Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. G. przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego wnosząc skargę nie uiścił stałego wpisu sądowego. Skarżący zaś nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło bez jego winy. Skarżący zlecił prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, który zobowiązany jest do należytego dbania o powierzone mu sprawy. Pogorszenie stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy. Skoro pełnomocnik sporządził i wniósł skargę do Sądu w dniu 11 kwietnia 2006 r., to nie było przeszkód, aby jednocześnie uiścił wpis sądowy. Z nadesłanych zaświadczeń lekarskich wynika, że pełnomocnik był pod opieką poradni kardiologicznej i w dniach od 8 maja 2006 r. do 19 maja 2006 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim.
W zażaleniu od tego postanowienia skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nienależycie ocenił fakt, że z dniem 12 kwietnia 2006 r. skarżący wypowiedział pełnomocnictwo procesowe swojemu pełnomocnikowi, radcy prawnemu T. T.. Skarżący podniósł ponadto, że Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytacza także okoliczności z innego stanu faktycznego i postępowania, myląc nawet imię i nazwisko strony oraz wysokość wymaganego wpisu. Zdaniem skarżącego niepowiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie może być przesłanką skutkującą odmową przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dokonana czynność, której termin został uchybiony, a we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie.
Z akt sprawy wynika, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2006 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dnia 13 marca 2006 r. Skarga na tą decyzję została wniesiona przez pełnomocnika – radcę prawnego dnia 11 kwietnia 2006 r. (data stempla pocztowego, k. 11). Natomiast skarżący wypowiedział pełnomocnictwo dnia 12 kwietnia 2006 r. Postanowieniem z dnia 26 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Dnia 8 czerwca 2006 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, opłacając skargę dnia 7 czerwca 2006 r.
Jakkolwiek skargę, która podlegała opłacie stałej wniósł do Sądu za pośrednictwem organu pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym i nie uiścił należytej opłaty, niemniej jednak dnia 12 kwietnia 2006 r. zostało wypowiedziane pełnomocnictwo z powodu złego stanu zdrowia pełnomocnika. Tego też dnia upływał termin do wniesienia skargi, a zarazem do uiszczenia od niej wpisu. Tym samym w dniu 12 kwietnia 2006 r., będącym ostatnim dniem terminu do uiszczenia wpisu, skarżący działał samodzielnie, nie będąc reprezentowanym przez pełnomocnika i jako osoba działająca bez pełnomocnika nie był zobowiązany do uiszczenia wpisu bez wezwania Sądu.
Należy także zauważyć, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu pominął całkowicie fakt, iż dotychczas, stosownie do przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie, po przekazaniu skargi sądowi. Dopiero wyrokiem z dnia 7 marca 2006 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. jest niezgodny z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z art. 2 Konstytucji RP. Orzeczenie to oznacza, że z dniem jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (17 marca 2006 r.) utracił moc obowiązującą przepis § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia i z tą datą obowiązek uiszczenia należnej opłaty bez wezwania dotyczy również wpisu stałego od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego do sądu administracyjnego pierwszej instancji za pośrednictwem organu.
Należy jednak uwzględnić realne możliwości zapoznania się z treścią Dziennika Ustaw, w którym ogłoszono wyrok oraz z treścią uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co dopiero umożliwiało ustalenie konsekwencji tego orzeczenia w zakresie obowiązku uiszczania wpisu stałego przez adwokata lub radcę prawnego. Zapoznanie się z treścią uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, było możliwe najwcześniej po ogłoszeniu tego orzeczenia w Zbiorze Urzędowym OTK (2006/3A/27). Ten numer Zbioru nosi datę 31 marca 2006 r., jednakże dostępny był później. Okres jaki upłynął od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego wraz z uzasadnieniem do dnia wniesienia skargi przez pełnomocnika był tak krótki (skarga została wniesiona 11 kwietnia 2006 r.), iż nie można stawiać zarzutu, że radca prawny miał obowiązek już wtedy wiedzieć, ze konsekwencją wyroku Trybunału jest zmiana sposobu uiszczania wpisu stałego od skargi wnoszonej przez radcę prawnego.
Biorąc pod uwagę ponadto fakt, że pełnomocnik skarżącego w tym okresie miał poważne problemy zdrowotne i pełnomocnictwo zostało wypowiedziane uzasadnia wniosek, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W postępowaniu o przywrócenie terminu strona zaś nie jest obowiązana do udowodnienia braku swojej winy, lecz wystarczy uprawdopodobnienie tej okoliczności.
Ponadto, jak słusznie podniósł skarżący, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu błędnie wskazał, że radca prawny T. T. wniósł skargę w imieniu J. B., zamiast T. G., oraz że nie uiścił stałego wpisu sądowego w wysokości 500 zł, zamiast w wysokości 200 zł.
Uwzględniając te wszystkie okoliczności należało dojść do wniosku, iż zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Odmienna ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu nie jest więc trafna, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.