Postanowienie NSA z 12 października 2006 r., II OZ 1018/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia uczestnika postępowania J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 343/05 oddalające wniosek J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 22 lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Janina Kosowska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 343/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek uczestnika postępowania J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 6 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Ke 343/05 uwzględniającego skargę Z. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 22 lipca 204 r. w przedmiocie wykonania robót budowlanych.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że przepisy nakładają na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę dane zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także informacje uzyskane na podstawie dokumentów przedłożonych na wezwanie zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał swej trudnej sytuacji materialnej, bowiem ujawniony przez niego majątek pozwala na ustanowienie adwokata z wyboru w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Ponadto Sąd podkreślił, że uczestnik postępowania nie ujawnił wszystkich swoich źródeł dochodu, zatajając fakt posiadania 2,10 ha gospodarstwa rolnego i otrzymywanych z tego tytułu dopłat, jak również nie wykazał oszczędności pieniężnych w kwocie 7533,70 zł. W tej sytuacji, podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność odnosząca się do pozostawienia oszczędności na leczenie żony oraz na tzw. "czarną godzinę" nie może uzasadniać odmiennego stanowiska niż to, że nie wykazał on przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Na powyższe postanowienie uczestnik postępowania J. R. złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie prośby o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu.

W dniu 4 września 2006 r. skarżąca Z. K. złożyła odpowiedź na zażalenie, w treści której wniosła o oddalenie zażalenia J. R. i w całości. Zdaniem skarżącej wnioskodawca swym postępowaniem doprowadza do zbędnych procesów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie uczestnika postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy może być w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Z takiego stanu rzeczy wynika, że na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania na podstawie okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w zaskarżonym postanowieniu, iż uczestnik postępowania nie wykazał w sposób przekonywający, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro bowiem uzyskuje dochody w ustalonej przez Sąd wysokości, to brak podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że uczestnik postępowania pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a ich miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 1.966,98 zł. Na kwotę tę składa się emerytura otrzymywana przez uczestnika w wysokości 1.415,83 zł miesięcznie oraz renta jego żony w wysokości 551,15 zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni 193 m2, mieszkanie o powierzchni 42 m2 oraz jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,1 ha. Uczestnik dysponuje oszczędnościami, które odłożone są na leczenie żony oraz na tzw. "czarną godzinę". Odmowne stanowisko Sądu pierwszej instancji jest uzasadnione tym bardziej, że uczestnik postępowania w toku postępowania nie udokumentował, że jego dochody są uszczuplone o jakiekolwiek inne wydatki o stałym charakterze, zajmujące taką część dochodów, że poniesienie kolejnych, związanych z koniecznością wyłożenia środków pieniężnych na ustanowienie adwokata, wywołałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla niego i jego rodziny. Jest też istotne, że wnoszący zażalenie posiada majątek: dom jednorodzinny oraz mieszkanie, który nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób. Zatem w rozpoznawanym przypadku przyznanie prawa pomocy nawet w zakresie częściowym nie znajduje uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak sentencji.