Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1345/16, odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Tryb jest zachowany wówczas, gdy skarga zostaje skierowana do organu, którego decyzję zaskarżono, zaś termin jest zachowany wówczas, gdy przed jego upływem, czyli najpóźniej w ostatnim dniu terminu skarga zostanie złożona bezpośrednio w biurze podawczym organu (nie sądu), którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. To samo dotyczy nadania skargi w polskim urzędzie pocztowym (na adres organu), które jest równoznaczne z wniesieniem jej do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Tryb wniesienia skargi do sądu jest trybem, którego zmiana jest niedopuszczalna. Upływ tego terminu sąd zobowiązany jest uwzględniać z urzędu, w ramach badania spełnienia wymogów formalnych skargi.
W rozpoznawanej sprawie, decyzję stanowiącą przedmiot skargi wraz z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 kwietnia 2016 r. Oznacza to, że termin 30 dni na złożenie skargi przypadał na dzień 11 maja 2016 r. Pełnomocnik skarżącego nadał skargę w dniu 11 maja 2016 r., jednakże przesyłkę skierował bezpośrednio do Sądu. Powyższe spowodowało, że Sąd zmuszony był przekazać skargę według właściwości do organu, co nastąpiło 18 maja 2016 r. Za datę wniesienia skargi należało w konsekwencji przyjąć datę przekazania skargi do organu tj. 18 maja 2016 r., a tym samym skarga została wniesiona z uchybieniem terminu.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Spółka w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie:
- - art. 58 §1 p.p.s.a. na skutek nieprawidłowego przyjęcia, że skarżący nie wniósł skargi w terminie;
- - art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że omyłkowe skierowanie skargi bezpośrednio do WSA w Warszawie w ustawowym terminie daje podstawy do odrzucenie skargi;
- - art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim wykładnia przepisów art. 53 § 1 i 54 § 1 p.p.s.a. jest rozumiana w ten sposób, że w razie wniesienia w ustawowym terminie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego zamiast za pośrednictwem organu, a następnie przekazanie jej przez sąd po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi następuje jej odrzucenie, co jest naruszeniem równości wobec prawa, prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, a także nieuprawnionym i niekonstytucyjnym zamknięciem drogi sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w myśl z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Niezachowanie ustawowego wymogu z art. 54 ust. 1 p.p.s.a. powoduje, że skarga wniesiona bezpośrednio do sądu jest bezskuteczna w tym znaczeniu, iż nie powoduje zachowania terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Datą skutecznego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest bowiem dzień doręczenia skargi organowi. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję oznacza więc, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., decyduje data przekazania skargi przez sąd lub organ właściwemu organowi administracji publicznej. Dodać również trzeba, że dla oceny zachowania terminu nie można przyjąć daty nadania skargi do sądu lub niewłaściwego organu, bowiem na tym etapie postępowania nie ma zastosowania tryb przewidziany w art. 65 K.p.a. Wprawdzie żaden z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje obowiązku przekazania do organu skargi błędnie skierowanej, to jednak takie działanie jest podejmowane celem nadanie jej właściwego biegu. Nie oznacza to jednak, że strona nie ponosi konsekwencji prawnych wynikających z tego, że skarga nie została złożona zgodnie z wymogami ustawy (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2017 r., str. 348-350 oraz powołane tam orzeczenia NSA i WSA).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka, wbrew dyspozycji powołanego art. 54 § 1 p.p.s.a., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a nie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, tj. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Sąd po otrzymaniu skargi przesłał ją w dniu 18 maja 2016 r. do organu odwoławczego. Tę datę Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął jako miarodajną do stwierdzenia, czy strona dochowała ustawowego terminu trzydziestu dni na złożenie skargi. W związku z tym, że decyzję ostateczną organu doręczono skarżącemu w dniu 11 kwietnia 2016 r. to termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. upłynął w dniu 11 maja 2016 r.
Zaznaczyć należy, że termin 30-dniowy przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. W zaistniałej sytuacji, skoro przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z wysłaniem skargi bezpośrednio do Sądu zamiast do organu odwoławczego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.