Postanowienie NSA z 10 października 2006 r., II OZ 1014/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 335/06 w przedmiocie oddalenia wniosku K. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 9 lutego 2006 r., Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak przewodniczący

Uzasadnienie

K. P. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 9 lutego 2006 r., Nr [...] wniósł na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej "ppsa", o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek, skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji ze względu na trudną sytuację finansową, w jakiej się obecnie znajduje spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 335/06 oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących, iż w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Skarżący nie wykazał zaś, że w jego przypadku zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem samo stwierdzenie, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej nie jest wystarczające dla przyjęcia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Sąd z urzędu nie dopatrzył się okoliczności usprawiedliwiających wniosek. Sąd podkreślił również, że uiszczenie opłaty planistycznej w wykonaniu zaskarżonej decyzji zasadniczo nie pociąga niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków, gdyż w razie jej uchylenia opłata zostanie stronie zwrócona.

Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2006 r. zażalenie wniósł pełnomocnik skarżącego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W obszernym uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł, że K. P. już w skardze wskazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zagraża mu wyrządzeniem znacznej szkody i spowodować może trudne do odwrócenia skutki. W związku zaś z tym, że w postępowaniu przed Sądem skarżący występował bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego oczekiwał, iż jeżeli powstaną jakiekolwiek wątpliwości, co do jego sytuacji majątkowej i ewentualnych skutków nie wstrzymania wykonania decyzji – zostanie on zobligowany do przedstawienia stosownych oświadczeń lub innych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. Tymczasem Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparł się jedynie na uzasadnieniu tego wniosku mimo, iż art. 62 pkt 1 ppsa obliguje przewodniczącego lub wyznaczonego sędziego sprawozdawcę do skompletowania przed wydaniem rozstrzygnięcia akt niezbędnych do rozpoznania sprawy jak i innych dowodów. Sąd, więc przed przystąpieniem do rozstrzygania w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uwzględniając brak profesjonalnego przygotowania skarżącego do prowadzenia spraw sądowych jak i to, iż nie występował on w postępowaniu z profesjonalnym pełnomocnikiem procesowym winien uzyskać od niego stosowne dowody. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że skarżący nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Postaje na utrzymaniu synów prowadzących gospodarstwo rolne zajmujące się uprawą chmielu, które w ubiegłym roku przyniosło deficyt. Wykonanie zaskarżonej decyzji skierowane byłoby, zatem do majątku najbliższej rodziny. Pełnomocnik skarżącego wniósł również w przypadku oddalenia jego zażalenia o potraktowanie go jako ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 61 § 3 ppsa dotyczy możliwości wstrzymania przez sąd na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że Sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli skarżący we wniosku wskazuje na okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno, więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, str. 168). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może się, zatem sprowadzać do przytoczenia treści przepisu art. 61 § 3 ppsa.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że brak uprawdopodobnienia, iż zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwia dokonanie przez Sąd merytorycznej oceny wniosku. Samo powołanie się przez K. P. w zamieszczonym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania na trudną sytuację finansową bez konkretnego wskazania, jakie skutki powodować będzie wykonanie zaskarżonej decyzji nie pozwala na dokonanie oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest również zarzut postawiony Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, że ocenił on wniosek skarżącego jedynie na podstawie jego uzasadnienia nie dążąc do pozyskania dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i ewentualnych skutków nie wstrzymania wykonania decyzji.

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w dwu przypadkach przewiduje możliwość skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Unormowanie art. 106 § 3 ppsa stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie zaś z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku (o przyznanie prawa pomocy) okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W obu powyższych przypadkach pozyskiwanie dodatkowych dowodów związane jest z powstającymi w oparciu o posiadane już informacje wątpliwościami. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a tym samym nie mogły w związku z tym powstać jakiekolwiek wątpliwości, co do tego czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

O podjęciu przez Sąd czynności zmierzających do wyjaśnienia powstałych w sprawie wątpliwości decyduje to, czy wątpliwości te powstaną a nie to, czy skarżący działał w sprawie samodzielnie czy przez profesjonalnego pełnomocnika. Z zasad ogólnej pomocy stronom unormowanej w art. 6 ppsa nie wynika, aby Sąd miał obowiązek udzielania pouczeń lub wskazówek, co do wszelkich możliwych zachowań bądź zastępował stronę w jej działaniach. Dlatego też Sąd rozpatrujący wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie miał obowiązku wyjaśnienia tego czy wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki skoro skarżący nie wskazał we wniosku na okoliczności o tym świadczące. Sąd ma obowiązek wyjaśnienia powstałych wątpliwości a nie uzasadnianie za stronę jej wniosków.

Na obecnym etapie niniejszego postępowania nie jest możliwe skuteczne wniesienie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W przypadku wyroku oddalającego skargę, ponownie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji można wnosić w skardze kasacyjnej. Zgodnie, bowiem z unormowaniem art. 193 ppsa, jeżeli nie ma przepisów szczególnych dotyczących postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Natomiast art. 61 § 3 ppsa uprawnia skarżącego do wniesienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności po przekazaniu sądowi skargi. Odpowiednio stosując, więc przepis art. 61 § 3 ppsa należy, przyjąć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji można wnieść w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym po przekazaniu mu skargi kasacyjnej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w postanowieniu.

----------------------- 4