Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 442/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek skarżącej [...] Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą grzywny w wysokości 40.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego.
Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek stwierdził, że skarżąca nie przytoczyła żadnych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem jej ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, sama sentencja wniosku bez wskazania jakichkolwiek powodów i przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie jest wystarczająca do pozytywnego rozpoznania wniosku. W takiej sytuacji niemożliwa jest bowiem jego merytoryczna ocena. Sąd dodał również, że niewystarczającym jest upatrywanie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania w zarzutach dotyczących zaskarżonego postanowienia. Na tym etapie Sąd nie bada bowiem zasadności samej skargi, lecz ocenia, czy wystąpiły przesłanki zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające przyznanie wnioskodawcy ochrony tymczasowej.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się z argumentacją Sądu pierwszej instancji o braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu. W jej ocenie, w treści skargi można znaleźć argumentację złożonego wniosku. Dodała, że w dużej mierze przytoczone w skardze fakty i okoliczności są tożsame zarówno w zakresie skargi, jak i wniosku. Dlatego skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem Sądu o konieczności osobnego uzasadniania wniosku. Podkreśliła też, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia na podmiot, który nie powinien być obciążony takim obowiązkiem, może doprowadzić do niekorzystnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdziła również, że niemożliwe będzie późniejsze odzyskanie zapłaconej grzywny z uwagi na zależności organizacyjno-prawne pomiędzy skarżącą, a Gminą W. (właścicielem nieruchomości), którą skarżąca jedynie reprezentuje i realizuje zlecone przez nią zadania. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy trudno Sądowi pierwszej instancji, który nie zastosował ochrony tymczasowej, zarzucić naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Sąd administracyjny wydając bowiem orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć przede wszystkim o wniosek skarżącego i w zestawieniu podniesionych w nim okoliczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy ocenić, czy występują wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu lub czynności. W tej sprawie wniosek, prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, nie zawierał żadnej argumentacji, żadnych konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wykonanie postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki, czy też niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywał na wnioskodawcy. Przy czym, wbrew temu co podnosi się w zażaleniu, argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być tożsama z zarzutami wniesionej skargi. Zarzuty skargi dotyczą bowiem legalności zaskarżonego aktu, zaś we wniosku strona powinna wykazać okoliczności świadczące o nieodwracalnych skutkach, czy też o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody w przypadku wykonania aktu. Zarzuty skargi nie mogą być oceniane w postępowaniu o zastosowanie ochrony tymczasowej.
Zatem już tylko z powodu braku uzasadnienia wniosku nie było wystarczającej podstawy pozwalającej zastosować wobec skarżącej ochrony tymczasowej. Tym bardziej, że niezrozumiałym jest, w jaki sposób zapłata grzywny w wysokości 40.000 zł wpłynie na sytuację finansową spółki o kapitale zakładowym wynoszącym ponad [...] mln zł i to w sposób powodujący niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody.
Niemniej jednak w sprawie należy wziąć pod uwagę również charakter aktu, jaki został zaskarżony do sądu administracyjnego. Po pierwsze, grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. Po drugie, grzywna nie ma charakteru bezwzględnego, czy nieodwracalnego. Skarżąca może bowiem w każdej chwili uniknąć zagrożenia egzekucji nałożonej grzywny poprzez wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Skoro natomiast skarżąca, mimo wystosowania stosownego upomnienia, nie wykonuje ciążącego na niej obowiązku, to powinna liczyć się z koniecznością poniesienia konsekwencji, w postaci konieczności zapłaty, czy wyegzekwowania nałożonej grzywny. Takie zachowanie determinuje ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, a zatem to od woli skarżącej zależy, czy egzekucja potencjalnie może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
Ponadto, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nie jest również wyłączona możliwość zwrotu całej uiszczonej lub ściągniętej grzywny, gdyż zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.