Postanowienie NSA z 19 stycznia 2018 r., II OZ 10/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2213/17 odmawiające wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2213/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.

[...] S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej "Spółką") wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017r. w przedmiocie nakazu rozbiórki wolno stojącego, trwale związanego z gruntem nośnika reklamowego (ekran LED o powierzchni 50m²) wraz z towarzyszącą mu instalacją elektryczną i telekomunikacyjną, zlokalizowanego w [...] (stanowiącej teren kolejowy zamknięty), posadowionego na płycie parkingowej nad torami kolejowymi WKD i zakotwionego do niej za pomocą śrub stalowych.

W skardze został także zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka wskazała m.in. na trudne do odwrócenie skutki, z jakimi wiąże się wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki ww. nośnika (oraz poważne ryzyko uszkodzenia), a następnie – jego ponowny montaż. Skarżąca podkreśliła też, że demontaż nośnika będzie się wiązać z dużym nakładem pracy oraz koniecznością użycia specjalistycznego sprzętu, jak również że jego konsekwencją będzie brak środków z zakontraktowanych kampanii reklamowych i konieczność poniesienia kar umownych.

W ocenie Sądu złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W ocenie Sądu w tej sprawie Spółka we wniosku nie przytoczyła okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Co więcej, okoliczność poniesienia kosztów związanych z realizacją decyzji nie wpływa bezpośrednio na konieczność wstrzymania jej wykonania. Dopiero konkretnie określona wysokość tych kosztów w zestawieniu z sytuacją finansową strony mogłaby dać podstawę do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Choć skarżąca przedstawiła we wniosku kosztorys demontażu przedmiotowego nośnika, to jednak nie przedstawiła w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej (w szczególności bilansu, zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków, wyciągów z kont bankowych), co pozwoliłoby ocenić, czy faktycznie demontaż nośnika reklamowego wyrządzi skarżącej znaczną szkodę. Bez tych informacji dokonanie oceny, czy istotnie zachodzi przesłanka wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, nie jest możliwe. Przy czym Sąd podkreślił, że z załączonego do skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że kapitał zakładowy spółki, wykazany w rubryce 8 tego odpisu, wynosi ponad 5 milionów złotych, a to, czy stronie skarżącej grozi znaczna szkoda, ocenia się zawsze indywidualnie, w odniesieniu do możliwości finansowych skarżącej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka, kwestionując je w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie:

• art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w sprawie z uwagi na niezasadne uznanie, że skarżąca nie przytoczyła we wniosku okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania decyzji, a zatem że nie zachodzą w sprawie podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy okoliczności te zostały dostatecznie uprawdopodobnione;
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo iż skarżący uprawdopodobnił przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji;

Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z powyższego przepisu wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I GSK 376/13; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła by na skutek wykonania zaskarżonej decyzji mogło zaistnieć niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania w stosunku do tej decyzji ochrony tymczasowej.

Podzielić bowiem należy prezentowane w judykaturze stanowisko, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. (zobacz: postanowienie NSA z 16.03.2017 r. II OZ 266/17). Dla zastosowania ochrony tymczasowej nie jest wystarczające poniesienie jakiejkolwiek szkody na skutek wykonania decyzji, ale konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne". Taka ocena, na podstawie przedstawionych przez Spółkę dokumentów, nie była możliwa, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji. Tym samym skarżąca Spółka nie wykazała by na skutek ewentualnego wykonania decyzji jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego mogło dojść do powstania któregokolwiek z niebezpieczeństw o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Również i zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Niniejsze postępowanie incydentalne dotyczyło wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tego typu postępowaniu Sąd nie ocenia zaskarżonego aktu, w związku z tym nie było możliwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z którym "sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.