Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta Konina wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego w sprawie z wniosku [...] sp. z o.o. o "wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewu rosnących w K., w pasie drogowym ul. [...], w rejonie skrzyżowania z ul. [...] i ul. [...], na działkach nr ewid. [...],[...] obręb [...]" oraz zasądzenie od Marszałka Województwa Wielkopolskiego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Konina wskazał, że ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1045) zostały zmienione przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1651). Dalej wnioskodawca wyjaśnił, że Miasto Konin jest miastem na prawach powiatu. Zatem w postępowaniach o których mowa w art. 83-89 ustawy o ochronie przyrody ma zastosowanie art. 90 ust. 2, który jest kluczowy w tej sprawie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje marszałka województwa jako organ właściwy w czynnościach o których mowa w art. 83-89 ustawy. Zmiana ta miała usunąć sytuację wcześniej przez ustawodawcę nieprzewidzianą, w której to prezydent miasta na prawach powiatu wykonujący jednocześnie funkcję starosty musiałby składać wniosek jako prezydent, a następnie wydać decyzję jako starosta.
Dalej wnioskodawca wyjaśnił, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego uznał, iż w sytuacji gdy drzewa lub krzewy znajdują się na działce Skarbu Państwa, to organem właściwym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta.
Zdaniem wnioskodawcy trudno zgodzić się z Marszałkiem, skoro przepis art. 90 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody jednoznacznie wskazuje marszałka województwa jako organ właściwy do wykonania czynności o których mowa w art. 83-89 powyższej ustawy.
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Wielkopolskiego przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w piśmie z dnia 1 marca 2016 r. sporne podanie dotyczy drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa. Zdaniem Marszałka, mimo zmian dokonanych ustawą nowelizującą z dnia 25 czerwca 2015 r. nadal zasadą jest, że iż organem właściwym w sprawach zezwoleń na usuwanie drzew lub krzewów jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Natomiast art. 90 ustawy o ochronie przyrody zawiera wyjątki od tej zasady. W myśl jednego z nich marszałek jest organem właściwym w sprawach dotyczących usunięcia drzew lub krzewów tylko i wyłącznie wtedy, gdy grunt na którym się one znajdują stanowi własność miasta na prawach powiatu. Wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco. A zatem skoro nieruchomość na której znajdują się drzewa lub krzewy jest własnością Skarbu Państwa to organem właściwym w sprawie ich usunięcia jest właściwym miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz sporu kompetencyjnego między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór o właściwość pomiędzy tymi organami ma miejsce wówczas, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy albo gdy każdy z organów uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, albowiem żaden z organów będących w sporze nie uznaje się za właściwy do załatwienia podania [...] sp. z o.o. "o zatwierdzenie wycinki drzew w pasie drogowym ulicy [...] w rejonie skrzyżowania z ulicami [...] oraz [...] w związku z planowaną inwestycją". Niesporne w sprawie jest, że nieruchomość na której znajdują się drzewa objęte wnioskiem (działki nr [...] i nr [...] obręb [...]), jest własnością Skarbu Państwa. Odnotować także trzeba, że działki te położone są w K., a Miasto Konin jest miastem na prawach powiatu.
Zasadą jest – stosownie do normy art. 83a ustawy o ochronie przyrody – iż zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków – wojewódzki konserwator zabytków. Wyjątki od powyższej zasady wskazane są w treści art. 90 ust. 1 i 2 tej ustawy. Przepis ten stanowi, iż czynności o których mowa w art. 83-89 (a więc i czynności dotyczące usunięcia drzew lub krzewów z terenu nieruchomości – art. 83 ustawy), w zakresie w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy – z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu – wykonuje starosta (ust. 1). Natomiast jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty, czynności o których mowa w ust. 1, wykonuje marszałek województwa (ust. 2).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z wyjątkiem o którym mowa w art. 90 ustawy o ochronie przyrody. A zatem zastosowanie znajdzie tutaj ogólna zasada z art. 83a ust. 1 powyższej ustawy wskazująca, że organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przepis art. 90 ust. 1 wskazując na starostę jako organ właściwy do dokonywania czynności o których mowa w art. 83-89, odnosi się tylko do nieruchomości będących własnością gminy, z wyjątkiem tych pozostających w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu.
Natomiast ust. 2 art. 90 ustawy należy czytać łącznie z ust. 1 tego przepisu. Z treści ust. 2 wynika, że marszałek województwa wykonuje czynności o których mowa w ust. 1, jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty. A zatem marszałek województwa jest właściwy do dokonania czynności o których mowa w art. 83-89 w zakresie w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, tylko w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy, której organ – prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty. Tymczasem w niniejszej sprawie podanie Spółki dotyczy nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, a nie gminy.
Powyższe pozwala na stwierdzenie, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Miasta Konina. Z tego względu, na mocy art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.