Postanowienie NSA z 22 września 2006 r., II OZ 1007/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1194/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 20 kwietnia 2006 r. [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Marek Gorski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1194/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych.

W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny stanu majątkowego Sąd wskazał, że stały miesięczny dochód w rodzinie z tytułu świadczenia rentowego jej męża wynosi 2.100 zł, skarżąca jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni 51 m 2 oraz nieruchomości o powierzchni 3474 m 2 (plac z budynkami), z której nie uzyskuje żadnych dochodów, poniważ wszelki zyski pobiera drugi współwłaściciel.

Sąd I instancji stwierdził, iż sytuacja materialna skarżącej nie spełnia przesłanek określony w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", ponieważ wysokość aktualnych dochodów, posiadany przez skarżącą majątek i możliwości zarobkowe z nim związane pozwalają na uzyskiwanie przez nią przychodów. Argumenty podnoszone przez skarżącą, iż wszelkie zyski z nieruchomości pobiera współwłaściciel nie zasługują w ocenie Sądu na aprobatę, ponieważ niepodejmowanie w tym kierunku żadnych działań nie może skutkować przyznaniem prawa pomocy.

Na powyższe postanowienie J. D. wniosła zażalenie, podnosząc, że zarówno wysokość dochodów (2 1000 zł brutto) z tytułu świadczeń rentowych jej męża, jak również koszty leczenia spowodowane ich złym stan zdrowia wystarczają tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ponadto skarżąca podnosi, iż wszystkie zyski z nieruchomości wchodzącej w skład jej majątku, czerpie drugi współwłaściciel a jej sytuacja finansowa oraz stan zdrowia nie pozwalają sądzić się o zwrot utraconych korzyści.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Uregulowania rozdziału II ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określająca zasady udzielania prawa pomocy, stanowi gwarancję korzystania prawa do sądu przez osoby ubogie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy może mieć miejsce wyjątkowo w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości, nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż brak jest w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem nie wskazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Skarżąca posiada stały dochód w kwocie wskazanej w oświadczeniu, zatem uiszczenie wpisu od wniesionej skargi mieści się w zasięgu jego możliwości finansowych. Faktu tego nie zmieniają okoliczności podane przez skarżącą, iż ze względów zdrowotnych nie jest w stanie wyegzekwować od współwłaściciela nieruchomości uzyskiwanych dochodów, bowiem prawo pomocy udziela się tylko tym osobom, które przy dochowaniu największej staranności nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania a taka sytuacja u skarżącej nie występuje. Prawidłowej oceny w tym zakresie dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają słuszności tej oceny. Podkreślenia wymaga zwłaszcza słuszność stanowiska Sądu I instancji co do tego, iż pomoc Państwa jest instytucją wyjątkową, której udziela się w sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie. Do takich nie należy sytuacja majątkowa wnoszącego zażalenie.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.