Uzasadnienie
II OW 7/12
Wojewoda Łódzki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2, w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Skierniewicach w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty Kutnowskiego z dnia [...] października 2011 roku, orzekającej o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania scaleniowego gruntów położonych nad rzeką Bzurą oraz na południe od rzeki Bzury wchodzących w skład obrębu geodezyjnego Siemienice gm. Krzyżanów, powiat kutnowski.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach pismem z dnia 22 grudnia 20l1 r. przekazało Wojewodzie Łódzkiemu w trybie art. 65 § Kpa odwołanie K. S. -pełnomocnika A. i M. W. od decyzji Starosty Kutnowskiego z dnia [...] października 2011 r., orzekającej o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania scaleniowego określonych gruntów. Uzasadniając przekazanie sprawy Wojewódzkie Łódzkiemu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach podało, iż w sprawach z zakresu scaleń i wymiany gruntów starosta wykonuje zadania z zakresu administracji rządowej o czym świadczy brzmienie art. 3 ust. ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Regulacja wynikająca z art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. nr 31, poz. 206 ze zm.) określa, że wojewoda jest organem administracji rządowej w województwie, do którego właściwości należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej niezastrzeżone w odrębnych ustawach do właściwości innych organów tej administracji oraz że jest organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Wojewody Łódzkiego brak jest podstaw do przekazania temu organowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003r., Nr 178, poz.1749 ze. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 16 lipca 2003 roku do 1 sierpnia 2009 r. postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadzał starosta, jako zadanie z zakresu administracji rządowej a organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu był - zgodnie ze zdaniem drugim art. 3 ust. 1 - wojewoda. Nowelizacja tego przepisu przez art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz.U. Nr 92 poz.753 ze zm.) wykreśliła z dniem 1 sierpnia 2009 r. zdanie drugie wskazujące wojewodę jako organ wyższego stopnia w stosunku do starosty. Zmiana ta podyktowana była ujednoliceniem trybu odwoławczego w sprawach rozpatrywanych przez organy samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu projektu ustawy - w art. 4 dotyczącym zmiany w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów ustawodawca stwierdził, że "od dłuższego już czasu starosta przeprowadza postępowanie scaleniowe lub wymienne jako zadanie z zakresu administracji rządowej. W dotychczasowym stanie prawnym odwołania od decyzji starosty wydanych w tym przedmiocie trafiają do wojewody jako organu wyższego stopnia. Proponowana zmiana wykreśla odpowiednią regulację, sprawiając tym samym, że odwołanie odbywa się według zasad ogólnych - tzn. do samorządowego kolegium odwoławczego. Zmiana ta jest podyktowana ujednolicaniem trybu odwoławczego w sprawach rozpatrywanych przez organy samorządu terytorialnego". W związku z tym obecnie, w sprawach scaleń i wymian gruntów organem bezpośrednio wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, co wynika z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stanowiącego, iż organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są: w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia ustawodawcze.
W odpowiedzi na wniosek Wojewody Łódzkiego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznawana sprawa dotyczy negatywnego sporu kompetencyjnego między Wojewodą Łódzkim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Skierniewicach. Przedmiotem sporu jest to, który z ww. organów jest właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty Kutnowskiego orzekającej o odmowie wszczęcia z urzędu postępowania scaleniowego określonych gruntów.
Wojewoda Łódzki prezentuje przy tym pogląd, że nowelizacja przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów spowodowała, iż obecnie, w sprawach scaleń i wymian gruntów organem bezpośrednio wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze, co wynika z art. 17 pkt 1 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach natomiast twierdzi, że Właściwość samorządowego kolegium odwoławczego określona przepisem art. 17 pkt 1 Kpa ma charakter ogólnej właściwości tego organu zaś właściwość organu wyższego stopnia w sprawach z zakresu scalenia lub wymiany gruntów określona została w art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, z którego wynika, że organem tym jest wojewoda.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Wojewody Łódzkiego, iż organem właściwym do rozpoznania odwołania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, tym samym nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach.
Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt II OW 90/10), że organu wyższego stopnia nie można ustalać w oderwaniu od przepisów prawa materialnego, określających właściwość rzeczową organu pierwszej instancji w danej sprawie. Przepisami prawa materialnego będą w tym przypadku przepisy powołanej wyżej ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, w brzmieniu nadanym art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie. W wyniku tej zmiany obecnie wojewoda nie jest już organem wyższego stopnia w rozumieniu Kpa w stosunku do starosty w sprawach z zakresu postępowania scaleniowego lub wymiennego (art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów) Zatem organ wyższego stopnia należało ustalić zgodnie z zasadą określoną w art. 17 pkt 1 Kpa i stwierdzić, że organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Skoro decyzję w pierwszej instancji wydał Starosta Kutnowski, należało uznać, że organem właściwym do rozpoznania odwołania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach.
Z tych względów na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.