Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne - w sprawie legalności budowy przyłącza energetycznego biegnącego od sieci transformatorowej rozdzielczej przez działkę nr [...] do hali tartaku zlokalizowanej na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w G., gmina B. - jako bezprzedmiotowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
S. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję. W skardze sformułowany został także wniosek o wstrzymanie wykonania powołanego na wstępie rozstrzygnięcia. W ocenie pełnomocnika wnioskodawcy dalsze prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Cieszynie może narazić skarżącego na niepowetowane straty materialne, doprowadzając do zamknięcia jego przedsiębiorstwa i zwolnienia pracowników. Zakład produkcyjny skarżącego wymaga energii elektrycznej, przy czym jest on w całości uzależniony od zewnętrznej linii energetycznej. Pełnomocnik zasygnalizował, że w uzasadnieniu skarżonego aktu zasugerowano, że postępowanie winno zostać zakończone decyzją o rozbiórce przedmiotowej linii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, iż akty administracyjne uchylające, ze względu na brak przedmiotu wykonania, nie kwalifikują się do zastosowania wobec nich instytucji wstrzymania wykonania. W zawisłej sprawie wnioskiem objęta jest decyzja kasatoryjna z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Zatem decyzja ta, ze swej istoty nie podlega wykonaniu i nie wymaga wykonania, gdyż nie jest źródłem żadnych obowiązków, nakazów czy zakazów. Nie wywołuje ona żadnych skutków materialnoprawnych i nie dotyka bezpośrednio sfery prawnej skarżącego. Jej konsekwencją jest rozpoznanie sprawy na nowo celem jej załatwienia. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, by jej wykonanie stwarzało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd podkreślił, że przywołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja nie mogła przemawiać za jego uwzględnieniem. Obawy związane z ponownym rozpoznaniem sprawy przez organ pierwszej instancji, jak również postępowanie dotyczące ewentualnej rozbiórki spornego przyłącza energetycznego - jako przedwczesne, nie mogły być brane pod uwagę. Wskazać przyjdzie, że postępowania te, przy uwzględnieniu ich dwuinstancyjnego charakteru, nie zamykają skarżącemu drogi sądowej. Nadto podstawą uwzględnienia tego rodzaju wniosku nie mogą być zarzuty dotyczące prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, albowiem w postępowaniu wpadkowym jakim jest ocena zasadności wstrzymania wykonania, kwestia ta leży poza zakresem kognicji Sądu. Legalności zaskarżonego aktu lub czynności, będzie bowiem stanowić przedmiot postępowania sądowego w sprawie. Z tego względu też postanowienie w przedmiocie wstrzymania nie może prowadzić w istocie do rozpoznania sprawy.
Pismem z dnia 3 września 2015 r. S. L. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 19 sierpnia 2015 r. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, skutkującą oddaleniem wniosku skarżącego.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi Sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Zatem celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
Przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Jednakże przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Natomiast przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumie się spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Tym samym nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Wykonaniu podlegają bowiem takie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 396/05). W szczególności zaś nie podlegają wykonaniu, a tym samych ochronie tymczasowej, decyzje kasacyjne wydawane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tak jak w sprawie niniejszej.
Rozstrzygnięcie kasatoryjne ze swej istoty nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania jego wykonania. Skutki prawne, o których mowa w powyższym przepisie, wystąpić mogą, co do zasady, dopiero wskutek wydania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną co do jej istoty.
Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że co do zasady nie nadają się do wykonania wszelkie orzeczenia kasacyjne, jako mające charakter czysto procesowy, gdyż nie stanowią one aktów wywołujących skutki materialnoprawne (postanowienie NSA z: 15.12.2004 r., OZ 805/04; 8.6.2010 r., II OZ 489/10, Lex nr 649157; 16.8.2011 r., I FZ 142/11, Lex nr 864188; 21.1.2011 r., II OZ 3/11, Lex nr 953121; 24.2.2011 r., II OZ 108/11, Lex nr 783950).
W przedmiotowej sprawie skarżący żąda wstrzymania wykonania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2015 r., która w istocie nie nadaje się do wykonania, gdyż dotyczy czynności stricte procesowej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.