Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] marca 2015 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł., Delegatura w S., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy nim a Starostą W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy wszczętej wnioskiem J. M., działającego na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, w imieniu i na rzecz Gminy W., o wydanie pozwolenia na wycinkę drzew i krzewów na terenie projektowanej inwestycji pn. "[...]", na działkach nr ewid. [...], [...], [...], obręb [...] Miasto W. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] lutego 2015 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. przesłał do Delegatury w S. przekazany mu przez Starostę W. wniosek z dnia [...] stycznia 2015 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na działkach nr ewid. [...], [...] i [...], zlokalizowanych w obrębie Miasta W. Wojewódzki Konserwator Zabytków podkreślił, że sporne jest między organami to, czy nieruchomości, na których zlokalizowane są podlegające wycince drzewa i krzewy, są wpisane do rejestru zabytków.
Jak podał organ, dokumentem określającym granice wpisu do rejestru zabytków przedmiotowych nieruchomości jest decyzja z dnia [...] stycznia 1993 r., [...], wydana przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. Określono tam granice układu urbanistycznego oraz archeologicznych warstw kulturowo-osadniczych znajdujących się na obszarze miasta lokacyjnego W. wraz z otoczeniem stanowiącym strefę ochrony konserwatorskiej w obrębie ulicy S., N., K. Ś., L. W., M. K. Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że z analizy dokumentacji dołączonej do wniosku wynika, że działki będące przedmiotem sprawy stanowią zachodnią granicę chronionego układu, lecz znajdują się poza obszarem wpisanym do rejestru zabytków.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Starosta W. podkreślił, że stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. jest niezrozumiałe ze względu na fakt, że organ ten wydanym przez siebie postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., [...] uznał się właściwym w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na rewitalizacji nadbrzeża rzeki P. w ramach zadania "[...]" na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w obrębie Miasta W. W odpowiedzi na pismo Starosty W., Wojewódzki Konserwator Zabytków podniósł, że na etapie uzgadniania projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji uznał, że posiada kompetencje do uzgadniania wynikające z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.
Dz. U. z 2012 r. poz. 647), ze względu na występujące w obrębie procesowanego terenu formy ochrony układu urbanistycznego W.- wpis do rejestru zabytków i ewidencja zabytków. Jednocześnie należy zdaniem organu uwzględnić fakt, że drzewa będące przedmiotem sporu znajdują się na terenie nie wpisanym do rejestru tylko włączonym do ewidencji, a to nie daje podstawy do wypowiadania się w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew i krzewów, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
O sporze kompetencyjnym możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny jak i prawny sprawy pozostają niesporne. Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wymaga precyzyjnego sformułowania przedmiotu tego sporu, tj. w sposób umożliwiający określenie sprawy, która ma być rozpoznana. W sytuacji, gdy pomiędzy organami nie ma zgody co do oceny stanu faktycznego nie można mówić o sporze kompetencyjnym. Spór, w ramach którego nie ma rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji organów, a jedynie istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy jest bowiem sporem pozornym (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II OW 74/07 i powołane tam orzecznictwo). Naczelny Sąd
Administracyjny nie może samodzielnie domniemywać zakresu przedmiotowego sprawy, która ma być rozstrzygnięta przez właściwy organ w sytuacji braku prawidłowego ustalenia jej stanu faktycznego. Sąd nie dysponuje środkami prawnymi, które pozwalałyby na przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie objętym wnioskiem. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej.
W zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2015 r., którym przekazano Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Ł. do rozpatrzenia wniosek J. M, działającego na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, w imieniu i na rzecz Gminy W., dotyczący usunięcia drzew i krzewów rosnących na działce o nr ewid. [...], [...], [...], obręb [...] Miasto W., Starosta W. wskazał, że drzewa, o których wycinkę wnioskowano, znajdują się w obrębie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków decyzją Państwowej Służby Ochrony Zabytków Oddział w K. znak: [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r.
Odmienny pogląd prezentuje Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. Według tego organu w oparciu o stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przedstawione we wcześniejszych sprawach odnoszących się do tego terenu, należy przyjąć, iż granice obszaru objętego ochroną na podstawie w/w decyzji definiuje opis zawarty w jej rozstrzygnięciu, odnoszący się do wyszczególnionych ulic: S., N., K. Ś., L. W., M. K. i J. D. Istnieje wprawdzie mapa, o niesprecyzowanej skali, na której oznaczono obszar w granicach wyznaczonych przez koryto rzeki P., ulicę S., N., L. W., M. K., A. O., ale wobec braku jakiegokolwiek jednoznacznego oznaczenia (brak pieczęci, opisu stwierdzającego, że mapa stanowi załącznik do decyzji o wpisie do rejestru zabytków, określenia autora i daty sporządzenia), brak jest jakichkolwiek dowodów, aby stanowiła ona załącznik do decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Organ uznał, że analiza dokumentacji załączonej do wniosku o usunięcie drzew pozwala przyjąć, że przedmiotowe działki stanowią zachodnią granicę układu, ale znajdują się poza obszarem wpisanym do rejestru.
Wskazane powyżej rozbieżne stanowiska co do stanu faktycznego sprawy uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie wniosku, bowiem Sąd ten nie jest kompetentny do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie przed rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego. Spór kompetencyjny może być tylko wtedy rozpoznany i rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy treść wniosku poparta zgromadzonymi w ramach wyjaśnienia przez organ składający wniosek materiałem dotyczącym wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do jego rozpatrzenia to umożliwia. W sporze kompetencyjnym, o rozstrzygnięcie którego organy administracji publicznej zwracają się do Naczelnego Sądu Administracyjnego, musi być zgoda pomiędzy tymi organami co do przedmiotu tego sporu, nie może więc być rozbieżności, co do ustaleń stanu faktycznego (por. post. NSA z 5 listopada 2010 r., II OW 59/10, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Obowiązek dokonania ustaleń, od których zależy właściwość organu spoczywa przede wszystkim na organie administracji publicznej, do którego strona wniosła pisma o załatwienie sprawy, a jeżeli sprawa została przekazana innemu organowi, obowiązek ten spoczywa na tym organie. Oznacza to, że przed wystąpieniem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. powinien najpierw ustalić, z udziałem Starosty W., kwestie sporne dotyczące statusu nieruchomości (objęcia ochroną konserwatorską), na których znajdują się drzewa i krzewy, które miałyby podlegać wycince. Brak takich ustaleń uniemożliwia rozpoznanie żądania o wskazanie organu właściwego, gdyż powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.