Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 kwietnia 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m. [...] W. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim a Prezydentem m. [...] W. w sprawie przeprowadzenia deratyzacji ulicy [...] w W. poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Inspektora w W. wskazał, że pismem z dnia 10 listopada 2007 r., A. P. zwrócił się do Urzędu m. [...] W. – dzielnica [...] o przeprowadzenie kompleksowej deratyzacji całej ulicy [...]. Prezydent m. [...] W., postanowieniem z dnia [...], znak: [...], przekazał powyższy wniosek Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w W., a ten powiadomił A. P., że zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 i 2 pkt 8 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) przeprowadzanie kompleksowych deratyzacji należy do obowiązków właściwej rady gminy.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. uznał, że nie jest organem właściwym w sprawie przeprowadzenia deratyzacji, bowiem w myśl art. 2 pkt 24 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. Nr 126, poz. 1384 ze zm.) w sprawie nie występuje zagrożenie epidemiczne rozumiane jako prawdopodobieństwo narastania liczby zachorowań występujących dotąd sporadycznie lub nie występujących wcześniej na danym terenie. Do Inspekcji Sanitarnej nie wpłynęła informacja o zachorowaniu na jednostkę chorobową, którą mogłyby przenosić gryzonie (szczury), a skoro tak, to nie było podstaw do podjęcia działań zgodnych z kompetencjami Inspekcji. Za uznaniem, że sprawa dotycząca odszczurzania terenów przy ul. [...] pozostaje w zakresie kompetencji Prezydenta m. [...] W., przemawia także, zdaniem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., regulacja art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którą rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy.
Regulamin dotyczy m.in. wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Zgodnie zaś z treścią art. 5 ust. 5 ww. ustawy obowiązki utrzymania czystości i porządku na terenach innych niż należące do prywatnych właścicieli, ciążą na gminie. Obowiązki te konkretyzuje uchwała nr [...] Rady m. [...] W. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie m. [...] W. obowiązkowej deratyzacji, która w § 38 stanowi, iż obowiązkowej deratyzacji podlegają obszary skoncentrowanego budownictwa mieszkaniowego i przeprowadza się ją dorocznie w grudniu, o ile na wymienionych obszarach stwierdzono występowanie gryzoni, a w uzasadnionych przypadkach, w miarę potrzeby, również na terenach ogólnodostępnych.
Pismem z dnia 13 czerwca 2008 r. pełnomocnik Prezydenta m. [...] W. złożyła odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, wnosząc o jego oddalenie. W ocenie organu złożony wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie spełnia wymagań formalnych ani materialnych, które pozwalają na wskazanie organu zobowiązanego do działania. Sformułowanie żądania wnioskodawcy nie wskazuje bowiem organu zobowiązanego do działania, przedmiotu określonej sprawy administracyjnej, ani przepisu prawa na podstawie którego wskazany organ powinien działać. Przeprowadzenie deratyzacji jest czynnością techniczną i nie może być oparte na decyzji administracyjnej jakiegokolwiek organu.
Ponadto, teren którego dotyczy wniosek, jest terenem posesji prywatnych zabudowanych budynkami mieszkaniowymi, który nie może być zaklasyfikowany ani jako teren skoncentrowanego budownictwa, ani jako teren ogólnodostępny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W myśl przepisu art. 15 § 1 pkt 4 powołanej ustawy spory kompetencyjne rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 15 § 2 zd. 2 ustawy spory, o których mowa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga na wniosek, postanowieniem, przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o skardze (art. 64 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jeżeli tak, to znajduje odpowiednie zastosowanie regulacja art. 58 § 1 ustawy, obligująca Sąd do odrzucenia wniosku wówczas gdy jest on niedopuszczalny.
W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do odrzucenia wniosku określona w art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem wniosek jest niedopuszczalny ze względu na brak przedmiotu sprawy, możliwej do załatwienia przez organy administracji w formie podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Spór kompetencyjny, co do zasady, zachodzi w rozstrzyganiu konkretnej sprawy przez organ administracji i jako taki winien podlegać załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź w innej prawnej formie działania, podlegającej kontroli sądu administracyjnego (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 stycznia 1995 r. – I SA 40/95, ONSA 1995, nr 3, poz. 148).
W niniejszej sprawie występujący w przedmiotowej sprawie A. P. wraz z mieszkańcami ul. [...] w W. nie wnosił o jej załatwienie w formie wydania indywidualnych rozstrzygnięć ani nawet aktu ogólnego (taki został zresztą w sprawie podjęty – uchwała Rady m. [...] W. z [...] czerwca 2006 r. w sprawie Regulaminu czystości i porządku na terenie Miasta), ale o "przeprowadzenie kompleksowej deratyzacji całej ulicy [...]". Tak określona sprawa nie mieści się w kategorii spraw możliwych do rozstrzygnięcia przez administrację w formach dla niej właściwych.
W związku z tym, że spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej mogą dotyczyć tylko spraw rozstrzyganych w prawem przewidzianych formach, gdyż jedynie te stanowią spór kompetencyjny w rozumieniu art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to niniejsza sprawa związana z pojawieniem się gryzoni na ulicy [...] w W. i wynikającej stąd potrzeby działań profilaktycznych, a nie epidemicznych, nie ma takiego charakteru. W tej sytuacji wystąpienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W., dokonane pismem z dnia 28 kwietnia 2008r., sformułowanym jako "wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego", jest w istocie wnioskiem o wskazanie sposobu załatwienia generalnie określonego problemu.
Z tych względów na podstawie art. 15 § 2 i art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlega odrzuceniu.