Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 314/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA albo sąd I instancji), działając w sprawie ze skargi A. W. i R. W. (dalej skarżący) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], wydaną w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych, oddalił wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej.
W pisemnych motywach sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący nie wykazali zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie decyzji, jak również w żaden sposób nie uprawdopodobnili, że zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwiał orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu z [...] czerwca 2018 r. skarżący zakwestionowali postanowienie z 15 maja 2018 r. w całości zwracając uwagę na to, że sąd I instancji podszedł do ich wniosku nazbyt formalistycznie. Zdaniem skarżących, z treści całego uzasadnienia skargi do WSA jednoznacznie wynika, dlaczego domagają się, aby zaskarżona decyzja została wstrzymana do czasu rozstrzygnięcia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na podstawie art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca ma na myśli taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tylko prawidłowo uzasadniony wniosek może zostać rozpoznany zgodnie z intencją strony, bowiem brak uzasadnienia czy też uzasadnienie niepełne, lakoniczne nie pozwala na ocenę, czy opisane powyżej przesłanki w danej sprawie zachodzą.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawili jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ani w skardze skierowanej do sądu, w której wniosek ten został zawarty, ani w zażaleniu na postanowienie z 15 maja 2018 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystąpienie znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków nie łączy się z treścią nałożonego na skarżących obowiązku, polegającego na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie zewnętrznej budynku. Sąd nie ma wątpliwości, że realizacja tego obowiązku stanowi dolegliwość dla skarżących, tym niemniej nie ma ona charakteru nieodwracalnego, ani też w oparciu o materiał dowodowy trudno stwierdzić, że należy ją postrzegać w kategorii znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący rezygnując z wyraźnego przedstawienia odmiennych argumentów w tej materii, nie tylko nie dali Sądowi szansy rozważenia ich racji, lecz przede wszystkim nie skorzystali z gwarantowanego im przepisami p.p.s.a. prawa do wyrażenia własnego stanowiska w sprawie i przekonania Sądu o jego słuszności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.