Postanowienie NSA z 19 kwietnia 2007 r., II OW 63/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy D. z dnia 29 września 2006 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w D. a Gminą D. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku dotyczącego samowolnego wykonania robót w korycie potoku postanawia:

Skład

Przewodniczący: Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie Jacek Chlebny Stanisław Nowakowski
Monika Czyżewska protokolant

Sentencja

odrzucić wniosek.

Uzasadnienie

Wójt Gminy D. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między tym organem a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w D. w sprawie z wniosku M. i Z. K. dotyczącego samowolnego wykonywania robót w korycie potoku Z. przez S. S., wskazując, że właściwym do załatwienia tej sprawy jest Marszałek Województwa [...]. W ocenie Wójta sprawa nie należy do właściwości gminy, ponieważ gmina zajmuje się zmianami stanu wód na gruncie (art. 29 i 30 ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne; Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), a nie w rzekach i potokach. Regulacją potoków w województwie [...] zajmuje się stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego Marszałek Województwa [...].

W piśmie z dnia 22 marca 2007 r. [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, działający w imieniu Marszałka Województwa [...], wskazał, że w stosunku do cieku wodnego Z. (należącego do śródlądowych wód powierzchniowych istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa) prawa właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa [...]. W 2005 r. S. S., po wstępnym uzgodnieniu z administratorem cieku dokonał remontu brodu poprzez zmianę kierunku najazdu na skarpie prawego brzegu dokonując również jego utwardzenia. Remont brodu nie spowodował zakłócenia przepływu wody i nie miał wpływu na ograniczenie swobodnego przepływu w dotychczasowym przekroju poprzecznym potoku. Zalewana wodami powodziowymi działka nr 814/4 (własność Z. i M. K.) znajduje się poniżej brodu, stąd nie ma on żadnego wpływu na zalewanie działki. Zdaniem organu przedmiotowa sprawa ma charakter sporu sąsiedzkiego, natomiast Prawo wodne nie uprawnia Marszałka do rozstrzygania tego typu sporów, jak również Marszałek nie posiada uprawnień wynikających z art. 64a Prawa wodnego dotyczących legalizacji lub rozbiórki wykonanych urządzeń, bez pozwolenia wodnoprawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z akt sprawy przekazanych przez Wójta Gminy D. wynika, iż M. i Z. K. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z prośbą o zabezpieczenie ich działki nr 814/4 przyległej do rzeki Z. poprzez regulację koryta tej rzeki oraz podjęcie stosownych działań w związku z samowolnym wykonywaniem robót w korycie potoku przez S. S. Postanowieniem z dnia 19 września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. przekazał sprawę z wniosku M. i Z. K. Wójtowi Gminy D., w uzasadnieniu wskazując, że regulacja potoków nie leży w kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. W tym stanie rzeczy Wójt Gminy D. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Kwestie dotyczące sporów o właściwość i sporów kompetencyjnych jakie powstają między organami administracji publicznej reguluje przepis art. 22 k.p.a. (w sprawach załatwianych w drodze decyzji) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej.

Jakkolwiek Wójt Gminy D. wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między tym organem a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w D., to wskazał, że organem właściwym w sprawie z wniosku M. i Z. K. dotyczącego samowolnego wykonywania robót w korycie potoku Z. przez S. S. jest Marszałek Województwa [...]. Jednocześnie [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, działający w imieniu Marszałka Województwa [...]., w piśmie z dnia 22 marca 2007 r. stwierdził, że w stosunku do cieku wodnego Z. prawa właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa [...], jednakże sprawa ta ma charakter sporu sąsiedzkiego, dlatego też Marszałek nie jest właściwy w tej sprawie. Oznacza to, że w istocie nie jest to spór kompetencyjny pomiędzy Wójtem Gminy D. a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w D., a spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy D. a Marszałkiem Województwa [...].

Sąd administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do przepisu art. 22 K.p.a., jedynie w razie braku wspólnego dla tych organów organu wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie zarówno Marszałek Województwa [...], jaki i Wójt Gminy D. są organami jednostek samorządu terytorialnego dla których organem wyższego stopnia, zgodnie z przepisem art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz § 1 pkt 9 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. Tym samym, skoro Marszałek Województwa [...] i Wójt Gminy D. posiadają wspólny organ wyższego stopnia, to sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Ponadto należy zauważyć, iż Wójt Gminy D. wprawdzie jest związany ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia 19 września 2006 r. o przekazaniu sprawy z wniosku M. i Z. K., może jednak wystąpić o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem a Marszałkiem Województwa [...], do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.