Uzasadnienie
UZASADNINIE
Z. N. wniósł na podstawie art. 22 § 2 K.p.a. wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Radomiu a Starostą Radomskim w przedmiocie nakazania Gminnej Spółce Wodnej w Kowali przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym.
W dniu 7 października 2015 r. wnioskodawca złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nakazania Gminnej Spółce Wodnej w Kowali przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym usytuowanym na działkach o nr ew. [...] /1 i [...] położonych w miejscowości Maliszów.
PINB w Radomiu zawiadomieniem z dnia 12 października 2015 r. przekazał do Starosty Radomskiego wniosek według właściwości, gdyż zdaniem organu powiatowego sprawy związane z urządzeniami melioracji szczegółowej, w tym instalowanie przepustów na rowach melioracyjnych lub ich przenoszenie nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Starosta zwrócił wniosek skarżącego do organu nadzoru budowlanego wskazując, że przedmiotowa sprawa była badana szczegółowo przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Radomiu, a Starosta Radomski nie ma możliwości sfinansowania prac związanych z przeniesieniem przepustu oraz wykonaniem nowego na działce należącej do Wnioskodawcy.
Starosta Radomski w odpowiedzi na wniosek wskazał, że przepust miedzy działkami nr [...] i [...] został wykonany zgodnie z projektem w ramach zadania melioracyjnego "Grabina" w 1987 r. Z pism Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Radomiu wynika, że potwierdzają to zarówno mapy projektowe jak i powykonawcze. Rów melioracyjny, na którym posadowiono przepust, jest w ewidencji urządzeń melioracyjnych i jest administrowany przez Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Szydłowcu przy udziale GSW w Kowali zrzeszonej w tym Związku. W/w jednostki mają osobowość prawną i decydują o funkcjonowaniu urządzeń melioracyjnych. Sprawy Z. N. kierowane do Starostwa przekazywane były do Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Radomiu czyli inwestora zadania melioracyjnego "Grabina" oraz Rejonowego Związku Spółek Wodnych w Szydłowcu odpowiedzialnego za funkcjonowanie obiektów melioracyjnych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu w odpowiedzi na wniosek wskazał, że nie posiada ustawowych kompetencji do nakazywania Gminnej Spółce Wodnej w Gminie Kowala nakazywania fizycznego przesuwania budowli lub obiektów budowlanych, w tym przypadku przepustu na rowie melioracyjnym, który to rów stanowi tzw. urządzenie melioracji szczegółowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do regulacji art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 22 § 3 pkt 1 k.p.a., z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić strona.
Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).
W rozpoznawanej sprawie doszło do sporu negatywnego na tle wniosku skierowanego przez właściciela nieruchomości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania Gminnej Spółce Wodnej w Kowali przesunięcia przepustu na rowie melioracyjnym.
Sporny przepust, stanowiący urządzenie wodne jest objęty działaniem Gminnej Spółki Wodnej, co stwierdził Starosta w odpowiedzi na wniosek. Z tego względu należało uznać, że nadzór w przedmiotowej sprawie wykonuje Starosta, a nie organ nadzoru budowlanego. Zaznaczyć należy, że spółki wodne, tworzone i działające na podstawie ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (art. 164 i nast.) są spółkami służącymi realizacji celów publicznych i z tej racji korzystają ze wsparcia finansowego państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Wykonywanie zadań publicznych przez te spółki jest poddane nadzorowi starosty, który kontroluje ich funkcjonowania, zwłaszcza w zakresie, w którym członkowie nie są w stanie działać własnymi siłami i zasobami majątkowymi (por. Prawo wodne. Komentarz, Jan Szachułowicz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, s. 406).
Podstawowym zadaniem spółek wodnych, zgodnie z art. 164 ust. 2 Prawa wodnego, jest zapewnienie zaspokojenia potrzeb zrzeszonych w nich osób w dziedzinie gospodarowania wodami. Spółki te mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń służących m.in. do melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na terenach zmeliorowanych (art. 164 ust. 3 pkt 4).
W myśl art. 170 cyt. ustawy, członek spółki wodnej jest zobowiązany do wnoszenia składek i ponoszenia na jej rzecz innych określonych w statusie świadczeń, niezbędnych do wykonywania statutowych zadań spółki. Wysokość składek i innych świadczeń na rzecz spółki wodnej powinna być proporcjonalna do korzyści odnoszonych przez członków spółki, w związku z działalnością spółki (ust. 1, 2).
Z kolei wg ust. 3, jeżeli uchwalone przez spółkę wodną zajmującą się utrzymywaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych składki i inne świadczenia nie wystarczają na wykonywanie przewidzianych na dany rok zadań statutowych, starosta może wystąpić do organów spółki o podwyższenie wysokości tych składek i innych świadczeń; jeżeli spółka wodna zajmująca się utrzymywaniem urządzeń wykonanych przy udziale środków publicznych, mimo wystąpienia starosty, nie podjęła odpowiedniej uchwały, starosta może, w drodze decyzji, podwyższyć wysokość tych składek i innych świadczeń.
Ponadto, na mocy przepisów art. 178 i nast. Prawa wodnego starosta korzysta z innych środków prawnych w ramach przysługującemu mu ustawowo nadzoru i kontroli nad działalnością spółek wodnych.
Przedstawiona powyżej regulacja prawna wskazuje, że w przedmiotowej sprawie obowiązkiem Starosty było wyjaśnienie zasadności wniosku o przesunięcie przepustu znajdującego się na oznaczonym odcinku rowu melioracyjnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.