Postanowienie NSA z 19 listopada 2013 r., II OZ 1010/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 325/13 odmawiające zmiany postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Stahl przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 325/13, odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. o odmowie przyznania B. K. prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z 24 lipca 2013 r. odmówił B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podała we wniosku, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem. Miesięczny dochód skarżącej brutto wynosi 1.100 zł tytułem zasiłku chorobowego. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Średnie miesięczne wydatki konieczne rodziny skarżącej wynoszą w przybliżeniu 2.542 zł, pokrywane są z jej dochodu oraz z oszczędności męża w kwocie 1.272,15 zł. Podała również, że posiada oszczędności w kwocie 15.265,84 zł. Następnie w piśmie procesowym wskazała, że oszczędności te należą do teściowej, która pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powołując się na art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wskazał, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy obejmuje wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, przy czym muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie.

Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 6 sierpnia 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej) obejmuje jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, jest więc węższy w swym zakresie, niż wniosek złożony wcześniej - 4 czerwca 2013 r. Tym niemniej z analizy uzasadnienia postanowienia Sądu z dnia 24 lipca 2013 r. wynika, że Sąd oceniał kompleksowo przesłanki do przyznania prawa pomocy – uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani częściowym. Zmiana rozstrzygnięcia Sądu wymagałaby zatem uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. W ocenie Sądu I instancji argumenty podniesione przez skarżącą nie wskazują na to, aby taka zmiana okoliczności sprawy wystąpiła. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i synem. Skarżąca nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości. Dochód rodziny stanowi otrzymywany przez nią zasiłek chorobowy w wysokości 1.100 zł, z którego ponosi miesięczne wydatki konieczne, które wynoszą w przybliżeniu 2.542 zł. Ponadto do dochodu rodziny zalicza się oszczędności męża skarżącej w kwocie 1.272,15 zł (skarżąca podała, że kwota ta stanowi 1/12 oszczędności). Skarżąca podała również, że posiada oszczędności w kwocie 15.265,84 zł. Sąd nie uwzględnił, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącej, oszczędności w kwocie 15.265,84 zł należały do jej teściowej, która pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym i nie miała własnego konta oszczędnościowego. W odniesieniu do powyższego Sąd stwierdził, że w tym samym piśmie skarżąca wskazał, że ww. suma – 15.265,84 zł była zaoszczędzona, ponieważ żyła wraz z rodziną na koszt teściowej. Ponadto Sąd zauważył, że kwota oszczędności wzrosła w porównaniu z tą przedstawioną w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z 14.141,51 zł do kwoty 15.265,84 zł.

W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nie można uznać, iż we wniosku z dnia 6 sierpnia 2013 r. skarżąca wykazała zmianę okoliczności sprawy w zakresie jej sytuacji materialnej, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zmianę postanowienia Sądu z dnia 24 lipca 2013r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie B. K. wnosząc o zmianę powyższego postanowienia nadesłała kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odniesieniu do danych stanowiących podstawę odmowy przez Sąd zmiany postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. wskazała, że popełniła "błąd formalny w słownym formułowaniu myśli", gdy pisała o oszczędnościach męża. Były to, jak wskazała, pieniądze odkładane z emerytury teściowej, mąż nie mógł zaoszczędzić takiej sumy będąc przed długie lata osobą bezrobotną. Pieniądze te zostały w sierpniu 2013 r. przekazane teściowej i znajdują się w całości na jej koncie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Moc wiążąca w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Stosownie zaś do art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji złożony wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia 24 lipca 2013 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym potraktował jako wniosek złożony w trybie art. 165 p.p.s.a. Należy więc zgodzić się z Sądem, że we wniosku tym nie wskazano żadnych nowych okoliczności faktycznych mogących stanowić podstawę do przyznania skarżącej prawa pomocy. Natomiast okoliczności podniesione w zażaleniu pozostają bez wpływu na ocenę kontrolowanego postanowienia choćby z uwagi na fakt, iż wydarzenia te z uwagi na ich późniejsze zaistnienie nie mogły stanowić przedmiotu rozważań Sądu I instancji.

Wobec braku zaistnienia zmiany okoliczności sprawy Sąd nie mógł zatem zmienić czy też uchylić swego postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r. odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, o czym zasadnie orzekł w zaskarżonym postanowieniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.