Uzasadnienie
W piśmie z [...] marca 2019 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. (dalej: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków) wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny pomiędzy [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a Prezydentem Miasta W. przez wskazanie Prezydenta Miasta W. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku T. M., działającego w imieniu [...] Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych, ul. [...],[...] W., w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na terenie działki nr [...], obr. [...], w W. W uzasadnieniu wniosku [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że w dniu [...] października 2018 r. do Kierownika Delegatury w W. działającego z upoważnienia [...] Konserwatora Zabytków we W. wpłynęło pismo przekazujące wniosek zgłoszony przez T. M. w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew z terenu działki nr [...], obr. [...], w W. Działka, na której rosną drzewa, znajduje się poza terenem wpisanym do rejestru zabytków. Przy wnioskowanych do usunięcia drzewach znajduje się obiekt objęty indywidualną ochroną, wpisany do rejestru wyłącznie w obrębie murów (nr dec. [...] z dnia [...].03.1981 r.).
Według [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, skoro dane drzewo znajduje się poza wpisanym do rejestru zabytków układem urbanistycznym, ruralistycznym lub obiektem, tj. park, cmentarz, ogród, aleja, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu takiej nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Na tej podstawie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał się za niewłaściwy do wydania stosownej decyzji.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Prezydent Miasta W. w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. wyjaśnił, że na terenie działki nr [...], obr. nr [...],[...], na której rosną przewidziane do usunięcia drzewa znajduje się zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków, wobec czego, stosownie do treści przepisów art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, Prezydent Miasta W. uznając swoją niewłaściwość, na podstawie art. 65 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), przekazał wniosek do organu właściwego, tj. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W niniejszej sprawie doszło do sporu kompetencyjnego. W myśl art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej rozstrzygają sądy administracyjne. Spory, o których mowa w art. 4, rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.
Spór dotyczy organu właściwego do wydania decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości na podstawie art. 83a ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2003 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm., dalej: u.o.p.). Zgodnie z tym przepisem, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku, gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków – wojewódzki konserwator zabytków.
Przepis ten powinien być interpretowany z uwzględnieniem treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2015 r., II OPS 3/15, i być rozumiany w ten sposób, że właściwość konserwatora zabytków wchodzi również w grę, gdy usunięcie drzewa ma nastąpić z nieruchomości, na której znajduje się zabytek nieruchomy (budynek) wpisany do rejestrów zabytków tylko po jego obrysie. W ww. uchwale Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyraził pogląd uwzględniający zintegrowany charakter ochrony przyrody i ochrony zabytków, którego odzwierciedleniem jest treść art. 83 ust. 1 u.o.p. Według NSA, "Przepis art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody należy rozpatrywać w jego normatywnym kontekście, który stanowią nie tylko pozostałe przepisy rozdziału IV ustawy o ochronie przyrody, dotyczące ochrony terenów zieleni i zadrzewień, ale także przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wspólnie tworzą one mechanizm prawnej ochrony zadrzewień oraz zabytków, którego elementem jest zezwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków". Dalej w uchwale II OPS 3/15 stwierdzono, że "Niekoniecznie zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków będzie stanowił nieruchomość jako całość. Wprost przeciwnie, z reguły do rejestru zabytków będą wpisywane obiekty budowlane lub zespoły tych obiektów stanowiące część nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 K.c. Należy zatem przyjąć, że sformułowanie «nieruchomość wpisana do rejestru zabytków», o której mowa w art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, stanowi pewien skrót myślowy, a w istocie chodzi o nieruchomość, na której znajduje się zabytek nieruchomy wpisany do rejestru zabytków".
Wskazać należy, że działka poza tym obrysem stanowi tę samą działkę ewidencyjną, a także tę samą nieruchomość, co teren w obrysie budynku. Na terenie działki nr [...], obr. [...], przy ul. [...] w W., gdzie znajdują się drzewa przeznaczone do usunięcia, położony jest zabytek nieruchomy.
W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, że działka, na której rosną drzewa znajduje się poza terenem wpisanym do rejestru zabytków. Przy wnioskowanych do usunięcia drzewach znajduje się obiekt objęty indywidualną ochroną, wpisany do rejestru wyłącznie w obrębie murów (nr Dec. [...] z dnia [...] marca 1981 r.).
Właściwy jest więc, na mocy art. 83a ust. 1 u.o.p., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. art. 22 § 2 k.p.a., wskazał [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jako organ właściwy w sprawie.