Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku S. K., H. K. oraz O. C. i J. C. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].09.1991 r. nr [...].
W uzasadnieniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wskazało, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r., organem właściwym do przeprowadzenia postępowania scaleniowego lub wymiennego jest starosta. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Jednak w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie scalenia gruntów przepisy te nie mają zastosowania, gdyż zastosowanie ma ogólny przepis art. 157 § 1 K.p.a., co oznacza, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wydanej przed 1 sierpnia 2009 r. przez ministra jest nadal odpowiedni minister.
Kolegium powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OPS 1/12, w której Sąd uznał, iż organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w zw. z art. 20 K.p.a. Zdaniem Kolegium, z uzasadnienia tej uchwały jednoznacznie wynika, że w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez ministra właściwy jest odpowiedni minister. W przypadku decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów jest to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bowiem kieruje on działem administracji rządowej "Rozwój wsi", który obejmuje sprawy związane ze scalaniem i wymianą gruntów.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach jako organu właściwego do rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 17 kwietnia 2012 r. uchwałę następującej treści: "Organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a." (II OPS 1/12, publ., ONSAiWSA 2012, nr 4 poz.60, LEX nr 1142616).
W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wywiedziona z art. 20 K.p.a. reguła, iż właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zastosowanie wówczas, gdy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 K.p.a. są niewystarczające dla ustalenia organu właściwego z uwagi na zmianę we właściwości organów. Przy czym nie chodzi o każdą zmianę właściwości organów, lecz o zmianę związaną z przemianami strukturalnymi, za którymi idzie likwidacja jednych organów i tworzenie innych. Dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., pozostaje w strukturze organów administracji publicznej, dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności winien być określany na podstawie wskazanych przepisów.
Przyjęte w tej uchwale stanowisko prowadzi do uznania, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez ministra jest ten minister. Zgodnie bowiem z art. 157 § 1 K.p.a. w przypadku, gdy decyzja została wydana przez ministra właściwy do stwierdzenia jej nieważności jest ten organ.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności była decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...].09.1991 r. Organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest więc obecnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.