Postanowienie NSA z 6 października 2016 r., II OZ 1024/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. Sp. z o.o. z O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 652/16 o odmowie wstrzymania decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 652/16, orzekając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: P.p.s.a.) odmówił wstrzymania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Otwocku z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] i nakazano na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) O. Sp. z o.o. z O. i J. R. - B. usunięcie nieprawidłowości dotyczących przebudowy przyłącza wraz z instalacją wodociągową przeprowadzoną na działce nr ew. [...] obr. [...] w O., do stanu poprzedniego przed wykonaniem robót budowlanych, tj. do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Otwockiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...].

Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 21 marca 2016 r. O. Sp. z o.o. z O. nie wskazało argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania tej decyzji w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, Spółka nie wykazała istnienia konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie jest zasadne. Nie wykazała na czym polegała ewentualna szkoda, bądź spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji tj. usunięciem nieprawidłowości dotyczących przebudowy przyłącza wraz z instalacją wodociągową przeprowadzoną na działce nr ew. [...] obr. [...] w O., do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Otwockiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]. Ponadto strona nie przedstawiła swoich możliwości finansowych ani szacunkowych kosztów wykonania decyzji, co pozwoliłoby ocenić, czy istotnie wykonie decyzji spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak przekonującego uzasadnienia wniosku uniemożliwił sądowi ocenę jego zasadności.

Skarżąca Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. wskazano, że wbrew ocenie Sądu I instancji wykazane zostało, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wskazano, że skarżący nie jest ani inwestorem robót budowlanych ani właścicielem nieruchomości nr ew. [...] i [...], czy też nie jest jej zarządcą. Brak tytułu prawnego do nieruchomości położonych na ww. działkach będących własnością I. K. E. oraz J. R. - B. może spowodować roszczenia właściciela nieruchomości [...] związane z wykonywaniem prac w zakresie przebudowy przyłącza. Skarżący zauważył, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie posiada uprawnień do budowy przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych. Okoliczność ta wskazana w skardze nie została wzięta pod uwagę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stanowisko strony, że taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

We wniosku o wstrzymanie skarżący nie przytoczył żadnych konkretnych okoliczności, które pozwoliłyby Sądowi I instancji na dokonanie ich oceny pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący nie wskazał na czy będzie polegała znaczna szkoda lub trudne do odwrócenie skutki kiedy zaskarżona decyzja zostanie wykonana. Samo stwierdzenie, że takie niebezpieczeństwa są prawdopodobne nie uzasadniają wstrzymania. To, że strona stanowczo i z przekonaniem wyraża się o spełnieniu warunków z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie dowodzi tego, że obiektywnie rzecz biorąc tak właśnie jest.

W niniejszej sprawie skarżący mocą zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości dotyczących przebudowy przyłącza wraz z instalacją wodociągową przeprowadzoną na działce nr ew. [...] obr. [...] w O. Nałożony obowiązek ma doprowadzić do powstania stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Otwockiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...]. Zasadniczo więc sprawa sprowadza się do dokonania stosownych zgodnych projektem prac budowlanych w zakresie instalacji wodociągowej istniejącej w nieruchomości nr ew. [...] obr. [...] w O. Zatem to w związku z koniecznymi do podjęcia pracami budowlanymi należało wykazać możliwość wystąpienia po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niestety skarżący we wniosku nie wskazał na jakąkolwiek okoliczność, której zaistnienie w związku z podjętymi pracami budowlanymi mogłoby spowodować znaczną szkodę dla skarżącego lub trudne do odwrócenia skutki.

Uznać należy, że jeśli skarżący takich okoliczności nie wskazał, to Sąd I instancji nie był zobowiązany ani tym bardziej uprawniony do ich poszukiwania we własnym zakresie. Sąd nie miał zatem podstaw do dokonania oceny czy przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. wystąpią w stosunku do skarżącego lub jego sytuacji w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Skarżący takowych we wniosku nie podał.

Sytuacji nie zmienia, że argumentacja wskazująca na powstanie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki pojawiła się w zażaleniu. Na obecnym etapie postępowania NSA nie bada ponownie wniosku o wstrzymanie ale kontroluje prawidłowość wydanego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że we wniosku o wstrzymanie skarżący nie przedstawił argumentacji pozwalającej ocenić czy wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi skarżącego lub inny podmiot do powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Gdyby skarżący wykazał, że wykonanie wskazanych w zaskarżonej decyzji prac skutkowałoby podjęciem znacznego wysiłku finansowego po jego stronie, co w związku z tym mogłoby finalnie doprowadzić do upadłości Spółki albo gdyby wykazał, że dokonywane zmiany na nieruchomości mają charakter nieodwracalny, to istniałyby podstawy do wstrzymania zaskarżonego aktu.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie jest właścicielem nieruchomości, na której ma dokonać prac budowlanych nie dowodzi tego, że jest to prawnie i faktycznie niemożliwe. Na mocy zaskarżonej decyzji Spółka została zobowiązana do podjęcia stosownych prac celem doprowadzenia stanu na nieruchomości do sytuacji zgodnej z prawem budowlanym. Zatem nie można teraz podnosić, że brak jest podstaw prawnych by podjąć prace budowlane na cudzej nieruchomości. Zagrożenie ewentualnymi roszczeniami też nie uzasadnia wstrzymania bowiem roszczenia powstać mogą dopiero gdy prace zostaną wykonane niezgodnie z projektem. Jeśli zatem decyzja zostanie właściwie wykonana, to zagrożenie roszczeniami właścicieli nieruchomości nie występuje.

Wymienione braki wniosku jak również chybiona argumentacja podniesiona w zażaleniu nie uzasadniają zamiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Skarżący nie wykazał jakie są konkretne przeszkody dla wykonania decyzji. Nie uprawdopodobnił, że wykonanie obowiązku z decyzji doprowadzi do jego niewypłacalności lub wpłynie negatywnie na prowadzoną działalność co zaliczyć trzeba jako znaczną szkodę. Trudno doszukiwać się argumentacji, która dowodziłaby wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w związku z przeprowadzeniem przedmiotowych prac budowlanych.

W razie wykonania decyzji przed rozstrzygnięciem skargi, gdyby skarga ta następnie została uwzględniona, zdaniem NSA, nie ma zagrożenia dla stron, że skutki wykonanej decyzji nie będą mogły być odwrócone. Zakres i charakter dokonanych prac wskazuje, że nie niosą one ze sobą jakiś nadzwyczajnych utrudnień i mogą zostać cofnięte.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 postanowił jak w sentencji