Uzasadnienie
Działając na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Starosta Nowodworski wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Warszawie, a Starostą Powiatu Nowodworskiego, poprzez wskazanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie, jako organu właściwego do załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w dniu 8 listopada 2010 r. T. Spółka z o.o. w Warszawie złożyła zgłoszenie szkody w środowisku do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie w związku z wyciekiem oleju napędowego na terenie rozlewni i magazynu należącego do firmy T. Spółka z o.o., mieszczącego się w Nowym Dworze Mazowieckim przy ulicy [...]. W wyniku tego zdarzenia została zanieczyszczona część placu manewrowego wyłożonego kostką brukową na terenie zakładu. Wyciek miał miejsce w bezpośrednim sąsiedztwie kratek ściekowych i olej napędowy spłynął do kanalizacji deszczowej.
Zgodnie z art. 19 k.p.a., organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie, wydając w dniu 15 listopada 2010 r. na podstawie art. 65 k.p.a. postanowienie przekazaniu sprawy, za podstawę ustalenia właściwości błędnie przyjął art. 17b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 39 poz.251 ze zm.). Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem "starosta właściwy ze względu na miejsce powstania odpadów z wypadków, w drodze decyzji wydanej z urzędu, może nałożyć na wytwórcę tych odpadów obowiązki dotyczące gospodarowania odpadami z wypadków, w tym obowiązek przekazania ich wskazanemu posiadaczowi odpadów, z tym że za wytwórcę odpadów z wypadków uważa się sprawcę wypadku". Zgłoszenie szkody w środowisku dokonane przez firmę T. Spółkę z o.o. nie mieści się w definicji odpadów z wypadków, zgodnie z którą przez odpady z wypadków - rozumie się odpady powstające podczas prowadzenia akcji ratowniczej lub gaśniczej, z wyłączeniem:
- a) odpadów powstałych w wyniku poważnej awarii lub poważnej awarii przemysłowej,
- b) odpadów powstałych w wyniku szkody w środowisku, o której mowa w art. 6 pkt 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 oraz z 2008 r. Nr 138, poz. 865 i Nr 199, poz. 1227).
W zgłoszeniu szkody w środowisku przez firmę T. Spółkę z o.o. nie miała miejsca ani akcja ratownicza, ani akcja gaśnicza, nastąpił jedynie wyciek oleju napędowego, który spowodował szkodę w środowisku lub mógł spowodować taką szkodę. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie organem ochrony środowiska właściwym w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie wniósł o rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie Starosty Nowodworskiego jako organu właściwego do załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek Regionalny Dyrektor wskazał, że zgodnie z zapisami art. 6 pkt 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm., zwanej dalej "ustawą szkodową") przez szkodę w środowisku rozumie się negatywną mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez podmiot korzystający ze środowiska. Kategoria podmiotu korzystającego ze środowiska została zawężona przez prawodawcę jedynie do takich podmiotów, które prowadzą działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku lub inną działalność, o której mowa w art. 2 ust 1 pkt 2 ww. ustawy (dotyczy szkód w chronionych gatunkach i siedliskach) powodującą bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowiska lub szkodę w środowisku. Nie każdy podmiot korzystający ze środowiska prowadzi działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku, względnie inną działalność w odniesieniu do gatunków i siedlisk chronionych.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zauważył, że do działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku zalicza się m.in. transport substancji niebezpiecznych w rozumieniu ustawy z dnia 11 stycznia 2001r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 84, z późn. zm.). Do substancji niebezpiecznych zalicza się m.in. olej napędowy, jak wynika z załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem (Dz. U. Nr 21, poz. 1674). W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z transportem substancji niebezpiecznej, w ramach działalności prowadzonej przez podmiot korzystający ze środowiska, a jedynie z wyciekiem oleju ze zbiornika paliwowego samochodu w związku z czym nie spełnione zostały przesłanki do zastosowania ustawy szkodowej bowiem transport nie związany z przewozem materiałów i substancji niebezpiecznych nie jest zaliczony do działalności stwarzających ryzyko szkody w środowisku.
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 2 ust. 2 przepisy ustawy szkodowej stosuje się gdy jest możliwie ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie nie ma zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód środowisku (art. 1). Organem ochrony środowiska właściwym w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy).
W rozdziale 4 omawianej ustawy uregulowano zgłaszanie bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku oraz zakończenie działań zapobiegawczych lub naprawczych. Stosownie do, zamieszczonego w tym rozdziale, przepisu art. 24 ust. 1 organ ochrony środowiska jest obowiązany przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku. W ustępie 3 i 4 niniejszego artykułu określono jakie elementy winno zawierać takie zgłoszenie. Z kolei, jak wynika z ust. 5, organ ochrony środowiska, uznając za uzasadnione zgłoszenie, postanawia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1, albo w przypadkach, o których mowa w art. 16, podejmuje działania zapobiegawcze lub naprawcze. Jednakże, stosownie do ust. 7 art. 24 organ ochrony środowiska jest uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania, co czyni w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W rozpoznawanej sprawie Spółka T., która stosownie do art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo ochrony środowiska jest podmiotem korzystającym ze środowiska, pismem z dnia 5 listopada 2010 r. zgłosiła szkodę w środowisku. Wobec tego rzeczą Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie było podjęcie działań, stosownie do regulacji art. 24 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, a nie przekazywanie sprawy Staroście Nowodworskiemu na podstawie art. 65 k.p.a. To Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zobowiązany jest przyjąć zgłoszenie szkody w środowisku i następnie dokonać oceny czy jest ono uzasadnione. W zależności od wyników tej oceny dojdzie do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji przewidzianej przepisami omawianej ustawy, bądź do odmowy wszczęcia postępowania.
Wobec tego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie art. 65 k.p.a. Dlatego też za organ właściwy do rozpatrzenia zgłoszenia szkody w środowisku, dokonanego przez T. Spółkę z o.o. w Warszawie pismem z dnia 5 listopada 2010 r., należało uznać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.