Uzasadnienie
Wnioskiem z 8 listopada 2016 r. Marszałek Województwa wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Starosty Piaseczyńskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi krajowej nr 79 na odcinku od skrzyżowania z ul. Energetyczną w Piasecznie do granic miasta Warszawy.
W uzasadnieniu Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał, że Starosta Piaseczyński przekazał mu opisany wyżej wniosek do załatwienia, powołując się na art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne"). Starosta Piaseczyński wskazał, że szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji jest w tym przypadku związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których stanowi art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), tego rodzaju przedsięwzięciem jest droga krajowa nr 79, z odcinka której odprowadzane będą wody opadowe i roztopowe objęte wnioskiem. Jednocześnie Starosta Piaseczyński powołał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 26 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 941 ze zm.) w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych.
Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał, że wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego obejmuje odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z odcinka drogi krajowej nr 79 o długości około 1.5 km. W związku z tym nie został spełniony warunek określony w § 2 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r.
Ponadto Marszałek Województwa Mazowieckiego wyjaśnił, że zgodnie ze stanowiskiem Starosty Piaseczyńskiego, droga krajowa nr 79 na odcinku od skrzyżowania z ul. Aleje Jerozolimskie w Warszawie do ul. Okulickiego w Piasecznie jest drogą dwujezdniową o długości powyżej 10 km. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 26 czerwca 2015 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych, droga krajowa nr 79 nie zachowuje ciągłości na wskazanym odcinku. Od węzła Marynarska - do węzła Warszawa Lotnisko przechodzi w drogę S79, od węzła Warszawa Lotnisko - do węzła Puławska droga S79 przechodzi w drogę ekspresową 82. Odcinek od węzła Puławska stanowi kolejny fragment drogi będący drogą dwujezdniową, o co najmniej dwóch pasach ruchu o długości mniejszej niż 10 km. Zgodnie z przewodnikiem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska dotyczącym rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przepis z § 2 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia należy stosować w przypadku dróg, których "lita" długość wyniesie co najmniej 10 km. Z tych przyczyn droga krajowa Nr 79 na tym odcinku nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
W odpowiedzi na wniosek Starosta Piaseczyński wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organu właściwego w sprawie. Wyjaśnił, że w przebieg drogi krajowej nr 79 został przedstawiony, w kolumnie "1", pod numerem porządkowym "20" w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra infrastruktury i Rozwoju z 26 czerwca 2015 roku w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych (Dz. U. z 2015 roku poz. 941). Droga krajowa nr 79 zaczyna się w Warszawie na ul. Łopuszańskiej od skrzyżowania z Alejami Jerozolimskimi. Na odcinku od węzła Marynarska - do węzła Warszawa Lotnisko przebiega wspólnie z drogą ekspresową S79, na odcinku od węzła Warszawa Lotnisko - do węzła Puławska przebiega wspólnie z drogą ekspresową 82, a od węzła Puławska przebiega ul. Puławską do granicy miasta i następnie wchodzi swoim przebiegiem w granice powiatu piaseczyńskiego.
Starosta Piaseczyński wyjaśnił, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, odcinek drogi nr 79 od ul. Łopuszańskiej od skrzyżowania z Al. Jerozolimskimi w Warszawie, do ul. Okulickiego w Piasecznie, jest drogą dwujezdniową o co najmniej dwóch pasach ruchu o długości powyżej 10 km. Wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczy więc przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).
Ogólna właściwość organów do wydawania pozwoleń wodnoprawnych została uregulowana w art. 140 Prawa wodnego. Zasadą jest, że organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej (art. 140 ust. 1 Prawo wodnego). Ustawodawca przewidział jednak dwa wyjątki od tej zasady wskazując konkretne przypadki, w których organem właściwym jest marszałek województwa (art. 140 ust. 2 Prawa wodnego) oraz kiedy organem właściwym jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 140 ust. 2a Prawa wodnego).
Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a p.o.ś. Przepis art. 378 ust. 2a p.o.ś. przewiduje natomiast, w jakich sprawach na podstawie tej ustawy właściwy jest marszałek województwa. Zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś., do właściwości marszałka województwa przekazano sprawy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353), realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1 tego przepisu. Jak wynika z akt sprawy, w tym informacji uzyskanych od posiadającego wiedzę w tym zakresie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, tego rodzaju przedsięwzięciem jest droga krajowa nr 79.
Ratio legis powierzenia marszałkowi województwa właściwości rzeczowej w tego rodzaju sprawach sprowadza się do konieczności zapewnienia, że realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, będzie odbywać się na podstawie stosownej decyzji wydawanej przez organ wykonawczy samorządu województwa. Z uwagi na zasięg i znaczenie takiego oddziaływania na środowisko, prawne ramy oddziaływania na środowisko takiego przedsięwzięcia muszą zostać określone na poziomie wykraczającym poza gminę, nawet jeżeli jego realizacja odbywa się tylko na terenie tej jednostki samorządu terytorialnego. W tym też kontekście należy interpretować przepis art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, który stanowi o szczególnym korzystaniu z wód, wykonywaniu urządzeń wodnych lub eksploatacji instalacji bądź urządzeń wodnych związanych z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a p.o.ś. Użycie sformułowania "związanych z przedsięwzięciami" oznacza, że ustawodawca przyjmuje szerokie rozumienie spraw, w których właściwy jest marszałek województwa, nie ograniczając ich jedynie do przypadków, kiedy szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych ma odbywać się w ramach realizacji przedsięwzięć, o których mowa w art. 378 ust. 2a p.o.ś.
Planowane w tej sprawie odprowadzanie wód opadowych i roztopowych związane jest z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a więc przedsięwzięciem w rozumieniu art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś. Oznacza to, że w tej sprawie organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest marszałek województwa, a więc Marszałek Województwa Mazowieckiego. Pozwoli to Marszałkowi Województwa Mazowieckiego na skoordynowanie warunków wydawanego dla projektowanego przedsięwzięcia pozwolenia wodnoprawnego z warunkami stosownego pozwolenia wydanego w ramach realizacji drogi krajowej nr 79.
Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy w sprawie.