Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 267/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu wniosku H. D. odmówił wstrzymania postanowienia Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2018 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r., Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] stycznia 2018 r., którym organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...], nakazującą H. D. rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku warsztatu o wymiarach: około 5,8m x 10,8 m i wysokości około 3,2 m do 3,5 m, zlokalizowanego na terenie działek o nr ewidencyjnych gruntu [...] i [...] w miejscowości D. przy ul. [...].
W skardze na postanowienie organu odwoławczego z dnia 5 marca 2018 r. strona skarżąca zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego orzeczenia organów administracji, które wywołują wyłącznie skutki procesowe i nie przyznają stronom praw, ani nie nakładają na nie obowiązków, ze swej istoty nie podlegają wykonaniu, a co za tym idzie nie można wstrzymać ich wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Taki właśnie charakter ma zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące mu tę sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Nie doszło zatem w sprawie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, a postanowienie organu odwoławczego wywołuje jedynie skutki procesowe polegające na ukształtowaniu toku postępowania poprzez zwrócenie sprawy do organu niższej instancji.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że kasacyjny charakter rozstrzygnięcia oznacza, iż wydane w niniejszej sprawie postanowienie administracyjne nie przyznaje uprawnień, ani nie nakłada obowiązków na adresata tego rodzaju orzeczenia, albowiem obowiązki prawne, jakie są związane z powyższym aktem, dotyczą jedynie organu administracji publicznej, a nie strony postępowania. Z uwagi na niemożność stwierdzenia zaistnienia w zaskarżonym akcie materialnoprawnego elementu wykonalności, który mógłby podlegać wstrzymaniu, brak jest podstaw do badania przez Sąd ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. D. zarzucając naruszenie:
- 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie braku podstaw do badania przez Sąd ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia, a w konsekwencji odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia mimo, iż w ocenie skarżącego w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
- 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż orzeczenia organów administracji, które wywołują wyłącznie skutki procesowe i nie przyznają stronom praw, ani nie nakładają na nie obowiązków, ze swej istoty nie podlegają wykonaniu, a co za tym idzie nie można wstrzymać ich wykonania, podczas gdy w ocenie skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest niezbędne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie nie przedstawiono we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia okoliczności, które wskazywałyby, że jego wykonanie mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub wywoływać trudne do odwrócenia skutki.
Ponadto Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził, że na podstawie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wstrzymania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Jednak w tej sprawie objęte przedmiotowym wnioskiem zaskarżone postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ma charakter formalnoprawny, dotyczy bowiem uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga merytorycznie sprawy administracyjnej, co powoduje, że nie wywołuje takich skutków, które mogłyby podlegać wstrzymaniu. Przed wszystkim trzeba zaznaczyć, że kasacyjne postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wywołuje bezpośrednich skutków dla decyzji ostatecznej w przedmiocie nakazanej skarżącemu rozbiórki obiektu budowlanego.
W następstwie wydanego postanowienia kontynuowane będzie postępowanie celem wyjaśnienia w jakim trybie nadzwyczajnym mają być weryfikowane decyzje w przedmiocie orzeczonego nakazu rozbiórki. W takim stanie sprawy nie było żadnych przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia. Tym samym zarzuty zawarte w zażaleniu okazały się niezasadne.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.