Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 326/13, odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. o odmowie przyznania W. K. prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z 24 lipca 2013 r. odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podał we wniosku, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Miesięczny dochód rodziny skarżącego brutto wynosi 1.100 zł tytułem zasiłku chorobowego otrzymywanego przez żonę. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości. Posiada oszczędności w kwocie 15.265,84 zł oraz samochód marki Škoda Felicia z 1999 r. Średnie miesięczne wydatki konieczne rodziny skarżącego wynoszą w przybliżeniu 2.542 zł, pokrywane są z dochodu żony oraz z jego oszczędności w kwocie 1.272,15 zł. Podał również, że oszczędności w kwocie 15.265,84 zł należą do jego matki, która pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powołując się na art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy obejmuje wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 6 sierpnia 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej) obejmuje jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, jest więc węższy w swym zakresie, niż wniosek złożony wcześniej - 4 czerwca 2013 r. Tym niemniej z analizy uzasadnienia postanowienia Sądu z dnia 24 lipca 2013 r. wynika, że Sąd oceniał kompleksowo przesłanki do przyznania prawa pomocy – uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani częściowym. Zmiana rozstrzygnięcia Sądu wymagałaby zatem uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji argumenty podniesione przez skarżącego nie wskazują na to, aby taka zmiana okoliczności sprawy wystąpiła. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem.
Skarżący nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości. Posiada jedynie samochód marki Škoda Felicia z 1999 r. Dochód rodziny stanowi otrzymywany przez żonę skarżącego zasiłek chorobowy w wysokości 1.100 zł. Średnie miesięczne wydatki konieczne rodziny skarżącego wynoszą w przybliżeniu 2.542 zł i pokrywane są z dochodu żony oraz z oszczędności skarżącego w kwocie 1.272,15 zł (skarżący podał, że kwota ta stanowi 1/12 oszczędności). Skarżący podał również, że posiada oszczędności w kwocie 15.265,84 zł. Sąd nie uwzględnił, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego, oszczędności w kwocie 15.265,84 zł należały do jego matki, która pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym i nie miała własnego konta oszczędnościowego. W odniesieniu do powyższego Sąd stwierdził, że w tym samym piśmie skarżący wskazał, że ww. suma – 15.265,84 zł była zaoszczędzona, ponieważ żył wraz z rodziną na koszt matki. Ponadto Sąd zauważył, że kwota oszczędności wzrosła w porównaniu z tą przedstawioną w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z 14.141,51 zł do kwoty 15.265,84 zł.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nie można uznać, iż we wniosku z dnia 6 sierpnia 2013 r. skarżący wykazał zmianę okoliczności sprawy w zakresie jego sytuacji materialnej, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zmianę postanowienia Sądu z dnia 24 lipca 2013r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wnosząc o zmianę powyższego postanowienia nadesłał kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odniesieniu do danych stanowiących podstawę odmowy przez Sąd zmiany postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. wskazał, że popełnił "błąd formalny w słownym formułowaniu myśli", gdy pisał o swoich oszczędnościach. Były to, jak wskazał, pieniądze odkładane z emerytury matki, sam zaś nie mógł zaoszczędzić takiej sumy. Pieniądze te zostały w sierpniu 2013 r. przekazane jego matce i znajdują się w całości na jej koncie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie.
Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji złożony wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia 24 lipca 2013 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym potraktował jako wniosek złożony w trybie art. 165 p.p.s.a. Należy więc zgodzić się z Sądem, że we wniosku tym nie wskazano żadnych nowych okoliczności faktycznych mogących stanowić podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Natomiast okoliczności podniesione w zażaleniu pozostają bez wpływu na ocenę kontrolowanego postanowienia choćby z uwagi na fakt, iż kwestie te z uwagi na ich późniejsze zaistnienie nie mogły stanowić przedmiotu rozważań Sądu I instancji.
Wobec braku zaistnienia zmiany okoliczności sprawy Sąd nie mógł zatem zmienić czy też uchylić swego postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, o czym zasadnie orzekł w zaskarżonym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.