Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 lipca 2017 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy tym organem a Starostą Pilskim w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie określonym we wniosku jako: "Piętrzenie wód rzeki Gwdy jazem zlokalizowanym w km 6+400 do rzędnej 51,40 m n.p.m. w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia, piętrzenie wód rzeki Gwdy jazem zlokalizowanym w km 6+400 do rzędnej 51,00 m n.p.m. w okresie od 1 stycznia do 31, pobór zwrotny wody z rzeki Gwdy w celach energetycznych w ilości maksymalnej 24,0 m3/s", wymagane na podstawie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 1 oraz art. 37 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121, uPw) oraz zatwierdzenie nowej instrukcji gospodarowania wodą zgodnie z przepisem art. 128 ust. 3 uPw, poprzez wskazanie Starosty Pilskiego jako organu właściwego do wydania ww. pozwolenia.
W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa Wielkopolskiego wskazał, że Starosta Pilski pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r., znak: SR.6341.18.2017.VHI, na podstawie przepisu art. 65 § 1 K.p.a., przekazał do tego organu wniosek [...], uzasadniając to przepisem art. 140 ust. 2 pkt 5c uPw: "Marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne: (...) wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń".
W ocenie Marszałka przekazanie wniosku przez Starostę Pilskiego zdaje się nie uwzględniać aktualnych zapisów ustaw i odnosi się do stanu prawnego sprzed 10 lat, kiedy to organem właściwym był wojewoda.
Marszałek wskazał, że w brzmieniu obecnym art. 140 ust. 2 pkt 5 uPw, katalog pozwoleń wodnoprawnych został przyporządkowany marszałkowi pod pewnym warunkiem, tj. "Marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 122 ust. 2, o ile zostały wydane łącznie decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 oraz w art. 88I ust. 2".
Dalej podnosił, że w stanie obecnym, wskazane w przepisie art. 140 ust. 2 pkt 5 uPw decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 oraz w art. 88l ust. 2, nie zostały wydane, gdyż przedmiot wniosku, tj. szczególne korzystanie z wód, nie podlega zakazom, o których mowa w art. 40 ust. 1 oraz art. 88l ust. 1, z których to zakazów dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może zwolnić w trybie decyzji, o których mowa w przywołanym art. 40 ust. 3 oraz w art. 88l ust. 2 uPw.
W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że zgodnie z przepisem art. 140 ust. 1 uPw pozwolenia wodnoprawne wydaje starosta, a także na brak przesłanek, wskazujących marszałka województwa jako organ właściwy na podstawie przepisu szczególnego art. 140 ust. 2 uPw, Marszałek Województwa Wielkopolskiego stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie organem właściwym winien być Starosta Pilski.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Pilski wskazał, że w niniejszej sprawie przepis to art. 140 ust. 2 pkt 5c uPw zasługuje na uwzględnienie z uwagi na poniższe argumenty:
- 1) Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję Starosty Pilskiego z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...] odmawiającą udzielenia firmie [...] i spółka - spółka jawna z Bydgoszczy pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie kanału energetycznego, wykonanie małej elektrowni wodnej i przepławki dla ryb, na pobór zwrotny wody z rzeki Gwdy do celów energetycznych, na przeprowadzenie wody przez przepławkę przez cały rok, a także zmiany okresu i wysokości piętrzenia istniejącym jazem Byszki i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Wielkopolski wskazał, że postępowanie prowadzone było przez organ niewłaściwy w sprawie tj. Starostę Pilskiego, a nie przez Wojewodę Wielkopolskiego.
- 2) Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...], udzielił firmie [...] i spółka, Sp.j. w Bydgoszczy, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - odbudowę jazu Byszki i realizację małej elektrowni wodnej w km 6+400 rzeki Gwdy oraz na szczególne korzystanie z wód obejmujące pobór zwrotny z rzeki Gwdy w celach energetycznych w ilości max. 24,0 m3/s, piętrzenie wody rzeki Gwdy w km 6+400 do rzędnej 51,40 m npm (...).
- 3) Marszałek Województwa Wielkopolskiego, który przejął kompetencje
Wojewody Wielkopolskiego w ww. zakresie i wydał kolejne decyzje zmieniające pierwotną decyzję Wojewody Wielkopolskiego, tj.:
decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...];
decyzję dnia [...] maja 2012 r., znak: [...].
Tak więc – zdaniem Starosty - skoro Marszałek Województwa Wielkopolskiego, a nie Starosta Pilski był właściwy do wydania jednego z pozwoleń wodnoprawnych, to w świetle ww. przepisu - art. 140 ust. pkt 5c uPw, jest organem właściwym do wydania wszystkich pozwoleń wodnoprawnych wymaganych dla tego przedsięwzięcia.
W piśmie procesowym z dnia 22 września 2017 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego wskazał, że aktualnie obowiązujący przepis art. 140 ust. 2 pkt 5 uPw wprost warunkuje właściwość marszałka od faktu łącznego wydania obu decyzji tj. zarówno z art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2 uPw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle dyspozycji art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., "Ppsa") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Należy podkreślić, że istota rozstrzygnięcia sporu o właściwość zawisłego między organami administracji publicznej polega na wskazaniu przez sąd administracyjny organu właściwego do rozpoznania konkretnej - zawisłej już sprawy administracyjnej. Zatem rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygającego taki spór jest rozważenie aktualnego stanu prawnego i określenie organu właściwego do załatwienia danej sprawy - przy uwzględnieniu obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa.
W okresie po złożeniu przez Marszałka wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość uległ zmianie stan prawny w zakresie postępowania z wnioskami o wydanie pozwoleń wodnoprawnych. Mianowicie z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1566).
W związku z nowym podziałem państwa na obszary dorzeczy, regiony wodne i zlewnie utworzone zostało Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (dalej jako: "Wody Polskie"). Jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w jego skład zostały: Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej z/s w Warszawie, regionalne zarządy gospodarki wodnej z siedzibami w jedenastu miastach (w porównaniu ze stanem obecnym dodatkowo w Białymstoku, Bydgoszczy, Lublinie i Rzeszowie), na których czele stanęli dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej, zarządy zlewni z dyrektorami zarządów zlewni oraz nadzory wodne z kierownikami nadzorów wodnych. Organem Wód Polskich, kierującym ich działalnością został Prezes Wód Polskich.
Od 1 stycznia 2018 r. to właśnie Wody Polskie będą reprezentować Skarb Państwa i wykonywać część jego uprawnień właścicielskich, a także przystąpią do postępowań administracyjnych i sądowych, których stronami są na przykład aktualni dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej czy Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i które odnoszą się do spraw wynikających z przepisów uchylanego od 1 stycznia uPw.
Odpowiednie organy Wód Polskich: dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej, dyrektorzy zarządów zlewni oraz kierownicy nadzorów wodnych co do zasady – zgodnie z art. 397 nowej ustawy Prawo wodne - będą teraz organami właściwymi w sprawie tzw. zgód wodnoprawnych, w tym pozwoleń wodnoprawnych. Do tej pory pozwolenia te były wydawane przez starostów, którzy wykonują to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej, marszałków województw oraz dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej.
Wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 545 ust. 5 nowej ustawy Prawo Wodne organy, które po wejściu w życie tej ustawy utracą właściwość do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, niezwłocznie przekażą sprawy wszczęte i niezakończone organom właściwym w sprawach pozwoleń wodnoprawnych.
Skoro tak, to w sprawie niniejszej powyższa zmiana przepisów prawa, która nastąpiła po złożeniu wniosku wyeliminowała istnienie sporu o właściwość między tymi organami administracji, zaś postępowanie wszczęte wskutek złożenia tego wniosku stało się bezprzedmiotowe.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 Ppsa i art. 193 Ppsa, orzekł, jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od wniosku orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.