Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 marca 2013 r. Burmistrz C. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Starostą S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do sprostowania omyłki pisarskiej polegającej na sprostowaniu nazwiska [...] na [...] w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1960 r. nr [...] o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa.
W uzasadnieniu wniosku organ podał, że pismem z dnia 22 lutego 2012 r. Ś. W., spadkobierczyni R. K., zwróciła się do Starosty S. z wnioskiem o sprostowanie omyłki pisarskiej w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1960 r. o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa (działki) wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S., celem dokonania stosownych zmian w księdze wieczystej.
Starosta S. pismem z dnia 21 maja 2012 r. przekazał wniosek do rozpoznania Burmistrzowi C. jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. Starosta powołał się na art. 6 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych, zgodnie z którym orzeczenie o wykonaniu aktu nadania było wydane przez prezydium powiatowej rady narodowej. Zdaniem Starosty, po likwidacji w 1975 r. powiatowych rad narodowych ich obowiązki zostały przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego. W tym stanie rzeczy - zdaniem Starosty - ani Starostwo Powiatowe ani Starosta nie są organami kompetentnymi do rozpatrzenia powyższego wniosku.
Z powyższym twierdzeniem, nie zgodził się Burmistrz C., przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia 7 września 2012 r. W jego ocenie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Ś. W. jest Starosta S., jako wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest organem właściwym do załatwiania spraw związanych z działalnością prezydiów powiatowych rad narodowych. Powyższe zostało uregulowane w ustawie z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reforma ustrojową państwa. Artykuł 6 wskazanej ustawy określa, że w dekrecie z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska wprowadza się zmiany w art. 33 poprzez nadanie mu brzmienia: "Władzami właściwymi w rozumieniu niniejszego dekretu są starostowie".
Następnie art. 9 określa, że w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw rolnych na obszarze Ziem Odzyskanych wprowadza się zmiany w art. 6 w ust. 1 i 3 oraz w art. 7 w ust. 3 poprzez: wyrazy "prezydium powiatowej rady narodowej" zastępuje się wyrazami "starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej".
W odpowiedzi na wniosek Starosta S. wnosił o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Żądanie dotyczy sporu kompetencyjnego, o którym mowa w art.4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. 2012, poz. 270). Spór, jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. Ś. o sprostowanie omyłki pisarskiej w nazwisku W. K. w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] lutego 1960 r. o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa rolnego.
Podstawę prawną orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o wykonaniu aktu nadania stanowiły przepisy dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz.U. Nr 49, poz. 279 ze zm.) oraz art.6 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340). Wymaga przypomnienia, że dekret z 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska był aktem prawnym kompleksowo regulującym kwestie związane z osadnictwem rolnym na terenach zachodnich państwa polskiego. Przewidywał on nabycie nieruchomości rolnej na własność przez osadnika w trzech etapach: objęcie w posiadanie i wydanie aktu nadania, ustalenia ceny nabycia gospodarstwa i nabycia prawa własności w oparciu o orzeczenie o wykonaniu aktu nadania.
Te zasady nabycia własności przez osadnika obowiązywały do czasu wejścia w życie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na terenie Ziem Odzyskanych. Dekret ten nie pozbawiał jednakże mocy prawnej dekretu z 1946 r., lecz dokonał uwłaszczenia dotychczasowych posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy do dnia 7 września 1951 r. czyli do dnia jego wejścia w życie, nie nabyli prawa własności. Dekret z 1951 r. dotyczył gospodarstw rolnych nadanych już w trybie osadnictwa rolniczego na terenach Ziem Odzyskanych, a jego celem było usankcjonowanie pod względem prawnym stanów faktycznych zaistniałych przed jego wejściem w życie (art.2). Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że z treści wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej orzeczenia o wykonaniu aktu nadania wynika, że Powiatowa Komisja Ziemska w S. aktem nadania z dnia [...] listopada 1954 r. nr [...] poświadczyła prawo własności – nadania gospodarstwa rolnego, a granice tego gospodarstwa zostały ustalone orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1959 r. Orzeczenie o wykonaniu aktu nadania wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dotyczyło ustalenia ceny gospodarstwa.
Ustawa z 8 stycznia 1951 r. o zniesieniu powiatowych i wojewódzkich komisji osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 5, poz.39) sprawy należące do zakresu działania dotychczasowych powiatowych i wojewódzkich komisji osadnictwa rolnego przekazała odpowiednio powiatowym i wojewódzkim komisjom ziemskim, ustanowionym dekretem z dnia 13 września 1946 r. o organizacji komisji ziemskich (Dz.U. R.P. Nr 61, poz. 340). Ustawą z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz.U. z 1963 r., Nr 29, poz. 172) dokonano reformy struktury organów administracji. Zgodnie z art.61 ust.1 wskazanej ustawy status terenowych organów administracji państwowej uzyskały wydziały prezydiów rad narodowych, które kierowały poszczególnymi dziedzinami spraw należących do właściwości rad. Zgodnie z art.81 ust.1 ustawy o radach narodowych w sprawach przekazanych przez obowiązujące dotychczas przepisy do właściwości prezydiów rad narodowych właściwe były odpowiednie wydziały.
Wynika stąd, że po reformie z 1958 r. kompetencje z art.6 ustawy z 1951 r. przysługiwały wydziałowi prezydium powiatowej rady narodowej. Następnie mocą art.5 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) do właściwości rejonowych organów administracji ogólnej przeszły zadania i kompetencje należące dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego określone w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych: a) poświadczanie nabycia prawa własności w formie aktu nadania (art.5 ust.1); b) ustalanie granic gospodarstw rolnych i ich szacunek oraz składanie wniosków o wpis do księgi wieczystej (art.6 ust.1 i 3); c) zmiana obszaru nadanego gospodarstwa (art. 7 ust.3).
Ustawa z 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668) w art.9 dokonała zmiany art. 5 ust.1 i art.6 ust.1 i 3 oraz art. 7 ust.3 powołanego wyżej dekretu z dnia 6 września 1951 r. wskazując starostę, w miejsce prezydium rady narodowej, jako organ wydający orzeczenie o wykonaniu aktu nadania ustalającego granice gospodarstw rolnych oraz ich szacunek. W ten sposób art. 6 ust.1 dekretu z dnia 6 września 1951 r. otrzymał brzmienie obowiązujące do chwili obecnej, że granice gospodarstw rolnych oraz ich szacunek ustala orzeczenie o wykonaniu aktu nadania. Orzeczenie to wydaje z urzędu starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Organem właściwym do rozpoznania wniosku o sprostowanie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania jest Starosta S..
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.4 w zw. z art.15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr t.j. 2012, poz.270), orzekł jak sentencji postanowienia.