Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. Starosta Ostródzki zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który to wniosek został następnie przekazany wg właściwości Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Marszałkiem Województwa Warmińsko-Mazurskiego poprzez wskazanie tego ostatniego organu jako właściwego do rozpatrzenia wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. o wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
W uzasadnieniu Starosta wskazał na przepis art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.), oraz podał iż przetwarzanie odpadów będzie się odbywało na działce nr [...] w miejscowości L. Nadto zwrócił uwagę, że do wniosku została załączona opinia geologiczna, z której wynika, iż na terenie objętym rekultywacją istniały ślady po wyrobisku nieczynnej kopalni. Dodatkowo w wyniku działalności człowiek powstał nasyp kolejowy. W ocenie Starosty zasadne wydaje się wskazanie Marszałka jako organ właściwy w sprawie, gdyż opinia geologa potwierdziła występowanie na terenie objętym wnioskiem wyrobisk i zapadlisk, a masa odpadów, tj. 1 507 900 Mg/rok jaką spółka chce przetwarzać na przedmiotowej działce daje ilość wyższą niż 10 ton na dobę.
W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania – Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wniósł o wskazanie Starosty Ostródzkiego jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku spółki z dnia 24 marca 2016 r. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
W uzasadnieniu Marszałek wskazał, że spór pomiędzy organami sprowadza się do tego, czy przetwarzanie odpadów objętych wnioskiem będzie polegać na wypełnieniu wyrobisk lub zapadlisk. W ocenie Marszałka na działce nr [...] nie ma aktualnie żadnych wyrobisk ani zapadlisk. Powyższe wynika z pisma Zastępcy Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. – właściciela przedmiotowej działki. Natomiast w opinii geologicznej na którą powołuje się Starosta stwierdzono, że na tym terenie istnieją jedynie "ślady po wyrobisku", a nie wyrobisko. Z projektu rekultywacji wynika bowiem, że wypełnienie ma dotyczyć "istniejącego zalesionego torfowiska w którym dochodzi do samozapłonów".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Z treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", wynika, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast przepis art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że rozstrzyganie powyższych sporów należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 41 ust. 2 ww. ustawy).
Natomiast przepis art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach wskazuje, iż organem właściwym jest:
- 1) marszałek województwa:
- a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
- b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,
- c) dla regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych i dla instalacji określonych w wojewódzkim planie gospodarki odpadami jako regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych;
- 2) starosta - w pozostałych przypadkach.
Z powyższej normy wynika zatem, że co do zasady organem właściwym w sprawach zezwoleń na zbieranie odpadów i zezwoleń na przetwarzanie odpadów jest starosta. W konkretnie wymienionych przypadkach, wyliczonych enumeratywnie w ust. 3 pkt 1 art. 41 ustawy o odpadach organem właściwym jest marszałek województwa, a w sytuacji wskazanej w ust. 4 tego przepisu regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do tego czy przetwarzanie odpadów będzie polegało na wypełnieniu wyrobiska lub zapadliska, co wobec spełnienia pozostałych warunków przepisu art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy o odpadach – okoliczności tych uczestnik postępowania nie kwestionuje, czyniłoby organem właściwym do rozparzenia wniosku strony Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Starosta Ostródzki, że w niniejszej sprawie organem właściwym do rozpatrzenia wniosku spółki jest Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego. O tym, że na części działki nr [...] objętej wnioskiem strony istnieje wyrobisko świadczy opinia geologiczna opracowana przez mgr inż. A.S. Z treści tej opinii wynika, że na przedmiotowej działce istnieją ślady po wyrobisku nieczynnej kopalni, powstałe w wyniku eksploatacji złoża surowców ilastych G. W połowie XX w. była tam prowadzona eksploatacja iłów i mułków, co doprowadziło do zmiany ukształtowania powierzchni terenu. Dla potrzeb eksploatacyjnych powstał także nasyp kolejowy. Na terenie tym składowano również nakład, który ukształtował nieregularne wzniesienia.
Następnie wskazano, że "powstałe wyrobiska i nasyp kolejowy częściowo zostały poddane rekultywacji, jednak wymagają one dalszych prac mających na celu przywrócenie stanu pierwotnego terenu". Z powyższego wynika zatem, że wbrew twierdzeniom Marszałka na terenie objętym rekultywacją nadal istnieje wyrobisko, po nieczynnej już kopalni. A to że zostało zrekultywowane jedynie częściowo nie oznacza, że w ogóle przestało istnieć. Zaś z załączonego do wniosku projektu rekultywacji wcale nie wynika, że wypełnienie ma dotyczyć jedynie "zalesionego torfowiska w którym dochodzi do samozapłonów". W opracowaniu tym w pierwszej kolejności wskazuje się bowiem na to, że w ramach prac rekultywacyjnych nastąpi "wypełnienie zapadlin, nierówności terenu oraz bagien", podnosząc iż na części działki przeznaczonej do rekultywacji znajdują się łąki o pow. 33 ha oraz nieużytki rolne o pow. ok. 37 ha, gdzie różnice w terenie wynoszą nawet 11 m. Spółka wskazując na wypełnienie posługuje się pojęciem "zapadlin" czy "nierówności", jednak nie zmienia to faktu, iż na terenie objętym rekultywacją znajduje się wyrobisko po nieczynnej już kopalni (patrz: opinia geologiczna str. 4).
Zaś w związku z tym, że Marszałek nie zakwestionował twierdzeń Starosty, iż masa odpadów przeznaczonych do przetworzenia daje ilość wyższą niż minimalna, wymagana przepisem art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy o odpadach, oraz nie jest sporne, że sprawa niniejsza dotyczy odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnienie terenów niekorzystnie przekształconych, to uznać należało, iż spełnione zostały przesłanki z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy o odpadach, co przesądza o właściwości Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego do rozpoznania wniosku spółki z dnia 24 marca 2016 r. o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Z powyższych względów, na mocy art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.