Postanowienie NSA z 5 października 2016 r., II OZ 1010/16

Sąd

Dnia 5 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 324/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji

Sprawa

w sprawie ze skargi A. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie oddalenia skargi i odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Robert Sawuła

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 324/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji w sprawie ze skargi A. O. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie oddalenia skargi i odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że A. O. wniósł do WSA w Warszawie skargę na postanowienie GINB z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] utrzymującego w mocy postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PWINB) z dnia [...] września 2015 r. oddalające skargę i odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego w sprawie nałożonego na skarżącego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacyjną, nietrwale związanego z gruntem na działce nr [...] w [...] gm. Władysławowo.

W skardze zawarto wniosek o wytrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w jego ocenie brak wstrzymania wykonalności tych postanowień rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto oznaczać będzie, że do czasu zakończenia postępowania w sprawie skarżący zmuszony będzie do wykonania obowiązku a więc wydany w sprawie wyrok może okazać się bezprzedmiotowy.

Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że postanowienie odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego z istoty swojej nie wywołuje skutków o charakterze materialnoprawnym, nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada na stronę żadnego obowiązku. Zaskarżone postanowienie nie podlega więc realizacji, czy to w sposób dobrowolny, czy przy zastosowaniu przymusu egzekucyjnego, nie można zatem orzec o jego wstrzymaniu.

Sąd I instancji uznał, że na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wstrzymania postępowania egzekucyjnego może dokonać wyłącznie organ egzekucyjny. Sąd administracyjny nie jest w takiej sprawie właściwy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. O., który zaskarżył je w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

• art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez sąd postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Biorąc pod uwagę powyższy zarzut A. O., na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa wnosi o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
2. rozpoznanie wniosku skarżącego o nakazanie Powiatowemu Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pucku wstrzymania postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przeciwko skarżącemu w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] do czasu rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącego do WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r.,
3. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego sąd I instancji błędnie zinterpretował pojęcie "nadają się do wykonania" rozumiejąc pod nim jedynie te akty, które nakazują podmiotom określone działanie, zachowanie, znoszenie określonych zachowań bądź zaniechanie. Tymczasem odmowa wstrzymania postępowania egzekucyjnego zawarta po raz pierwszy w zaskarżonym postanowieniu organu I instancji (postanowienie PWINB z dnia [...] września 2015 r. wydane w sprawie [...]) również zawiera w sobie przymiot wykonalności, albowiem brak wstrzymanie postępowania egzekucyjnego spowoduje konieczność realizacji przez skarżącego obowiązku rozbiórki określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2015 r. [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa), wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.

Należy zauważyć, że wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 Ppsa podlegają tylko takie akty i czynności organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności (por. Z. Kmieciak: glosa do post. NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, formalnym - dotyczącym określonych czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie reguluje jedynie sytuację strony w toku wskazanego postępowania, tj. wyraża stanowisko organu co do zasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów, zaś jedynym jego bezpośrednim następstwem jest ewentualne oddalenie albo uwzględnienie tychże zarzutów i dalsze prowadzenie bądź zaniechanie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Orzeczenie tego rodzaju nie tworzy po stronie skarżącego uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania), jak np. nałożenie stosowną decyzją zobowiązania pieniężnego. Jako że zaskarżone orzeczenie nie odnosi się bezpośrednio do nakazu rozbiórki - którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego je wydano - to nie może w związku z tym powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa. Wskazane wyżej konsekwencje mogą bowiem wystąpić jedynie w związku z wykonywaniem rozstrzygnięcia leżącego u podstaw prowadzonej egzekucji, jednakże rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu i tylko w przypadku jego zaskarżenia do sądu administracyjnego może zostać wstrzymane jego wykonanie przez ten sąd (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 1208/13).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiej możliwości w postępowaniu zażaleniowym.