Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 604/14, po rozpoznaniu wniosku M. Z., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014r. skarga M. Z. została odrzucona z powodu nie uiszczenia w wyznaczonym terminie wpisu sądowego oraz nie nadesłania odpisów skargi.
W dniu 13 czerwca 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego nadane w urzędzie pocztowym w dniu 12 czerwca 2014 r. w którym poinformował Sąd, iż od dnia 22 kwietnia do dnia 16 czerwca 2014 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i stan zdrowia uniemożliwia mu działanie w sprawie. Jednocześnie oświadczył, że wyraża wolę rozpoznania przez Sąd skargi i "gdy ustanie przyczyna popadnięcia w zwłokę niezwłocznie wykona zarządzenie Sądu dokumentując należycie przyczynę".
Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi poinformował, że w od dnia 22 kwietnia do 16 czerwca 2014r. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim. Zdaniem skarżącego przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 16 czerwca 2014 r. Skarżący załączył skany zwolnień lekarskich, dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz 5 egzemplarzy odpisów skargi.
Dalej Sąd podniósł, że aby zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu strona musiałaby uprawdopodobnić, że stan zdrowia uniemożliwił jej dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu bowiem nie wyklucza ono możliwości dokonywania czynności procesowej czy to osobiście, czy to poprzez wyręczenie się inną osobą.
Z treści nadesłanych zwolnień wynika, że skarżący mógł chodzić, a więc nie był obłożnie chory. Skarżący w złożony wniosku wprawdzie wskazał na fakt przebywania w danym okresie na zwolnieniu lekarskim, jednakże nie uprawdopodobnił, że stan zdrowia uniemożliwiał mu uzupełnienie braków formalnych w terminie, bądź nie pozwolił mu na wyręczenie się inną osobą.
Sąd zwrócił uwagę, że skarżący przed wniesieniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wniósł do Sądu pismo z dnia 4 czerwca 2014 r. (data wpływu do Sądu 13 czerwca 2014r., nadane zaś w urzędzie pocztowym w dniu 12 czerwca 2014r.) w którym poinformował, że gdy ustanie przyczyna zwłoki wykona zarządzenie Sądu i uzasadni tę przyczynę. Skoro skarżący mógł napisać i nadać ww. pismo do Sądu pomimo przebywania na zwolnieniu lekarskim, to w ocenie Sądu pierwszej instancji jego stan chorobowy nie stanowił przeszkody do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie.
Z tych względów Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniósł, że zaniedbanie w uzupełnieniu braków formalnych skargi było niezawinione - gdyż przyjmowanie licznych leków ze względu na różnorakie, nakładające się na siebie choroby, powodujące dodatkowe interakcje i skutki uboczne - wyłączały umysłową kontrolę nad jego sprawami. Powyższy stan uniemożliwiał wykonanie czynności procesowej osobiście a także przez inną osobę - gdyż nie miał możliwości powierzenia w czasie choroby tych obowiązków. Potwierdza to również wystawione przez lekarza sądowego zaświadczenie z dnia 25 czerwca 2014 r., z którego wynika, że skarżący nie był zdolny do wykonywania czynności procesowych w dniach 22.04.14 do 16.06.14 w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 604/14, natomiast przyczyną tej niemożności były rozpoznane choroby - a nie choroba jednostkowa – a zaświadczenie zostało wystawione w oparciu o liczną dokumentację medyczną przedstawioną przez pacjenta.
W ocenie skarżącego przeszkoda była od niego niezależna a zarazem niemożliwa do przezwyciężenia. Podkreślił, że dołożył należytej staranności w dbaniu o swoje sprawy - o czym świadczy właśnie fakt wniesienia jeszcze w czasie trwania choroby i przed wniesieniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu - pisma, w którym poinformował Sąd o swojej długotrwałej chorobie, zapewniając o woli rozpoznania przez Sąd skargi i jednocześnie zobowiązując się do niezwłocznego wykonania zarządzenia Sądu w zakresie uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi po ustaniu przyczyny zwłoki.
Wskazał również, że adnotacja na zwolnieniu lekarskim, że "chory może chodzić" oznacza, że chory ma prawo chodzić nie nadużywając uprawnień do zwolnienia lekarskiego. W jego ocenie adnotacja ta nie przesądza o winie w uchybieniu terminu ani nie oznacza, że mógł dokonać czynności - której nie dokonał z braku należytej staranności w dbaniu o własne sprawy. (v. postanowienie NSA z dnia 12.06.2013, II GZ 275/13).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Podkreślić należy, że trudności, przeszkody uniemożliwiające stronie dochowanie czynności nie muszą mieć charakteru zdarzeń nadzwyczajnych. Przy stosowaniu przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu należy mieć na uwadze ich funkcję ochronną.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne jest przywrócenie skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stan zdrowia skarżącego niewątpliwie miał wpływ na możliwość podejmowania przez niego czynności zmierzających do dochowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący na potwierdzenie swojego stanu zdrowia przedłożył stosowne zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA potwierdzające nieprzerwaną niezdolność do pracy w okresie od 22 kwietnia 2014 r. do 16 czerwca 2014 r. Podkreślić należy, że wymóg uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a., nie jest tożsamy z wymogiem udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., II FZ 992/12). Nie jest zatem trafny pogląd WSA w Warszawie odnośnie konieczności wykazania w sposób bardziej precyzyjny i wiarygodny specyfiki choroby skarżącego oraz niemożności zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie.
Zaświadczenie lekarskie jest jedynym dopuszczalnym dowodem na okoliczność niezdolności do pracy (por. wyrok SN z dnia 25 lipca 2006 r., I UK 42/06, OSNP 2007, nr 15-16, poz. 232), który zawiera także kluczowy opis stanu zdrowia chorego. W oparciu o ten opis należy dokonać oceny, czy twierdzenia wnioskującego o przywrócenie terminu znajdują potwierdzenie (uprawdopodobnienia) w przedłożonym dokumencie urzędowym, którym jest zaświadczenie lekarskie.
Potwierdzeniem złego stanu zdrowia skarżącego, uniemożliwiającego mu dokonanie czynności o które był wzywany przez Sąd Wojewódzki jest dołączone do zażalenia wystawione przez lekarza sądowego zaświadczenie z dnia 25 czerwca 2014 r. Wynika z niego, że skarżący nie był zdolny do wykonywania czynności procesowych w dniach 22.04.14 do 16.06.14 w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 604/14, z powodu choroby, którą stwierdzono w oparciu o "liczną dokumentację medyczną przedstawioną przez pacjenta".
Z wymienionych wyżej względów, uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.