Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. Starosta Tarnowski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Marszałkiem Województwa Małopolskiego przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku Wójta Gminy Tarnów o uzgodnienie z organem administracji geologicznej w odniesieniu do terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oraz szczelnego zbiornika na ścieki wraz z przyłączem kanalizacyjnym na działce nr [...] w miejscowości Z., gmina Tarnów.
W uzasadnieniu Starosta Tarnowski wskazał, że Wójt Gminy Tarnów pismem z dnia 16 marca 2012 r., na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 5, art. 60 ust. 1 i art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) zwrócił się do Marszałka Województwa Małopolskiego o uzgodnienie przedmiotowej inwestycji.
Marszałek Województwa Małopolskiego, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. zawiadomił, że przekazuje Staroście Tarnowskiemu wniosek Wójta Gminy Tarnów. Wskazał, że nie jest organem właściwym do załatwienia sprawy wyjaśniając, że do starosty jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, zgodnie z art. 161 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981) należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące m. in. badań geologiczno - inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadowienia obiektów budowlanych.
Wskazał również, że zgodnie z art. 110a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) to starosta prowadzi obserwację terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, a także rejestr zawierający informacje o tych terenach.
Wnioskodawca wskazał, że stanowisko Marszałka Województwa Małopolskiego w świetle powołanych przepisów nie jest trafne.
W odpowiedzi na wniosek, Marszałek Województwa Małopolskiego wniósł o wskazanie Starosty Tarnowskiego jako organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga co do zasady wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a dopiero w razie braku takiego organu - sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Oczywistym jest przy tym, że rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organem właściwym jest jeden z organów pozostających w sporze. Organami pozostającymi w sporze są natomiast organ, do którego skierowano określone żądanie i który uznał się za niewłaściwy, oraz organ, któremu to żądanie zostało przekazane do załatwienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. i który uznaje, że przekazanie nastąpiło to wbrew jego właściwości określonej w stosownych przepisach.
Zasadnicze znacznie w niniejszej sprawie ma wyjaśnienie zakresu stosowania przepisu art. 161 ust. 2 pkt. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Zasadą jest bowiem, że organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa (art. 161 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Wyjątki od tej zasady przewidują natomiast art. 161 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy, przy czym zgodnie z treścią art. 161 ust. 2 pkt 3 do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące badań geologiczno - inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych.
W ocenie Marszałka Województwa Małopolskiego, cytowany przepis przekazuje do właściwości starosty obowiazek uzgodnienia w trybie art. 53 ust. 4 pkt. 5 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzgodnienie to konieczne jest z kolei dla wydania przez właściwy organ decyzji o warunkach zabudowy dla terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych. Stanowisko Marszałka Województwa Małopolskiego nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że uzgodnienie wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie polega na zatwierdzaniu robót geologocznich ani na przygotowaniu dokumentacji geologicznej. Pracą geologiczną jest bowiem projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu ustalenia budowy geologicznej kraju, a w szczególności poszukiwania i rozpoznawania złóż kopalin oraz wód podziemnych, określania warunków hydrogeologicznych, geologiczno-inżynierskich, a także sporządzanie map i dokumentacji geologicznych oraz projektowanie i wykonywanie badań na potrzeby wykorzystania ciepła Ziemi lub korzystania z wód podziemnych (art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo geologiczne i górnicze).
Z kolei dokumentacją geologiczną jest przedstawienie wyników prac geologicznych, wraz z ich interpretacją, określeniem stopnia osiągnięcia zamierzonego celu wraz z uzasadnieniem (art. 88 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Tymczasem uzgodnienie wydawane w trybie art. 53 ust. 4 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zajęciem stanowiska przez właściwy organ administracji geologicznej, który niewątpliwie może skorzystać ze dostępnej dokumentacji geologicznej (sporządzonej na podstawie prac geologicznych), lecz nie musi być organem, który tę dokumentację zatwierdził. Oznacza to ponadto, że normy kompetencyjnej dla wydania uzgodnienia przez starostę nie stanowi art. 110a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym starosta prowadzi obserwację terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, a także rejestr zawierający informacje o tych terenach.
Obowiązek wynikający z cytowanego przepisu nie oznacza bowiem, że starosta jest organem właściwym do wydania przedmiotowego uzgodnienia, skoro właściwość organów określona została w przepisie art. 161 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie przewidują regulacji szczególnych w tym zakresie.
Ponadto wyjaśnić należy, że przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 odnosi się do badań geologiczno - inżynierskich wykonywanych na potrzeby:
- 1) zagospodarowania przestrzennego gminy oraz;
- 2) warunków posadawiania obiektów budowlanych.
Stosownie do tresci art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny, w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy uwzględnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z występowania obszarów naturalnych zagrożeń geologicznych (pkt 10), występowania udokumentowanych złóż kopalin oraz zasobów wód podziemnych (pkt 11) oraz występowania terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych (pkt 12). Na etapie przygotowania studium wlaściwy organ gminy może więc zlecić wykonanie określonych prac geologicznych i sporządzenie dokumentacji geologiczno – inżynierskiej (art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze). Zatwierdzenie projektu robót geologicznych i zatwierdzenie dokumentacji geologiczno - inżynierskiej (sporządzonej na potrzeby zagospodarowania przestrzennego) będzie niewątpliwie należało do właściwości starosty, zgodnie z art. 161 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy.
Natomiast “warunki posadawiania obiektów budowlanych" są pojęciem stosowanym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623). Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 tej ustawy, zależnie od potrzeb, projekt budowlany powinien zawierać wyniki badań geologiczno - inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych, przy czym zaznaczyć należy, że przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze stosuje się wyłącznie do ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych, z którym łaczy się wykonywanie robót geologicznych. Starosta będzie więc organem administracji geologicznej pierwszej instancji w sprawach związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi sporządzanymi na potrzeby projektu budowlanego, a zatem na etapie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Z opisanych wyżej przyczyn uznać należało, że przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie stanowi normy kompetencyjnej dla starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, do wydania uzgodnienia, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 5 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie natomiast przepis art 161 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym organem właściwym jest marszałek województwa.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Małopolskiego jako organ właściwy do załatwienia sprawy z powyższego wniosku.