Postanowienie NSA z 28 lutego 2008 r., II OW 79/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy z wniosku Wojewody Ś. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Ś. a Wójtem Gminy S. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej zasypania naturalnego zagłębienia terenu w wyniku czego nastąpiła zmiana kierunku spływu wód opadowych postanawia: wskazać Wójta Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy określonej we wniosku o rozstrzygnięcie sporu z dnia 19 listopada 2007 r.

Skład

Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz przewodniczący
Sędzia NSA Małgorzata Stahl sprawozdawca
Sędzia NSA Henryk Ożóg
Elżbieta Maik protokolant

Uzasadnienie

Wojewoda Ś. pismem z dnia 19 listopada 2007 r. złożył wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Wójtem Gminy S. a Wojewodą Ś. o ustalenie, który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku J. S. dotyczącego zasypania przez S. D., naturalnego zagłębienia terenu, w wyniku czego nastąpiła zmiana kierunku spływu wód opadowych powodując szkody na nieruchomości wnioskodawcy.

W uzasadnieniu wniosku Wojewoda stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy S. przekazał Wojewodzie pisma J. S. w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce S. D. nr [...] w O., jako organowi właściwemu do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntów, który spowodował szkodę na terenie [...] Parku Krajobrazowego, przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wójt uznał, że sprawa zalewania nieruchomości J. S. nie może być rozpatrywana w trybie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne(Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.), lecz powinna być rozpatrzona przez Wojewodę Ś. na podstawie § 4 pkt 4 i 5 jego rozporządzenia nr [...] z dnia [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego ze względu na fakt, że na obszarze Parku, na którego terenie położone są nieruchomości J. S. oraz S. D. zakazano m.in. wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem lub remontem i naprawą urządzeń wodnych oraz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej. Zdaniem Wojewody stanowisko Wójta nie jest zasadne, wniosek J. S. dotyczy bowiem zalewania i szkód powstałych na terenie jego nieruchomości, a nie szkód na terenie parku krajobrazowego. Przepis art. 29 Prawa wodnego w zakresie położenia gruntów nie czyni wyjątków i ma zastosowanie także do gruntów użytkowanych w obrębie parków krajobrazowych. Nakaz wynikający wprost z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego może być zastosowany tylko przez Wójta Gminy S., a Wojewoda Ś. na podstawie § 4 pkt 4 i 5 rozporządzenia nr [...] z dnia [...] nie ma prawa nakazać właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego, czy wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W odpowiedzi na wniosek Wojewody Ś., wniesionej pismem z dnia [...] Wójt Gminy S. podniósł, że prowadzone w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego postępowanie, z chwilą powzięcia wiadomości, że grunty objęte sporem położone są na terenie parku krajobrazowego, zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...]. Wójt Gminy S. stwierdził, że zarówno działka, na której dokonano zasypania naturalnego wąwozu, stanowiącego odpływ wód, jak i działka, na terenie której powstają szkody na skutek spiętrzenia wód położone są w O. na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Z twierdzeń J. S. wynika, że na terenie Parku doszło do naruszenia stosunków wodnych, podczas gdy § 4 pkt 5 rozporządzenia nr [...] Wojewody Ś. wprowadza zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej, a § 4 pkt 4 rozporządzenia wprowadza zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem lub remontem i naprawą urządzeń wodnych. Zdaniem Wójta Gminy S. przepisy ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Wojewody Ś. nr [...] są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wobec czego sprawę powinien rozpatrzyć Wojewoda Ś..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Jak wynika z akt sprawy, w tym z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego,przedmiotem sprawy jest ustalenie organu właściwego do załatwienia wniosku p. J. S. w sprawie zasypania naturalnego zagłębienia terenu przez p. S. D. w wyniku czego nastąpiła zmian kierunku spływu wód opadowych a w konsekwencji szkody na nieruchomości wnioskodawcy.

Pan J. S. we wniosku z dnia [...] skierowanym do Wójta Gminy S. domagał się w trybie natychmiastowym udrożnienia odpływu wody.Podniósł, że p. S.D. zignorował polecenie zakazujące wywożenia i dalszego zasypywania naturalnego zagłębienia terenu i likwidowania naturalnej drogi odpływu wód opadowych z sąsiedniego terenu.

Wójt Gminy S. przekazał postanowieniem pisma J, S. w sprawie zakłócania stosunków wodnych na działce nr [...] w O., stanowiącej własność S.D. do Wojewody Ś. jako organu właściwego do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntów, który spowodował szkodę na terenie [...] Parku Krajobrazowego, przywrócenia do stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wójt wyjaśnił że w toku postępowania wyjaśniającego opracowano opinię i ustalono, że zasypywany wąwóz leży na terenie Parku a tym samym sprawa powinna być rozpatrzona przez Wojewodę na podstawie § 4 pkt 4 i 5 jego rozporządzenia Nr [...] z dnia [...] w sprawie [...] Parku Krajobrazowego, gdyż na obszarze Parku, gdzie znajdują się nieruchomości panów J.S. i S.D., m.in. wprowadzono zakazy wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej.

Wojewoda uznał stanowisko Wójta za niezasadne. Przede wszystkim z wniosku p. J.S. wynika, że sprawa dotyczy zalewania i szkód na jego nieruchomości a nie na terenie Parku. Lustracja spornego terenu wykazała, że wykonane w wąwozie prace nie mają istotnego wpływu na kształtowanie krajobrazu ani nie stwarzają zagrożenia dla występujących tam wartości przyrodniczych, dla ochrony których Park utworzono. Dla obszaru Parku obowiązują regulacje wprowadzone wskazanym rozporządzeniem, zawierające cele ochrony i zakazy istotne z punktu widzenia ochrony Parku. Rozporządzenie reguluje wyłącznie kwestie związane z zabezpieczeniem wartości przyrodniczych, w tym krajobrazowych,Parku. I nie zawiera regulacji w sprawie zmian stanu wody na gruncie przez jego właściciela, ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich.

Stanowisko to należy podzielić. Przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r.,Nr 239,poz.2019 ze zm.) stanowi, ze właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy, nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntów ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

W sytuacji gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie to właśnie wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W sytuacji faktycznej która legła u podstaw sporu kompetencyjnego wynikłe ze zmiany stanu wód szkody nie wpłynęły negatywnie na chronione na terenie [...] Parku Krajobrazowego wartości przyrodnicze ani na ukształtowanie chronionego krajobrazu, spowodowały jedynie szkody na nieruchomości sąsiedniej.

Zważywszy na powyższe, należało na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) wskazać jako organ właściwy do załatwienia wniosku p. J. S. Wójta Gminy S..