Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2019 r. Burmistrz Krzanowic wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach jako organu właściwego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Krzanowic wskazał, że spór dotyczy wniosku z [...] listopada 2019 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji środowiskowej Burmistrza Krzanowic z [...] listopada 2012 r. dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa Elektrowni Wiatrowej [...] o mocy 51 MW" na wskazanych działkach w gminie Krzanowice. Pismem z 5 grudnia 2019 r.
Burmistrz Krzanowic wyjaśnił, że decyzją z [...] października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję Burmistrza Krzanowic z [...] sierpnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza Krzanowic z [...] listopada 2012 r. i umorzyło postępowanie w I instancji, stwierdzając, że Burmistrz Krzanowic na skutek zmiany stanu prawnego utracił kompetencje do orzekania w tej sprawie. Burmistrz Krzanowic wskazał, że nowelizacja ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353 ze zm. – dalej: ustawa środowiskowa), do której doszło na podstawie art. 11 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961) spowodowała, że od 16 lipca 2016 r. w tego rodzaju sprawach właściwym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wniósł o wskazanie Burmistrza Krzanowice jako organu właściwego w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Spór, do jakiego doszło w tej sprawie, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wynikająca z nowelizacji przepisów prawa materialnego zmiana właściwości rzeczowej organu wydającego decyzję w postępowaniu zwyczajnym powoduje, że zmienia się również właściwość organu orzekającego w przedmiocie wygaśnięcia decyzji wydanej przed tą nowelizacją, przy założeniu, że dotychczasowe organy nadal funkcjonują w strukturze organów administracji publicznej. W tej sprawie spór wiąże się z nowelizacją ustawy środowiskowej wprowadzoną ustawą z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która zmieniła właściwość rzeczową organów do wydawania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowych. Organem właściwym do wydania tego rodzaju decyzji w I instancji jest obecnie regionalny dyrektor ochrony środowiska, co wynika wprost z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. r) ustawy środowiskowej. Natomiast decyzję, której dotyczy wniosek o wygaśnięcie złożony w tej sprawie, wydał organ właściwy przed nowelizacją, a więc Burmistrz Krzanowic.
Wpływ zmiany przepisów o właściwości organów w postępowaniu zwyczajnym na właściwość organów w postępowaniu nadzwyczajnym był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów z 17 kwietnia 2012 r. II OPS 1/12, której sentencja dotyczyła postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W uchwale tej, w szczególności w jej uzasadnieniu, nie odniesiono się do wpływu zmiany przepisów o właściwości organów w postępowaniu zwyczajnym na właściwość organów w przypadku sprawy dotyczącej wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 k.p.a. Jednak uzasadnienie tej uchwały zawiera rozważania na temat wpływu takiej zmiany na właściwość organu w sprawie wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w przypadku wznowienia postępowania o właściwości organu administracji decydują przepisy obowiązujące nie w chwili wydania decyzji kończącej ostatecznie postępowanie, lecz przepisy obowiązujące w chwili wznowienia tego postępowania.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania obowiązuje inna reguła, niż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, gdzie zmiana przepisów o właściwości organów w postępowaniu zwyczajnym nie wpływa na właściwość organów w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ tę właściwość określa się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 k.p.a. w zw. z art. 20 k.p.a. Różnicę w odmiennym, w zależności od rodzaju postępowania nadzwyczajnego, podejściu do tego samego zagadnienia Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnił różnicą co do charakteru obu tych postępowań. W szczególności odwołał się do tego, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w odróżnieniu od postępowania w sprawie wznowienia postępowania, nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, która była przedmiotem decyzji poddanej kontroli w trybie nadzwyczajnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego spór kompetencyjny, ten kierunek wykładni ma znaczenie w sprawie wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 k.p.a. W przypadku wygaśnięcia decyzji ostatecznej na podstawie powołanego przepisu nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, która była przedmiotem decyzji środowiskowej. W takiej sprawie chodzi jedynie, jak w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji, o ustalenie wystąpienia co najmniej jednej przesłanki z katalogu ustalonego w art. 162 k.p.a. W związku z tym nie można przyjąć, że jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji zmieniły się przepisy prawa materialnego, określające organ właściwy do wydania tej decyzji, to do jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 k.p.a. jest upoważniony organ właściwy zgodnie z tymi zmienionymi przepisami. Oznacza to, że w przypadku, kiedy od czasu wydania decyzji, która ma być wygaszona, zmienił się stan prawny i uległa zmianie właściwość organów, organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ, który wydał tę decyzję.
W tej sprawie oznacza to, że właściwy w sprawie jest Burmistrz Krzanowic, który wydał decyzję środowiskową z [...] listopada 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest przy tym związany stanowiskiem wyrażonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w decyzji z [...] października 2019 r. i uznaje je za nieprawidłowe w tym zakresie.
Z tych względów i na podstawie na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.