Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1668/17, na podstawie art. 178 w zw. z art. 177a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - P.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną J. G. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r. oddalającego skargę J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek odwoławczy sporządzany przez profesjonalistę powinna wskazać na konkretne, naruszone przez sąd zaskarżonym orzeczeniem, przepisy, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych konkretnej normy prawnej. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów z art. 178 P.p.s.a., ponieważ nie zawiera podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, a zatem elementów konstrukcyjnych tego środka odwoławczego, których brak nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu. Pełnomocnik skarżącego nadesłał skargę kasacyjną składającą się z dwóch stron: pierwszej i piątej, nie tylko nie dołączając do niej wskazanych tam załączników, ale przede wszystkim nie wypełniając wymogów formalnych przewidzianych dla tego środka odwoławczego, uregulowanych w art. 176 P.p.s.a.
J. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia w całości jako wydanego przedwcześnie oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: a) art. 178 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw kasacyjnych, podczas gdy już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesiona skarga składa się wyłącznie z ponumerowanych stron nr 1 i 5, stąd powyższa okoliczność stanowi, iż w ramach wniesionego egzemplarza omyłkowo nie zostały przedłożone strony nr 2-4, stąd wskazanie, iż zachodzą okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na nieprzytoczenie podstaw kasacyjnych jest co najmniej przedwczesna, skoro mogła ona zostać dokonana po skierowaniu do skarżącego wezwania o uzupełnienie braków wniesionego środka zaskarżenia; b) art. 49 w zw. z art. 193 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie postępowania naprawczego, a tym samym brak wezwania pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia braków wniesionej skargi polegającej na uzupełnieniu brakujących stron wniesionej skargi, tj. stron od 2-4, a tym samym działanie charakteryzujące się nadmiernym formalizmem w sposób nieuzasadniony ograniczającym prawo do Sądu, gdyż w ocenie skarżącego nic nie stało na przeszkodzie do skierowania wezwania o przedłożenie brakujących stron wniesionej skargi kasacyjnej, a dopiero w przypadku, w którym owe strony nie zostaną wniesione, bądź w przypadku wniesienia brakujących stron, jednakże nie w przypadku gdyby nie zawierały one elementów obligatoryjnych skargi kasacyjnej, jej odrzucenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 176 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
- 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
- 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 P.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W art. 177a P.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z art. 176. W myśl przywołanej regulacji tryb ten dotyczy wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazane elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią bowiem o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia ze skargą kasacyjną (B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolter Kluwer 2016, teza 4 komentarza do art. 177a). Należy podkreślić, że dodanie do ustawy procesowej art. 177a miało na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. SK 22/11, stwierdzającego niezgodność art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 P.p.s.a. z Konstytucją RP. Wyrok ten nie dotyczył jednak sytuacji, w której brak skargi kasacyjnej polegał na nieprzytoczeniu podstaw kasacyjnych bądź ich uzasadnienia, stąd też należy uznać, że w tym zakresie zachowują aktualność wcześniej ukształtowane – i ugruntowane – poglądy doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych wskazujące na nieusuwalność braku skargi kasacyjnej polegającego na niezachowaniu wymogu podania podstaw kasacyjnych (por. R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. CH Beck, Warszawa 2015, s. 687, teza 6 i powołane tam orzecznictwo). Z uwagi na przewidzianą w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasadę związania granicami skargi kasacyjnej wskazane braki uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie środka zaskarżenia, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznawać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi kasacyjnej, mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia. Są to zatem elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które mają charakter materialny i których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, co w konsekwencji prowadzi do niedopuszczalności skargi kasacyjnej i jej odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 553/05; z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2398/14; z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I GSK 1594-1599/14; z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1422/16).
Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych, choć ściśle związany z treścią art. 174 P.p.s.a., który przewiduje, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię albo niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być przy tym uznany za spełniony, jeśli ogranicza się do powielenia części lub całości tego przepisu, bez przytoczenia podstaw kasacyjnych, które wiążą się z koniecznością powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił sąd, wraz z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych, a także aktu normatywnego, który je zawiera. Tylko takie opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Treść art. 183 § 1 P.p.s.a. uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poszukiwanie za stronę przepisów, którym ewentualnie mógł uchybić wojewódzki sąd administracyjny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, op. cit., s. 688-690, tezy 13-16 i powołane tam orzecznictwo). Należy wskazać, że o ile niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w zw. z art. 193 P.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, przewidzianych w art. 176 P.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji. Wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy.
W niniejszej sprawie, w terminie przesłano jedynie stronę tytułową skargi kasacyjnej (str.
1) oraz stronę piątą. Pismo takie nie mogło być uznane za skargę kasacyjną, z uwagi na niespełnienie wymagań materialnych, przewidzianych przez ustawodawcę dla tego środka odwoławczego. Stosownie do przedstawionych powyżej rozważań, nie istniała możliwość uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, które polegały na niezawarciu w niej elementów konstrukcyjnych określonych w art. 176 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji, po stwierdzeniu, że w terminie wpłynęła do sądu jedynie strona pierwsza i piąta skargi kasacyjnej, zobligowany był odrzucić skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, zamiast wzywać stronę do uzupełnienia jej braków. Z tych powodów zażalenie nie mogło zostać uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.