Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego H. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2005 r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę przegrody betonowej wraz z kratą na kanale wychodzącym z jeziora Rokola w m.Otwock Wielki, gm.Karczew.
W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał, iż w wypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może zaistnieć znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki.
Przywołano przy tym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r. (FZ 496/2004) w uzasadnieniu którego NSA stwierdził, iż uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
H. T. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia "do ponownego rozpatrzenia" oraz "wstrzymania wykonania". Wyjaśnił, że był przekonany, iż buduje przedmiotowy próg betonowy legalnie. Dopiero później okazało się, iż nie dopełnił do końca wszystkich formalności.
Wówczas wykonał określone czynności w celu zalegalizowania budowy i poniósł dodatkowe koszty.
Zdaniem skarżącego wykonana budowla nie czyni żadnej szkody ani ludziom ani środowisku roślinnemu i zwierzęcemu. Rozebranie przegrody spowodowałoby zaś nieodwracalne straty w przyrodzie, ponieważ obniżyłby się poziom wody, staw wysechłby zupełnie, za czym idzie wyginięcie wszystkich gatunków ryb i roślin wodnych. Sam skarżący poniósłby nieodwracalne straty materialne związane z poniesionymi wysokimi kosztami budowy stawu. Straty te zwiększyłyby się jeszcze w przyszłości, gdyż w prowadzonym przez skarżącego gospodarstwie agroturystycznym staw jest największą atrakcją, więc zlikwidowanie go poprzez rozbiórkę przegrody wiąże się z zaprzestaniem tej działalności.
II OZ 1028/05
Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje
Zażaleniu nie można odmówić słuszności. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności (zaskarżonych do tego sądu), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Stwierdzenie Sądu I instancji, iż skarżący nie wykazał spełnienia powyższych przesłanek, jest chybione. Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego o znacznej wartości (jak w sprawie niniejszej) z natury rzeczy stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Należy zauważyć, że w przypadku późniejszego uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego wygrana strony byłaby iluzoryczna i pozbawiona praktycznego znaczenia.
O ile nie zachodzą szczególne okoliczności sprzeciwiające się wstrzymaniu wykonania decyzji (np. gdy objęty nakazem rozbiórki obiekt budowlany zagraża bezpieczeństwu ludzi bądź mienia), wniosek o wstrzymanie wykonania takiej decyzji z reguły podlega uwzględnieniu. W tym kontekście podniesiona w motywach zaskarżonego postanowienia lakoniczność uzasadnienia wniosku skarżącego nie może skutkować automatycznym jego oddaleniem.
Zasadą w postępowaniu zażaleniowym jest merytoryczne rozstrzygniecie zażalenia. Przyjęta w art. 197 § 2 p.p.s.a. formuła "odpowiedniego stosowania" przepisów o skardze kasacyjnej pozwala bowiem na dostosowanie regulacji o skardze kasacyjnej do charakteru postępowania zażaleniowego oraz zwiększenie zakresu możliwości orzekania reformatoryjnego.
Należy podkreślić, że uchylenie zaskarżonego postanowienia zamiast jego zmiany prowadzi do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania sądowoadministracyjnego. Poza skrajnymi wypadkami Naczelny Sąd Administracyjny nie powinien więc wydawać postanowień kasacyjnych
II OZ 1028/05 (zob. R.Hauser, Postępowanie zażaleniowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – Materiały na konferencję sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa, październik 2004 r. s. 69, J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 275).
Należy podkreślić, że orzekanie w postępowaniu zażaleniowym co do istoty sprawy nie jest uzależnione od zamieszczenia stosownego wniosku w samym zażaleniu. Dlatego też w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł reformatoryjnie mimo, że skarżący wnosił o wydanie orzeczenia kasacyjnego. Drugi wniosek zażalenia (o wstrzymanie wykonania postanowienia), trzeba zaś uznać za bezprzedmiotowy i niezrozumiały ze względu na istotę zaskarżonego postanowienia.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił to postanowienie i rozpoznał wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który uwzględnił na podstawie cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a.