Uzasadnienie
Wójt Gminy B. wnioskiem z dnia 22 lipca 2015 r., działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy B. a Nadleśniczym Nadleśnictwa B. w sprawie wskazania organu właściwego do odłowienia lisów przebywających na terenie zamieszkałej nieruchomości przy ul. O. [...] w B. W uzasadnieniu wniosku organ podał, że pismem z dnia 24 kwietna 2015 r. M. M. i K. M. zwrócili się do Gminy B. o spowodowanie usunięcia z terenu sąsiedniej posesji przy ul. O. [...] w B. lisów, które zamieszkały w sporadycznie użytkowanym (w okresie letnim) budynku gospodarczym. Wójt Gminy B. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. przekazał ww. wystąpienie Nadleśniczemu Nadleśnictwa B. wskazując, że w związku z wyłączeniem obwodów łowieckich nr [...] i [...] z dzierżawy kołom łowieckim i przekazania ich na ośrodek hodowli zwierzyny, organem właściwym do odłowienia lisów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.) pozostaje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
Pismem z dnia [...] maja 2015 r., uzupełnionym pismem z [...] maja 2015 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa B. wskazał, że nie jest organem właściwym do rozpoznania sprawy związanej z odłowieniem lisów na terenie podanym w ww. piśmie. Organ, uzasadniając swoje stanowisko, wyjaśnił, że stosownie do art. 2 ustawy – Prawo łowieckie zwierzyna w stanie wolnym jest własnością Skarbu Państwa, zaś nadleśnictwo może zarządzać populacją bytującą na terenie zarządzanych przez nie obwodów łowieckich. W myśl art. 26 pkt 3 cyt. ustawy w skład obwodu łowieckiego nie wchodzą tereny zajęte przez miejscowości niezaliczane do miast, w granicach obejmujących zabudowania mieszkalne i gospodarcze z podwórzami, placami i ulicami oraz drogami wewnątrz tych miejscowości. Ustawa – Prawo łowieckie nie reguluje postępowania w przypadkach przebywania zwierząt na terenach zabudowanych. Sytuacja taka wiąże się jednak z potencjalnym niebezpieczeństwem uszkodzenia mienia, zranienia lub zabicia zwierzęcia, stąd gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, odpowiadająca stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), za zapewnienie bezpieczeństwa i porządku na swoim terenie, powinna podjąć działania mające na celu schwytanie zwierzęcia i przewiezienie go w bezpieczne miejsce.
W skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Wójt Gminy B., występując o wskazanie jako organu właściwego Nadleśniczego Nadleśnictwa B., podał, że zwierzęta łowne znajdujące się w obszarze objętym zarządem Lasów Państwowych podlegają temu podmiotowi, co oznacza, że Nadleśnictwo B. jest odpowiedzialne za schwytanie i przewiezienie w bezpieczne miejsce zwierząt objętych wnioskiem. Nadleśnictwo B. może dokonać uśmiercenia odłowionych drapieżników za pomocą broni myśliwskiej lub innych metod stosowanych przy uboju zwierząt gospodarskich w celu ich redukcji, stosownie do art. 44a ustawy – Prawo łowieckie.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Nadleśniczy Nadleśnictwa B. podtrzymał swoje stanowisko sformułowane w pismach z dnia [...] i [...] maja 2015 r., stwierdzając, że ustawa – Prawo łowieckie nie wskazuje nadleśnictwa jako organu odpowiedzialnego za zwierzynę na terenie niewchodzącym w skład obwodów łowieckich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której pomiędzy organami administracji istnieje spór odnośnie do tego, który organ pozostaje właściwy do załatwienia sprawy w formie podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Oznacza to, że z zakresu wskazanego pojęcia (spór o właściwość lub spór kompetencyjny) należy wyłączyć te przypadki, gdy pomiędzy organami istnieje niezgodność co do kwestii niepodlegającej załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź w innej prawnej formie działania, podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 października 2009 r. sygn. I OW 94/09).
W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do odrzucenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy B. a Nadleśniczym Nadleśnictwa B., ponieważ wniosek o wskazanie organu właściwego do odłowienia lisów przebywających poza terenem swojego naturalnego bytowania nie ma charakteru sprawy możliwej do załatwienia przez organ administracji w formie podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że M. M. i K. M. wystąpili o spowodowanie podjęcia przez Gminę B. określonego działania prowadzącego do skutecznego usunięcia z terenu sąsiedniej posesji przy ul. O. [...] w B. bytującej tam rodziny lisów, nie wnosząc o wydanie w tej sprawie określonego aktu administracyjnego. Tak formułowane żądanie w istocie odnosiło się do załatwienia problemu mieszczącego się w sferze zapewnienia przez Gminę B. ogólnego porządku na terenie gminnym, aniżeli indywidualnej sprawy administracyjnej.
Reakcję organów Gminy B. na wniosek jej mieszkańca należy zatem łączyć z podjęciem czynności społeczno-organizatorskiej z grupy czynności faktycznych podejmowanych przez organ samorządu terytorialnego w zakresie praw i obowiązków określonych ustawowo, w ramach kompetencji przysługującej samorządowi gminnemu. Podstawą prawną dla takiej czynności faktycznej stanowi, jak prawidłowo zwrócił uwagę Nadleśniczy Nadleśnictwa B., art. 3 ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, stwierdzający, że do obowiązkowych zadań własnych gminy należy zapewnienie utrzymania porządku i czystości. Wymienione w art. 3 ust. 2 cyt. ustawy przykładowe czynności dotyczące zwierząt bezdomnych (odławianie, zapewnianie zbierania, transportu i unieszkodliwiania zwłok) odnosić należy również do zwierząt łownych przebywających lub padłych na terenie gminy. Czynności te, niezależnie do statusu prawnego zwierzęcia, służą bowiem realizacji zadania własnego gminy (przywróceniu porządku na terenie gminnym).
Charakter sprawy administracyjnej powyższy problem bytowania na terenie zamieszkałym przez ludzi zwierzęcia dziko żyjącego miałby w przypadku, gdyby ze względu na zaistnienie szczególnych okoliczności (np. zagrożenie chorobą zakaźną, zagrożenie w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę) w świetle przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r., poz. 1539) lub ustawy – Prawo łowieckie zachodziła potrzeba odłowienia lub odstrzelenia określonych zwierząt. W sprawie, która stanowiła podstawę wystąpienia przez Wójta Gminy B. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, tego rodzaju sytuacja jednak nie występowała.
Z powyższych względów wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 15 § 2 w zw. z 64 § 3 i art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.