Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wnioskiem z dnia 1 lipca 2011 r. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Samorządowym Kolegium odwoławczym w Nowym Sączu a Wójtem Gminy Łabowa w zakresie rozpatrzenia wniosku K. C. z dnia [...] maja 2011 r. o rozstrzygnięcie sporu powstałego w związku ze zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, inicjującego postępowania w trybie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.).
W uzasadnieniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r. Wójt Gminy Łabowa przekazał wniosek K. C. z dnia [...] maja 2011 r. o rozstrzygnięcie sporu powstałego w związku ze zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że stroną przedmiotowego postępowania byłaby również Gmina Łabowa jako właściciel drogi gminnej, przez którą biegnie sporny przepust. W związku z powyższym, zdaniem organu strona mogłaby powoływać się na brak bezstronności organu rozpatrującego sprawę, w związku z czym przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez "organ niezależny wyższego stopnia" jest uzasadnione, a nawet konieczne.
Organ II instancji uzasadniając wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wskazał, że co do zasady organem I instancji właściwym do rozpatrzenia podania strony złożonego w trybie art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na nieruchomości położonej na obszarze Gminy Łabowa jest jej Wójt. Jednocześnie organ ten uznał, że w sprawie nie występuje żadna z wymienionych w art. 25 § 1 przesłanek wyłączenia organu administracji publicznej.
W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że dokonaną w 1994 roku nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego, skreślono art. 27a k.p.a., który w § 1 stanowił, że organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina, a zatem zdaniem Kolegium ustawodawca dopuszcza obecnie możliwość orzekania przez organy gminy w sprawach dotyczących gminy.
W odpowiedzi na wniosek i rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy Łabowa podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 31 maja 2011 r. i wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu jako organu właściwego do rozpoznania wniosku K. C. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a.
Na wstępie należy rozważyć, czy w sprawie tej mamy do czynienia ze sporem o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu a Wójtem Gminy Łabowa. W dotychczasowym orzecznictwie jednoznacznie wskazywano, iż koniecznym warunkiem wystąpienia z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest przekazanie podania (sprawy) do innego organu w drodze postanowienia (ostatecznego), wydanego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. (postanowienia NSA z: 12 sierpnia 2005 r., II OW 34/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 40; 14 grudnia 2005 r. II OW 59/05, ONSAiWSA 2006, nr 4, poz. 98; 20 września 2007 r. II GW 3/07, ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 93; 22 grudnia 2008 r., I OW 98/08, ONSAiWSA 2009, nr 6, poz. 105). W niniejszej sprawie takie postanowienie nie zostało wydane.
Podkreślić jednakże należy, że na mocy art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz.
18) art. 65 § 1 k.p.a. otrzymał nowe brzmienie, zmiana ta weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. i obecnie przepis ten wprost nie nakazuje wydania postanowienia o przekazaniu podania organowi właściwemu, wymagając jedynie, aby przekazując sprawę, zawiadomiono o tym wnoszącego to podanie, a samo zawiadomienie winno zawierać uzasadnienie.
Podkreślić jednakże należy, że w niniejszej sprawie, jak wynika z przesłanych akt sprawy, powodem wystąpienia SKO z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu o właściwość, było w istocie wyłączenie się Wójta Gminy Łabowa od załatwienia sprawy. Tym samym uznać należy, że organ pierwszej instancji wskazując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis art. 65 § 1 k.p.a., uczynił to w sposób wadliwy, tym bardziej, że powiązał ten przepis z art. 26 § 2 k.p.a. Przekazanie podania do organu właściwego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. ma natomiast inny charakter niż wyłączenie pracownika lub organu, gdyż w tym przypadku jakie działania i kto powinien je podjąć, określają jednoznacznie przepisy art. 26 k.p.a., dla których rozstrzygniecie sporu o właściwość, nie może być alternatywą. W przypadku wyłączenia pracownika, czy też wyłączenia organu w związku z brzmieniem art. 26 k.p.a., nie dochodzi do sporu o właściwość, czy też do sporu kompetencyjnego pomiędzy organami, gdyż ustawodawca wprost w tym przepisie uregulował, który organ jest właściwy do załatwienia sprawy, lub który organ może wyznaczyć inny podległy sobie organ do załatwienia sprawy.
W tej sytuacji, rozstrzygniecie sporu o właściwość przez Naczelny Sąd Administracyjny, w tej sprawie, w istocie polegałoby na kontroli legalności postanowienia Wójta Gminy Łabowa, co mógł i powinien z urzędu uczynić organ wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu (SKO w Nowym Sączu).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.