest organem właściwym, sposobem uwolnienia się od zobowiązania wynikającego z przekazania sprawy w trybie art. 65 § 1 k.p.a. jest wystąpienie do Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie powstałego na tym tle sporu (por. postanowienia NSA: z dnia 7 października 2005 r., sygn. II OW 42/05; z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. II OW 59/05).
W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Pomorski wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku jako organu właściwego w sprawie.
Wojewoda wskazał, że sprawa, której udostępnienia akt żąda skarżący, dotyczy wymeldowania z pobytu stałego. Przepis art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że wojewoda jest organem odwoławczym od orzeczeń administracyjnych wydanych przez organy gminy na podstawie ustawy. Taka konstrukcja przepisu rodzi wątpliwości, czy ustawodawca nie ograniczył uprawnienia wojewodów, jako organów II instancji wyłącznie do rozstrzygnięć, które podejmowane są na podstawie przepisów wymienionej ustawy. Tymczasem zaskarżone postanowienie, o odmowie udostępnienia akt postępowania zostało wydane wyłącznie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które w sposób kompleksowy regulują kwestie związane z udostępnianiem akt postępowania i wydawaniem odpisów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270) zezwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na rozstrzyganie sporów kompetencyjnych pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozpoznawana sprawa jest sporem kompetencyjnym, gdyż spór toczy się pomiędzy organem administracji rządowej – Wojewodą Pomorskim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku.
Przez spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację w której przynajmniej dwa organy administracji uważają się za właściwe (spór pozytywny), lub każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). I z tym ostatnim rodzajem sporu mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Przedmiotowy spór dotyczy kwestii rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] r. Burmistrza Miasta R. odmawiającego wydania z akt sprawy o wymeldowanie K. P. z miejsca pobytu stałego decyzji o wymeldowaniu z dnia [...] lipca 2012 r. wraz z uzasadnieniem.
Zasadą jest, że postępowanie w sprawie rozpoznawania zażaleń toczy się w trybie przepisów zawartych w rozdziale 11 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zatytułowanym: "Zażalenia". W myśl art. 144 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przy określaniu właściwości organu administracji publicznej do rozpatrzenia zażalenia, przyjmuje się, że organem takim jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba, że ustawa stanowi inaczej (art. 144 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a.).
Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993), wojewoda jest organem odwoławczym od orzeczeń administracyjnych wydanych przez organy gminy na podstawie ustawy. Zatem właściwość danego organu administracji publicznej rozciąga się na całą sprawę administracyjną.
Organ właściwy do rozpatrzenia indywidualnej sprawy w drodze decyzji administracyjnej jest organem właściwym do rozpatrywania wszelkich kwestii procesowych (formalnych) związanych z tą sprawą. Ta sama zasada dotyczy i właściwości organu wyższego stopnia. Organ wyższego stopnia właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji jest także organem właściwym do rozpatrzenia zażaleń na wydawane w toku postępowania lub po jego zakończeniu postanowień w tzw. procesowych kwestiach wpadkowych.
Organem odwoławczym od decyzji organu gminy w przedmiocie decyzji o wymeldowaniu jest zgodnie z ustawą wojewoda. Wobec tego należy uznać, że zażalenie na postanowienie, wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., jako kwestia wpadkowa wobec sprawy w przedmiocie wymeldowania, winno być rozstrzygnięte przez organ odwoławczy w stosunku orzeczeń Burmistrza Miasta R., w rozumieniu przepisów ustawy.
Takie zaszłości postępowania administracyjnego jak m. in. rozstrzygnięcia o udostępnianiu akt sprawy itp. nie mają samodzielnego bytu prawnego i są ściśle związane ze sprawą administracyjną załatwianą w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, by w kwestiach procesowych związanych z konkretnym postępowaniem obowiązywały inne zasady ustalania właściwości organów (zarówno I jak i II instancji) aniżeli przy ustalaniu tej właściwości dla rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego.
Wobec powyższego, skoro Wojewoda Pomorski jest organem właściwym do rozpoznania odwołania strony od decyzji Burmistrza Miasta R. w przedmiocie wymeldowania, to należy uznać, że jest on również organem właściwym do rozpoznania zażalenia w kwestii odmowy wydania odpisów dokumentów z akt sprawy dotyczącej wymeldowania Krzysztofa P. z miejsca pobytu stałego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.