Uzasadnienie
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w K. Nadleśnictwo S. pismem z dnia 10 października 2006 r. złożyło wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał pomiędzy ww. Nadleśnictwem a Wójtem Gminy N. na tle tego, kto ma wydać zezwolenie na wycinkę jednej sztuki drzewa – gatunek dąb na działce nr 608/1, położonej na terenie miejscowości G. gm. N., określonej wg Powszechnej Ewidencji Gruntów jako Lz 0,09 ha (zadrzewienie).
Nadleśnictwo S. we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego "zarzuca Wójtowi Gminy N. oraz Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w R. mylną interpretację zapisów art. 3 i art. 23 ust. 4 ustawy o lasach oraz art. 2 ust. 1 pkt 9 i art. 83 ustawy o ochronie przyrody w ww. sprawie". Z przesłanych wraz z wnioskiem akt wynika, że w dniu 28 kwietnia 1999 r. pomiędzy Starostą S. a Nadleśniczym Nadleśnictwa S., zostało zawarte porozumienie w sprawie powierzenia spraw z zakresu nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa – na podstawie art. 5 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. Nr 101, poz. 444 z późn. zm.).
Jak wynika z przesłanych akt, pismem z dnia 2 czerwca 2006 r. A. K. wystąpił do Wójta Gminy N. o wydanie zezwolenia w powyższej sprawie.
Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia 23 czerwca 2006 r. na podstawie art. 65 k.p.a. przekazał pismo A. K. według właściwości Nadleśnictwu S., celem wydania asygnaty na wycinkę 1 sztuki dębu. Nadleśnictwo S. złożyło zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które postanowieniem z dnia 4 września 2006 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
Wójt Gminy N. w odpowiedzi na powyższy wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (pismo z dnia 21 grudnia 2006 r.), wnioskuje o wskazanie jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. K. o wydanie zezwolenia na wycinkę drzewa – Nadleśnictwo S. Zdaniem Wójta Gminy N., ww. Nadleśnictwo niewłaściwie interpretuje przepisy art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o lasach.
Według ewidencji gruntów działka 608/1 ma powierzchnię 0,28 ha a w jej skład wchodzi m.in. użytek Lz 0,09 ha (zadrzewienie), na którym rośnie dąb, o którego wycięcie stara się A. K. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że na działce tej na całym jej obszarze, a więc nie tylko na użytku Lz 0,09 ha rosną drzewa o znacznej grubości. Tym samym ustalono, że widniejący w ewidencji grunt B/PsIV i PSIV w użytku jest nieaktualny, a na całej działce A. K., tj. działce 608/1 o pow. 0,28 ha rośnie las. Według oceny Gminy N. stan ten na gruncie istnieje już od kilkunastu lat.
Obowiązkiem właściciela jest dostosowanie aktualnego stanu użytkowania i uwidocznienie go w ewidencji gruntów.
W takiej sytuacji wobec zalesienia działki areałem przekraczającym 10 arów zasadnym było przekazanie przez Wójta Gminy N. postanowieniem z dnia 23 czerwca 2006 r., znak sprawy [...] ww. wniosku A. K. do Nadleśnictwa S. jako organu właściwego do wydania zezwolenia na wycinkę drzewa znajdującego się w lesie.
Stanowisko reprezentowane przez Nadleśnictwo S. jest nieprawidłowe z poniższych względów.
W sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że na działce nr 608/1 o pow. 0,28 ha rośnie las. Drzewo, które wnioskowane było do wycięcia znajduje się pośród innych drzew, nie może więc być traktowane jako pojedyncza sztuka drzewa. Wzdłuż działki A. K. na trasie od N. w kierunku Ż. również działki porośnięte są lasem. Stan ten nie został w żadnym z pism Nadleśnictwa S. zakwestionowany.
Według ewidencji gruntów teren ten oznaczony jest co prawda jako Lz, B/PsIV i PsIV lecz faktycznie stanowi las. W chwili obecnej dane, które zawiera ewidencja nie są zgodne z rzeczywistym stanem na działce nr 608/1. Wójt Gminy N. nie jest jednakże organem odpowiedzialnym za sytuację, w której fakt zalesienia działki nie został zgłoszony do właściwych organów i uwidoczniony w ewidencji gruntów.
W tej sytuacji, Wójt Gminy N. nie jest zgodnie z art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody organem właściwym do wydania zezwolenia na wycinkę drzewa znajdującego się w lesie, jaki to rośnie faktycznie na działce nr 608/1 i zasadnym jest przyjęcie, iż właściwym do wydania zezwolenia w przedmiotowej sprawie jest Nadleśnictwo S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek jest nieuzasadniony.
Organy administracji publicznej są zobowiązane z urzędu do ustalenia i przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w każdej sprawie. Ustalenie właściwości rzeczowej organu następuje w oparciu o przepisy określające zakres działania tego organu.
Sporem o właściwość (sporem kompetencyjnym) jest sytuacja, "w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej, przy czym o tożsamości sprawy można mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z identycznością jej podmiotów i przedmiotu (czyli węzła praw i obowiązków) oraz podstawy prawnej i faktycznej" (T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996, s. 84).
Jak z powyższego wynika, o sporze kompetencyjnym możemy mówić w sytuacji, kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. W przeciwnym bowiem razie, kiedy nie ma zgody między organami, co do oceny stanu faktycznego i w oparciu o jakie przepisy (prawa materialnego) należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Jest to pozorny spór kompetencyjny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. I dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie), nie można mówić o sporze kompetencyjnym.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Jak wynika z przesłanych akt, Nadleśnictwo S. uznając brak swoich kompetencji w sprawie, opiera swoje stanowisko na zapisach w ewidencji gruntów, gdzie działka nr 608/1, w skład której wchodzi m.in. użytek Lz 0,09 ha (zadrzewienie) i na którym rośnie dąb (o którego wycięcie zabiega A. K.), nie jest lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435).
Natomiast Wójt Gminy N. swoje stanowisko o braku jego kompetencji w tej sprawie, opiera na ustaleniach postępowania wyjaśniającego, z którego wynika, że stan faktyczny sprawy jest odmienny, niż to wynika z zapisów w ewidencji gruntów, na których opiera się Nadleśnictwo S. W tej sytuacji, trudno mówić o sporze kompetencyjnym pomiędzy Nadleśnictwem S. a Wójtem Gminy N., skoro każdy z ww. organów określa swój brak kompetencji w oparciu o odmienny stan faktyczny sprawy, w związku z czym mają zastosowanie inne przepisy prawa.
Do sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., mają zastosowanie przepisy art. 15 § 1 pkt 4 i ust. 2 oraz art. 63 i 64 tej ustawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek Nadleśnictwa S. złożony w niniejszej sprawie, nie spełnia wymogów określonych w art. 64 § 2 p.p.s.a., bowiem nie zawiera uzasadnienia oraz ustaleń stanu faktycznego sprawy w przeciwieństwie do stanowiska Wójta Gminy N., zawartego w piśmie z dnia 21 grudnia 2006 r.
Oddanie przez ustawodawcę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do jego właściwości, rozstrzyganie w sprawach sporów kompetencyjnych, należy rozumieć jako uprawnienie o charakterze nadzwyczajnym, które powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy będące w sporze, pomimo dokonanych ustaleń stanu faktycznego i zastosowania wszelkich metod wykładni przepisów prawnych, nie mogą dojść do ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia danej sprawy.
Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować ani wyręczać organów administracji publicznej w ich ustawowych obowiązkach wynikających z przepisu art. 19 k.p.a.
Zatem tym minimum, które powinien spełniać wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość, powinno być dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz uzasadnienie wniosku w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, czego brak we wniosku Nadleśnictwa S. (postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2004 r. OW 39/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 17; postanowienie NSA z dnia 30 września 2004 r. OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46).
W tym stanie rzeczy, wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest przedwczesny i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a.